روزنامه های تهران؛ اردوغان در تهران و ظریف در مسقط و قطر
- نویسنده, مسعود بهنود
- شغل, روزنامه نگار
- منتشر شده در
روزنامه های صبح امروز تهران، چهارشنبه ۱۲ مهر همچنان گزارش های مربوط به فاجعه لاس وگاس را منعکس کرده و در عین حال مقالاتی درباره آینده برجام نوشته و سفر رجب اردوغان رییس جمهور ترکیه به تهران را همزمان با همه پرسی کردستان عراق مهم دیده و از اهمیت سفر وزیر خارجه ظریف نیز به مسقط و دوحا نوشته اند.
منبع تصویر، اعتماد
سفر ظریف به قطر و عمان
صلاح‌الدین هرسنی در سرمقاله جهان صنعت پیرامون سفر وزیرخارجه محمدجواد ظریف به مسقط و قطر نوشته اهمیت سفر بدان است که این دو کشور ر در میان کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس بیشترین مناسبات دیپلماتیک خود با ایران را حفظ کرده‌اند و حتی بحران قطر نتوانست از میزان مناسبات ایران با این کشورها بکاهد.
به نوشته این استاد دانشگاه: حفظ مناسبات دیپلماتیک و راهبردی عمان و ایران به آن جهت اهمیت دارد که این کشور در میان کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس راهبرد‌های خود را در راستای راهبرد‌های ایران تنظیم می‌کند و اغلب تمایل دارد در راستای اهداف و اولویت راهبردی ایران حرکت کند. از سوی دیگر عمان در میان کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس اساسا مایل است مواضع بی‌طرفانه‌ای را در قبال مسایل منطقه اتخاذ کند.
اما اهمیت سفر ظریف به دوحا از دید سرمقاله جهان صنعت از آن روست که جدای از معضلات امنیتی که حلقه نزدیکی دوحه- تهران است، مناسبات اقتصادی این دو کشور در حوزه انرژی آن هم در منطقه پارس‌جنوبی دلیل نزدیکی ایران و قطر است. از طرف دیگر نظر به آنکه قطر به‌واسطه رابطه با ایران از طرف عربستان سعودی، مصر، بحرین و امارات متحده عربی تحت فشار قرار دارد، مسلما این سفر خیال مقامات دوحه را بابت حمایت‌های ایران در قبال رفتار‌های ایذایی عربستان، امارات، مصر و بحرین راحت می‌کند.
نقطه عطف در روابط تهران - آنکارا
صادق ملکی در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: سفر سوم اردوغان به ایران در چارچوب سفرهای دوره‌ای و تقویمی دو جانبه است اما در دوره‌ای که منطقه درگیر تحولات جدی است، اهمیت آن را دوچندان کرده است. رئیس جمهوری ترکیه قرار است در کنار مذاکره با حسن روحانی همتای ایرانی خود، با رهبر نیز دیدار کند. برگزاری جلسه شورای عالی راهبردی میان دو کشور، مذاکرات دو جانبه، منطقه‌ای، اجلاس آستانه و توجهی ویژه به همه پرسی اقلیم از مهم‌ترین دستور کارهای این سفر است.
به نوشته روزنامه ایران: اگرچه نگاه غالب در رقابت‌ها، سلبی است اما می‌توان از زوایایی به عنصر رقابت نیز، مثبت و ایجابی نگریست. رقابت‌های ایران و ترکیه در عرصه‌هایی چون قیاس سطح شاخص‌های توسعه با یکدیگر، می‌تواند عامل فشار از سوی افکار عمومی به هدف بهینه‌سازی نحوه مدیریت دو کشور در عرصه‌های مختلف باشد. به هرحال با مد نظر قرار دادن این نکته که عنصر رقابت در روابط تهران - آنکارا چندان قابل حذف نبوده اما قابل کنترل است.
