جشنواره موسیقی فجر؛ انتقاد وزیر از منتقدان، اجرای گروه آمریکایی و محدودیت برای زنان

مراسم اختتامیه سی‌امین جشنواره موسیقی فجر فرصتی فراهم آورد تا علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، به انتقادهای چند مدت اخیر درباره تک‌خوانی و همخوانی زنان و فعالیت‌های موسیقی زیر نظر وزارت ارشاد پاسخ گوید و نیز از راه‌اندازی ارکستر سمفونیک و ملی در چند ماه آینده خبر دهد.

بر اساس گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) آقای جنتی که جمعه‌شب (یکم اسفند) در تالار وحدت سخن می‌گفت با دفاع از عملکرد مدیران زیرمجموعه‌‌اش و اشاره به کار کارشناسی شورای شعر و ترانه بر مضمون و محتوا و فرم آثار ارسالی، منتقدان را به "سوء استفاده از احساسات مذهبی مردم" متهم کرد که به زعم او "باطرح مسائل تحریف‌شده، دروغی و جعلی، احساسات مردم متدین را تحریک می‌کنند."

او به بحث‌های اخیر درباره تک‌خوانی زنان اشاره کرد و ضمن تفکیک بین دیدگاه‌های برخی مراجع و گروهی که او از آنها با عنوان " برخی گروه‌های خودسر " یاد کرد گفت: "اکثر این افراد ، عناصر نورسیده‌ای هستند که اطلاعات ما نسبت به آنها در بسیاری از زمینه‌ها از جمله مذهب، هنر و موسیقی بیشتر است" و سپس با تاکید به مدیران زیرمجموعه‌اش در رعایت قانون گفت: "تسلیم برخی گروه‌های خودسر نمی‌شویم."

او در عین حال گفت که برای نظرات مراجع تقلید احترام قائل است و دغدغه‌ها و نگرانی‌های دینی آنها را درک می‌کند.

در چند هفته اخیر چند تن از مراجع قم نه تنها با تک خوانی زنان مخالفت کردند که حتی مخالفت خود را با اجرای موسیقی نوازندگی و همخوانی زنان نیز ابراز داشتند و به انتقاد مستقیم از آقای جنتی پرداختند.

تامین ۴۰ درصد بودجه ارکستر سمفونیک

آقای جنتی همچنین به وضعیت ارکستر سمفونیک و ملی پرداخت و گفت که در یک سال گذشته تمامی تلاشش را صورت داد که دستور رئیس جمهور مبنی بر راه‌اندازی این دو ارکستر را اجرایی کند،‌ اما رایزنی‌های او با سازمان برنامه و بودجه تنها ۴۰ درصد بودجه مورد نیاز را نصیب این ارکستر کرد.

او گفت که ارکستر سمفونیک تهران تا پایان سال اجرایی خواهد داشت و ارکستر ملی نیز در دو سه ماه بعد از عید اجرای برنامه خواهد کرد.

پیش از این در خبرگزاری‌ها اعلام شده بود که ارکستر سمفونیک تهران در اختتامیه جشنواره موسیقی فجر سرود جمهوری اسلامی را به صورت زنده اجرا خواهد کرد، اما در مراسم جمعه‌شب این سرود از بلند‌گوهای تالار پخش شد و خبری از حضور ارکستر سمفونیک نشد.

جشنواره موسیقی فجر در طول برگزاری با حاشیه ها و خبرهایی همراه بود که برخی از آنها را در زیر می خوانید.

اجرای گروه آمریکایی در تالار وحدت

بخش بین‌الملل جشنواره امسال اگرچه رونق سال گذشته را نداشت، اما یک اجرای خارج از جدول، نگاه‌ها را متوجه این بخش کرد.

در حالی که در جدول برنامه‌های جشنواره موسیقی فجر نامی از حضور هیچ‌گروه آمریکایی به میان نیامده است، در آخرین روز جشنواره یک گروه جاز آمریکایی با نام "انیمیشن" به اجرای برنامه پرداخت. گروهی که دریافت چند جایزه گرمی را در کارنامه خود دارد و سرپرست آن از نوازندگان برجسته ساز ساکسیفون در منطقه دالاس و کارولینای شمالی است.

