نسل کشی داعش و زنان ایزدی

- نویسنده, بهناز حسینی
- شغل, پژوهشگر مهاجرت و اقلیت دینی
- منتشر شده در
نسل کشی گروه داعش در تابستان سال ۲۰۱۴ میلادی، شنگال (سینجار) را در مرکز توجه جهانیان قرار داد. قتل عامی که قربانیان آن عمدتا زنان و کودکان ایزدی بودند. گروه داعش زنان زیادی را هم به بردگی گرفت. زنانی که بعد از فرار از چنگال اعضای داعش نیز تاکنون از شوک ناشی از شکنجه های روانی و خشونت رنج می برند؛ هر کدام از آنها داستان های دردناکی از زمان اسارت خود به دست داعش دارند. بسیاری از آنان پس از تجربه اسارت، خشونت و آزارجنسی، به آلمان و سایر کشورهای اروپایی پناه بردند.

ایزدی ها چه کسانی هستند؟
دین ایزدی یک دین باستانی است که قدمت آن به دوره سومریان و تمدن بین النهرین بازمی گردد. بیشترین پیروان دین باستانی ایزدی، یعنی جمعیتی نزدیک به ۶۰۰ هزار نفر، در کردستان عراق به ویژه در شنگال، بخش غربی استان نینوا زندگی می کنند. ایزدی ها به دلیل آزار و اذیت و نسل کشی های فراوان در طول تاریخ ، همیشه سعی در پنهان کردن عقاید خود داشته اند و همین تلاش برای بقا، حاشیه نشنینی و زندگی مخفیانه درکوههای شنگال را برای آنان بدنبال داشته است. ایزدی ها اگرچه از اقوام کردنشین هستند اما بخشی از آنان در سال های اخیر به دلایلی خود و اعتقاداتشان را از اقوام کرد جدا دانسته و کسی را به دین خود قبول نمی کنند. ایزدی ها و یارسانی های ایران شباهت های زیادی به یکدیگر دارند. پیروان این کیش، به طبقات پیر و شیخ و مرید تقسیم میشوند.
ملک طاووس یا "فرشته طاووس" مهمترین الوهیت ایزدی است. آنها معتقدند که ملک طاووس خالق و حاکم واقعی جهان است و بنابراین بخشی از همه سنت های مذهبی ایزدی ها پیرامون تکریم همین باور است. بنابر باورهای دینی برخی از مسلمانان، پیوند میان شیطان و طاووس به ابتدای قصه خلقت می رسد؛ ازاینرو بعضی از مردم منطقه معتقدند که ملک طاووس همان اهریمن است. همین باورها موجب شده ایزدی ها در طول تاریخ به اتهام شیطان پرستی مورد بی احترام و آزار قرار بگیرند.
اسارت و مهاجرت اجباری
بر اساس گزارش موسسه موقوفه های مذهبی در دهوک در ماه اوت سال ۲۰۱۴، ۶ هزار و ۳۸۹ مرد و زن ایزدی به اسارت در آمدند یا کشته شدند که از میان آنها ۱۹۳۴ زن و دختر ایزدی هنوز در اسارت داعش هستند .
زنان ایزدی تنها قربانیان داعش نبودند. ده ها نفر از زنان مسیحی، زنان شیعه از اقلیت شبک و ترکمن هم به اسارت داعش در آمدند. داعش زنان شیعه را "رافضی" می داند و به آنها اجازه تغییر دین هم نمی دهد. در نتیجه بسیاری از زنانی که موفق به فرار نشدند کشته و سوزانده شدند.
در تهاجم داعش ، بیش از ۴۰۰ هزار ایزدی مجبور به ترک خانه هایشان شدند. بیشترشان در شهرهای دهوک، سلیمانیه و کوههای شنگال در شرایط دشواری زندگی می کنند که علیرغم گذشت ۴ سال از شروع حمله داعش، هنوز در چادر های صحرایی سکونت دارند. تا کنون بیش از ۲۲ گور دسته جمعی از ایزدیان قربانی داعش کشف و و سرنوشت حدود سه هزار و پانصد نفراز آنان هنوز نامعلوم است.
بیشتر بخوانید:
اقلیت ها در عراق به طور دائمی در معرض خطر قرار دارند و شرایط زندگی برای آنها سخت و غیر قابل تحمل است. در نتیجه آنها مجبورند از هر فرصتی برای فرار استفاده کنند. در حال حاضر بیش از ۲ میلیون پناه جو در مناطق مسلمان نشین عراق و کردستان وجود دارد که تامین امنیت آنان دشوار است. بیش از صد و چهل هزار مسیحی نیز از موصل و نینوا فرار کرده اند که در شهرهای سلیمانیه، اربیل و دهوک سرگردانند.
جسمم در آلمان، روحم در کردستان
بر اثر خشونت های سال های اخیر، زنان ایزدی زیادی به آلمان پناهنده شدند که اغلب آنان همچنان درگیر مشکلات جسمی و روحی ناشی از هستند.
وزارت امور خارجه در بادن-وورتمبرگ آلمان به همراه سازمان بین المللی مهاجرت در عراق (IOM) برای کمک به شروع یک زندگی جدید تصمیم گرفت تا بیش از ۱۰۰۰ زن و کودک که بیشتر ایزدی و یا مسیحی هستند را بپذیرد. بعضی از این زنان تنها فرد باقی مانده از خانواده خود بودند.
آزادی یا فرار زنان از دست داعش برای خیلی هایشان پایان ماجرا نیست. بسیاری از آنها و خانواده هایشان از اینکه مورد تعرض جنسی نیروهای داعش بوده اند احساس شرم می کنند و قادر به حضور در اجتماع نیستند. قربانیان اگر موفق به مهاجرت نشوند، اغلب گذشنه خود را پنهان می کنند و یا بعضا ترد شده و یا برای حفظ آبروی خانواده تن به ازدواج اجباری می دهند.
زنانی هم که موفق به مهاجرت شده اند بویژه در آلمان، دچار مشکلات و آسیب های زیادی هستند. از دست دادن روابط اجتماعی و فرهنگی، تنهایی و دوری از خانواده ها، و انتظار بازگشت عزیزانشان که هنوز در اسارت داعش هستند، زندگی در غربت را برایشان دوچندان سخت می کند.
یکی از زنان ایزدی در آلمان که دوازده عضو خانواده اش هنوز در اسارت داعش هستند می گوید زندگی در آلمان قطعا بهتر از زندگی در چادر هست ولی نگرانی در مورد سرنوشت اعضای خانواده رهایش نمی کند.
از سوی دیگر دولت آلمان به همسران زنان پناهنده که هنوز درعراق هستند ویزای سفر نمی دهد و در نتیجه آنها و فرزندانشان مجبورند دور از پدر خانواده زندگی کنند.