دنیای ناامن
ابتکار در سرمقاله خود به فاجعه لاس وگاس پرداخته و پیام آن را برای جامعه جهانی «ما در دنیا ناامنی زندگی می‌کنیم» توصیف کرده و افزوده:تاریخ تحولات سیاسی حکایت از آن دارد که به طور معمول جریان‌های راست با شعار برقراری امنیت و مقابله با تروریسم، پای عرصه انتخابات می‌گذارند و کلید واژه متداول و مرسوم آنها دفاع از جامعه در برابر تهدیدهایی از این دست است. حالا آنکه عملیات تروریستی اخیر در لاس وگاس نشان می‌دهد این راست‌های افراطی که پدیده‌ای کم نظیر چون دونالد ترامپ را در آمریکا به قدرت رساندند، هم از دفع این خطر عاجز هستند.
علیرضا صدقی در این مقاله توضیح داده: نباید فراموش کرد که به زودی سرود پایان داعش در عراق و سوریه خوانده خواهد شد و این دولت خودخوانده عنان اختیار را در این کشورها از دست خواهد داد. اما این جریان تروریستی علاوه بر ساختار سازمانی و تشکیلات اداری، از عقبه و پشتوانه فکری و عقیدتی قابل تاملی برخوردار است. پشتوانه‌ای که راه‌های مقابله با داعش را به شدت سخت و مشکل می‌سازد.
سرمقاله ابتکار در نهایت تاکید کرده: تقریبا در تمام کشورهای اسلامی این ظرفیت برای رشد و نمو داعش در ابعادی تازه‌تر وجود خواهد داشت. به این دو مولفه اساسی، باید نحوه تقابل جریان راست افراطی با این پدیده را هم اضافه کرد. در حقیقت نوع برخورد چهره‌های تندرویی مانند رئیس جمهوری آمریکا و برخی رهبران راست‌گرای کشورهای اروپایی با مسئله مسلمانان رادیکال، خطر ظهور دوباره آنها را بیش از پیش به رخ می‌کشد.
منبع تصویر، شهروند
ابطال یک نظریه
يد‌الله جواني در سرمقاله جوان نوشته: برجام بار ديگر در كانون توجه‌ها قرار گرفته و هر روز فعالان عرصه سياست و رسانه، در مورد آن مي‌گويند و مي‌نويسند. رفتار دولت ترامپ در قبال اين توافقنامه بين‌المللي، به گونه‌اي شكل گرفت كه ترديدها درخصوص ماندگاري آن روزافزون شده است چنان که وزير خارجه ظریف هم چند روز پيش پيش‌بيني کرد ترامپ در ۱۵ اكتبر پايبندي ايران به برجام را تأييد نمی كند.
روزنامه نزدیک به سپاه پاسداران با تاکید بر این که در صورت اعلام چنين موضعي از سوي ترامپ، در يك دوره زماني ۶۰ روزه، كنگره امريكا درباره اعمال يا عدم اعمال مجدد تحريم‌هاي ايران تصميم‌گيري خواهد كرد. بديهي است كه اين روند در حال طي شدن، به معناي زمينه‌سازي براي خروج امريكا از برجام با هزينه ايران خواهد بود.
جوان با تاکید بر این که با خروج امريكا از برجام و رقم خوردن مرگ آن، حضور و ماندن ايران در این پیمان، امر معنا ندارد نوشته برهم خوردن اين توافقنامه بين‌المللي، ابطال يك نظريه در ايران و در ميان جريان‌ها و نخبگان سياسي است كه قوت گرفتنش، زمينه‌ساز مذاكره مستقيم جمهوري اسلامي با امريكا در موضوع هسته‌اي شد، نظريه‌اي كه براساس آن و در پي برجام هسته‌اي، براي برجام‌هاي ديگر زمينه‌سازي شد.