علی مرادخانی، معاون هنری وزیر ارشاد، حسن ریاحی دبیر جشنواره و لوریس‌چکناوریان و دو گروه موسیقی پالت و دنگ‌شو از جمله بینندگان این برنامه بودند. آقای مرادخانی چندی قبل سفری به آمریکا داشت که با انتقاد محافل منتقد دولت و وزارت ارشاد روبرو شد.

این نخستین بار است که در سی سال گذشته یک گروه موسیقی آمریکایی در جشنواره موسیقی فجر به اجرای برنامه می‌پردازد.

سایت انجمن موسیقی ایران نیز در گزارشی از این اجرا که پنج‌شنبه شب (۳۰ بهمن) در تالار وحدت برگزار شد، به سخنان باب بلدن، سرپرست گروه ونوازنده ساکسیفون سوپرانو اشاره کرد که،از اجرای گروهش در شیراز، اصفهان و چند شهر دیگر ایران خبر داد. او در این سخنان از سفر خود و گروه به ایران ابراز رضایت کرد و گفت که به زودی "اجراهای خود و گروه انیمیشن را روی یوتیوب قرار خواهد داد."

ممانعت از اجرای پری ملکی

در میان اجرای گروه‌های موسیقی بانوان اتفاق نادری رخ نداد، اما ممانعت از روی صحنه رفتن پری ملکی، سرپرست و خواننده همراه گروه خنیا از جمله مشکلاتی بود که در اجرای موسیقی این گروه بروز کرد.

خانم ملکی که در ۲۰ سال گذشته و تقریبا بدون مشکل خاصی به همراه یک همخوان مرد با گروه خنیا به اجرای برنامه می‌پرداخت، به نوشته سایت "موسیقی ما" در اجرای نخستین روز جشنواره در تالار شمس و نیز اجرای گروه در کرج، "مانند بقیه تماشاگران به تماشای کنسرت گروه خود نشست و اجازه به صحنه آمدن پیدا نکرد."

برگزیدگان جشنواره موسیقی فجر

در اختتامیه سی‌امین جشنواره موسیقی فجر ابتدا از ابراهیم قنبری‌مهر (پیشکسوت سازسازی)، محمدعلی بهمنی (شاعر و ترانه‌سرا)، فخر‌الدین فخرالدینی (عکاس)‌ و اردشیر کامکار (نوازنده کمانچه ونواپرداز) تجلیل شد و سپس برگزیدگان بخش‌های مختلف معرفی شدند.

در بخش آهنگسازی موسیقی کلاسیک غیرایرانی (هومن رف رف)، آهنگسازی ایرانی (محمدرضا عموجوادی)، گروه‌نوازی کلاسیک ایرانی (همنوازان ایران از شیراز)، گروه‌نوازی کلاسیک غیرایرانی (ارکستر پاسارگاد از تهران)، آواز جمعی (آوای ماهان از تهران)، و در بخش پایان‌نامه (امیرحسین رمضانی و مریم شریف‌زاده از تهران به‌طور مشترک) اول شدند.

از نکات حاشیه‌ای این بخش انتقاد یکی از برگزیدگان از رها شدن بعد از ایام جشنواره است. محمدهادی عیان‌بر که نفر دوم بخش آهگنسازی کلاسیک غیر ایرانی بود گفت که سه‌ دوره برگزیده جشنواره موسیقی فجر بوده است و "قرار بود انجمن نخبگان تشکیل شود که این اتفاق نیفتاد و در نهایت بعد از دریافت جایزه به حال خود رها شدیم."

در دو دهه گذشته ، چه در دولت آقای روحانی و چه زمان دولت آقای خاتمی و آقای احمدی‌نژاد، به برگزیدگان، وعده‌هایی برای حمایت آنان بعد از جشنواره داده شده است که در عمل عمده این وعده ها هیچگاه تحقق نیافت و بعد از اتمام جشنواره به فراموشی سپرده شد.

انتصاب محمدعلی بهمنی به عنوان دبیر شورای شعر و ترانه وزارت ارشاد از دیگر نکات خبری مراسم اختتامیه بود. او به جای مشفق کاشانی نشست که ماه گذشته در ۹۰ سالگی در گذشت.