Y beirdd sy'n brwydro blinder

Elin Fflur gyda'r beirdd yn Nhy NewyddElin Fflur

Bydd Elin Fflur gyda chriw yr her ar raglen Heno ar S4C... heno, am 19:00

Mae'r amser wedi dod eto eleni i gadw beirdd yn effro drwy'r nos a gofyn iddyn nhw 'sgrifennu 100 o gerddi.

Y pedwar bardd sydd wedi cytuno i gymryd rhan yn Her Can Cerdd Llenyddiaeth Cymru 2017 ydy Karen Owen, Rhys Iorwerth, Iestyn Tyne a Gwynfor Dafydd.

Mae'r her yn digwydd yng Nghanolfan Ysgrifennu Tŷ Newydd, Llanystumdwy, a gallwch ddilyn eu hynt a'u helynt ar wefan Llenyddiaeth Cymru neu drwy ddilyn yr hashnod #Her100Cerdd ar Twitter - proses sydd wedi ei ymdebygu i "Springwatch barddonol" gan y prifardd Aneirin Karadog.

Nid yw’r post yma ar X yn gallu ymddangos yn y porwr. Os gwelwch yn dda defnyddiwch Javascript neu geisio eto ar borwr gwahanol.Gweld y cynnwys gwreiddiol ar X.
Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol
I osgoi neges X gan Aneirin Karadog

Caniatáu cynnwys X?

Mae’r erthygl yma’n cynnwys elfennau sydd wedi eu darparu gan X. Gofynnwn am eich caniatâd cyn eu llwytho, oherwydd fe allai wneud defnydd o cwcis a thechnolegau eraill. Efallai y byddwch am ddarllen polisi cwcis X a pholisi preifatrwydd cyn derbyn. I weld y cynnwys yma dewiswch ‘derbyn a pharhau’.

Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol

Mae'r pedwar bardd yn gorfod ysgrifennu 25 o gerddi yr un rhwng hanner dydd ar Fedi 27 i hanner dydd ar Fedi 28 ac felly maen nhw'n gofyn am geisiadau a syniadau gan y cyhoedd i'w helpu.

Mae hynny'n golygu ei bod yn adeg da i gael eich pen-blwydd os ydych chi eisiau cerdd fel un Karen Owen i Gwen Lasarus:

Gwen Lasarus ar ei Phen-blwydd Arbennig

Ni ŵyr Gwen beth yw henoed; Gwen y gân

a geir mewn ieuengoed,

a'r un a fu Gwen erioed

ydi'r Gwen sy'n drigeinoed.

line

Mae cyfuniad o'r llon a'r lleddf yn cael eu cyfansoddi.

Daeth cais gan Paula Cook am gerdd i bentref Senghennydd lle gwelwyd y drychineb fwyaf yn hanes y diwydiant glo yng Nghymru 104 o flynyddoedd yn ôl.

Lladdwyd 439 o ddynion a bechgyn yn y ffrwydriad enfawr ym mhwll glo Universal.

Ysgrifennodd Gwynfor Dafydd gerdd am un o'r glowyr.

Senghennydd

Mor dwym oedd dŵr ei fath boreol, mor braf

y bore hwnnw, a hithau 'di codi'n gynnar

i arllwys diferion ei hymrwymiad i'r twb.

Sgrwbiodd hagrwch y gwaith oddi ar gefn

ei gŵr a mwytho'r straen oedd yn dalpiau

lletchwith yn ei wallt. Ac am eiliad, nid oedd craith

na phoen, dim ond dwylo tyner yn cloddio'r

tyndra o'r corff. Heno, mae hi'n dal i fod yno

ger y bath, yn gwlychu'r twb â diferion

ei thorcalon. A'r dŵr yn oer.

line

Cychwynnodd Rhys Iorwerth a Karen Owen gyfansoddi ar Raglen Aled Hughes, Radio Cymru bore 'ma.

Cafodd her ei gosod iddyn nhw ysgrifennu am un o bynciau trafod y rhaglen, y rhododendron.

Nid yw’r post yma ar X yn gallu ymddangos yn y porwr. Os gwelwch yn dda defnyddiwch Javascript neu geisio eto ar borwr gwahanol.Gweld y cynnwys gwreiddiol ar X.
Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol
I osgoi neges X 2 gan Aled Hughes

Caniatáu cynnwys X?

Mae’r erthygl yma’n cynnwys elfennau sydd wedi eu darparu gan X. Gofynnwn am eich caniatâd cyn eu llwytho, oherwydd fe allai wneud defnydd o cwcis a thechnolegau eraill. Efallai y byddwch am ddarllen polisi cwcis X a pholisi preifatrwydd cyn derbyn. I weld y cynnwys yma dewiswch ‘derbyn a pharhau’.

Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol

"Rydyn ni wedi gweithio efo'n gilydd o'r blaen mewn ymrysonau a ballu felly rydyn ni'n gwybod ein bod ni'n gallu gweithio efo'n gilydd a bownsio oddi ar ein gilydd pan ydan ni'n cynganeddu," meddai Karen Owen ar y rhaglen.

Mae'r cerddi'n cael eu cyhoeddi ar flog Llenyddiaeth Cymru gyda linc o'u cyfrif Twitter a hefyd o'u tudalen Facebook.