تهدید چه فایده دارد؟
حسین شمسیان در یادداشت روز کیهان با نقل سخنان رییس جمهور روحانی و جواد ظریف وزیرخارجه علیه آمریکا نوشته چرا به جای انقلابی‌نمایی و به جای نعل وارونه زدن،خیلی واضح و صریح به مردم نمی‌گویند آنچه را باید بگویند؟ و چرا مقابل زیاده‌خواهی‌های بی‌پایان آمریکا، هیچ اقدامی به جز حرف زدن نمی‌کنند؟ حالا تهدید آمریکا، چه فایده‌ای دارد؟
این روزنامه تندرو تاکید کرده که همین گفته هم بازاز هیچ اقدام بهترست، تجربه‌ای بسیار گران و جبران‌ناپذیرست. تجربه‌ای به قیمت مخدوش شدن عزت ملی، به قیمت تعهداتی که آمریکایی‌ها معتقدند بی‌پایان و تمام‌نشدنی است، به قیمت هسته‌ای و خلاصه به بهایی گزاف که می‌شد با حرف شنوی و اندکی درایت، آزموده را دوباره نیازمود.اما همین تجربه را هم تنها برخی قبول دارند و بقیه هنوز هم معتقدند باید برجام را حفظ کرد!
کیهان در نهایت نوشته: نه کمیسیون نظارت بر برجام، نه مجلس، نه دولت و نه هیچ‌یک از دستگاه‌های مسئول، در این فقره مهم و تاریخی به وظیفه شرعی و قانونی خود عمل نکرده‌اند و با کوتاهی و کم‌کاری خودشان باعث شدند که همه تعهدات ایران یکطرفه انجام شود و در مقابل، آمریکا هر روز گامی در تحریم‌ها به پیش بردارد.
شنا
کیهان در ستون طنز گفت و شنود از قول یک ناشناس نوشته: برای مدعیان اصلاحات سازش با آمریکا مهم است، اوباما که بود می‌گفتند آدم عاقلی است و تا بر سر کار است باید با او توافق کنیم و حالا می‌گویند ترامپ دیوانه است باید با او به توافق برسیم که دیوانگی نکند!
در ادامه ستون طنز کیهان آمده: چه عرض کنم؟! یارو از پسرش پرسید؛ بلدی شنا کنی؟ جواب داد نه، گفت ای بی‌عرضه از اسب کمتری؟ اسب می‌تواند شنا کند. بعد از چند ماه دوباره پرسید بلدی شنا کنی؟ جواب داد آره، گفت؛ خاک بر سرت پس با اسب چه فرقی داری؟!
اصلاح قانون اساسي با كدام رويكرد؟
علي شكوهي در ستون خود در اعتماد با اشاره به این که روزنامه‌ها در انتشار برخي مطالب معذوريت حقوقي دارند والا مي‌شد خيلي از مطالب را با صراحت بيان كرد و دست‌كم دست به خودسانسوري نزد نوشته يكي از اين موارد همين بحثي است كه اين روزها درباره ضرورت اصلاح قانون اساسي از سوي برخي نمايندگان مجلس مطرح شده است.
نویسنده ابتدا از قانون اساسی نوشته که جا دارد هر گاه احساس می شود ضعفی دارد بر اساس نیازهای کشور نو شود چنان که در سال ۵۸ شد و به دلیل هراس از بازگشت استبداد قدرت متمرکز از میان برداشته شد اما در سال ٦٨ شوراي رهبري از قانون اساسي حذف شد، قدرت نخست‌وزير با حذف اين پست به رييس‌جمهوري منتخب مردم واگذار شد، رييس قوه قضاييه جايگزين شوراي عالي قضايي شد، مسووليت تعيين رييس صدا و سيما از شوراي سرپرستي گرفته و به رهبري داده شد و در يك كلام، مديريت در همه حوزه‌ها از وضعيت شورايي به وضعيت متمركز ميل پيدا كرد.
نویسنده در نهایت پرسیده: اكنون رويكرد پيشنهاد‌دهندگان اصلاح قانون اساسي كدام است؟ حذف پست رياست جمهوري و سوق دادن قانون اساسي به سوي نظام پارلماني است. ظاهرا ايراد آنان متوجه دشواري طرح سوال از رييس‌جمهوري و استيضاح وي است اما در كمرنگ كردن نقش مستقيم مردم در انتخاب بالاترين مقام اجرايي كشور است.
طرحی با فرجام روشن
صادق زیباکلام در نگاه به پیشنهاد پارلمانی کردن نظام، نوشته: در برخی نظام‌های مردم‌سالار دیگر هم چنین روالی وجود دارد و بعد از برگزاری انتخابات عمومی، حزب اکثریت یا جریانی که اکثریت کرسی‌های پارلمان را از آن خود کرده، اقدام به تعیین نخست‌وزیر می‌کند. از آنجا که انتخابات، به گونه‌ای برگزار می‌شود که دست رأی‌دهندگان، براي انتخاب بازتر است، علی‌القاعده اختلاف زیادی میان نامزدی که مجلس به عنوان رئيس قوه مجریه انتخاب می‌کند با آنچه خود مردم می‌توانستند به شکل مستقیم انتخاب کنند، وجود نخواهد داشت.
این استاد دانشگاه توجه داده: در نظام‌هایی که مجلس، نخست‌وزیر را انتخاب می‌کند، انتخابات پارلمانی به صورت متفاوت برگزار می‌شود و مردم هر نامزدی را که تمایل داشته باشند، روانه مجلس می‌کنند. اما در انتخابات مجالس ما، شرایط متفاوت است و تعدادی از داوطلبان ورود به مجلس، از سوي نهادهای نظارتی برای حضور در مرحله نهایی تأیید نمی‌شوند. براي مثال همین مجلس فعلی را در نظر بگیریم.
اینجاست که مقاله شرق ترسیم می کند: اگر مجلس دهم با وجود آنکه حدود صد نماینده فراکسیون امید و تعدادی اصولگرایان معتدل در آن حضور دارند، قرار بود از میان رئيسی یا حسن روحانی، یکی را به عنوان نخست‌وزیر انتخاب کند، آیا تردیدی داریم که رئيسی با آرای بالاتری راهی قوه مجریه می‌شد؟
فرض دوم مقاله شرق این است که یا مجلس یازدهم را مجسم کنیم که دو سال دیگر انتخابات آن برگزار می‌شود و در سال ١٤٠٠ قرار است از میان نامزدهایی که کمابیش نام آنها را می‌شناسیم به عنوان مثال از میان آقایان جهانگیری، عارف و ظریف از یک سو و مثلا آقایان ضرغامی، علی لاریجانی یا جناب رئيسی از سوی دیگر، فردی را برای ریاست قوه مجریه انتخاب کند؛ چنین است که باید گفت طرح پارلمانی‌شدن رئيس قوه مجریه، اگر چنانچه تحقق یابد، عملا به زیان مردم‌سالاری به معنایی که مردم رئيس قوه مجریه را مستقیما انتخاب کنند، خواهد بود.
منبع تصویر، همدلی
آزادی ها در عربستان
آساره کیهان در گزارش اصلی همدلی نوشته: در حال شمردن موارد آزادی‌تان هستید؛ می‌گویید درست است که زن‌های یک کشور مسلمان مثل سوریه می‌توانند به‌راحتی بروند ورزشگاه و در کنار مردان فوتبال تماشا کنند اما زن‌های عربستان هم مثل ما نمی‌توانند بروند؛ هنوز این جمله‌تان تمام نشده که زن‌های عربستانی با چادر چاقچورشان وارد ورزشگاه می‌شوند و آن‌چنان در کنار مردان، بالا و پایین می‌پرند که انگارنه‌انگار بار اولشان است به ورزشگاه می‌روند.
در دنبال این گزارش آمده: سراغ داشته‌هایتان می‌روید و «دست‌فرمانتان» را به رخ می‌کشید؛ می‌گویید که سال‌هاست دارید رانندگی می‌کنید؛ هرچند که مردان هنوز رانندگی‌تان را به سخره می‌گیرند و بر دستپاچگی‌تان می‌افزایند اما به‌هرحال رانندگی می‌کنید؛ تصویر مردان عربستانی که کنار زنان خود در جایگاه شوفر نشسته‌اند و با آرامشی عجیب به آنها رانندگی می‌آموزند، تمام سال‌ها رانندگی‌تان را در ذهن پاک می‌کند.
در انتهای گزارش همدلی آمده: شاید ام‌کلثوم مصری الاصل، خودش هم باورش نمی‌شد که چندین سال پس از مرگش، میهمان خانه عربستانی‌ها باشد. اگر در ایران زنان سلبریتی به خارج از کشور بروند و برای لحظاتی حجابشان را بردارند، نسخه شان توسط جامعه پیچیده خواهد شد؛ حالا دیگر هیچ کشوری نیست که خودمان را در حوزه بعضی از محدودیت‌های تبعیض‌آلود شناخته شده زنان با آن مقایسه کنیم؛ حتی عربستان.
آزادی در حجاز
محمدرضا ستوده در ستون طنز جهان صنعت نوشته: معلوم نیست چه اتفاقی برای پادشاه عربستان افتاده است. معلوم نیست قرص‌هایش را پس و پیش خورده یا کتاب «ما چگونه ما شدیم» صادق زیباکلام را خوانده است! اول زنان وارد استادیوم شدند. بعد رانندگی برای زنان آزاد شد. سپس مفتی‌های زن حق فتوا پیدا کردند. پس از آن پادشاه دستور داد قانون مبارزه با تعرض جنسی به زنان طی ۶۰ روز تدوین شود. دیروز هم تلویزیون عربستان تصاویری از کنسرت موسیقی خواننده مشهور عربی را پس از سال‌ها ممنوعیت پخش صدا و تصویر خوانندگان زن، پخش کرد.
طنزنویس پیش بینی کرده:احتمالا در روزهای آینده پادشاه عربستان در میدان انقلاب شهر جده روی یک صندلی می‌نشیند و مردم صف می‌کشند تا به نوبت بزنند توی گوش پادشاه‌شان. بعد از این مراسم هم انتخابات آزاد برگزار می‌شود و یک خانم با فهم و کمالاتی در حد فدریکا موگرینی رییس جمهور می‌شود.
ستون طنز جهان صنعت به این جا رسیده:اگر می‌خواهید متوجه شوید که دقیقا چه اتفاقی در عربستان افتاده، کافی است در ذهن خود تصور کنید یک روز از خواب بیدار می‌شوید و می‌بینید شبکه اول سیما بعد از برنامه صبح بخیر ایران و اجرای مشترک آقای نظام‌اسلامی و اقبال واحدی، کنسرت خانم گ.وگ.و.ش را پخش کند! چه حالی به شما دست می‌دهد؟
به تنها چیزی که در این لحظات فکر می‌کنم، این است که عربستان نزدیک است و با قایق موتوری یا نهایتا شنا کردن می‌شود خود را به آنجا رساند که ببینیم آنجا چه خبر است.
معنای اعدام در انظار عمومی
منبع تصویر، ایران
عباس عبدی در مقاله ای در شهروند در نگاهی به اعدام در انظار عمومی نظری جز آن دارد که معمولا در روزنامه ها و در شبکه های اجتماعی مطرح می شود.
مقاله با اشاره به اعدام قاتل آتنا که در ساعت چهار صبح برگزار شد و مردم فراوانی حتی با فرزندان خود برای تماشای صحنه گردآمده بودند به این جا رسیده تأکید منتقدان بر اثرات سوء اعدام در انظار عمومی آن جاست که معتقدند چنین مراسمی تقویت‌کننده خشونت است.برخی وجود چنین وضعی را نشانه بیماری جامعه دانسته است. در حالی باید درک خود را از مجازا‌ت‌های این‌چنینی اصلاح و حداقل بازنگری کنیم.
این جامعه شناس با تاکید بر این که خود با اعدام علنی مخالف است یادآوری کرده که: اعدام در مقابل مردم در نگاه سنتی جامعه، چیزی فراتر از کشته‌شدن یک‌نفر مجرم است. مردم برای لذت‌بردن از کشته‌شدن فرد دیگری به آنجا نمی روند. اگر یک برنامه شاد در آن ساعت برگزار می‌شد آیا کسی برای حضور در آن خواب را بر خود حرام می‌کرد؟
مقاله شهروند به این جا رسیده که مجازات در این چارچوب ایجادکننده حس همبستگی میان جمعیت و تقویت ارزش‌های رفتاری آنان است. تجاوز و قتل آتنا، تجاوز و قتل یک کودک نبود. این فقط مسأله خانواده آن کودک نیست. این مسأله همه شهر و مردم است و تا هنگامی که کل شهر انتقام نگیرد از التهاب و نگرانی رها نخواهد شد.
