روزنامه های تهران: نگران کردها و امیدوار به اروپا

    • نویسنده, مسعود بهنود
    • شغل, روزنامه نگار
  • منتشر شده در

روزنامه های امروز صبح تهران، سه شنبه ۲۵ مهر در صدر گزارش های خبری خود از حضور نیروهای عراقی در کرکوک و نگرانی از جنگ تازه ای در همسایگی ایران نوشته و یکصدا از دولت عراق حمایت کرده اند. ادامه واکنش ها به سیاست اعلام شده دونالد ترامپ و حمایت اروپا از ایران در حکایت برجام از دیگر مطالب این روزنامه هاست.

تیتر و عکس صفحه اول صبح نو
توضیح تصویر، تیتر و عکس صفحه اول صبح نو

بازگشت عراق به پيش از داعش

حسن دانايي‌فر در مقاله ای در اعتماد نوشته رویدادهای اخير در كركوك، يك مساله ساده داخلي عراق است در ادامه بازپس‌گيري مناطقي كه پيش از اين در سال ٢٠١٤ كنترل آنها از اختيار ارتش عراق خارج و نيروهايي غير ارتش عراق در آنجا مستقر شده‌ بودند، كه به دليل اقدامات اخير در اقليم كردستان عراق، موضوع تا اندازه‌اي اهميت بيشتر يافته و كشورهاي پيرامون هم اين مساله را رصد و روند اقدامات دولت عراق را پيگيري مي‌كنند.

به نوشته این سفیر پیشین ایران در بغداد: مراجع قانوني و روندهاي حقوقي كه براي تعيين سازوكار اداره مناطق تحت ماده ١٤٠ قانون اساسي پيش‌بيني شده است، هيچ يك در برگزاري همه‌‌پرسي در كركوك رعايت نشده است. كركوك جزو مناطقي است كه بعد از هجوم داعش در سال ٢٠١٤، نيروهاي غيرارتش عراق به بهانه مبارزه با داعش در اين مناطق مستقر شده ‌بودند.

در انتهای مقاله اعتماد آمده: نمي‌توان پيش‌بيني كرد كه آيا دولت عراق براي ادامه مسير ارتش به سمت مناطق ديگر غير از كركوك نيز تصميمي اتخاذ مي‌كند يا نه. بايد ديد ادامه روند حوادث به چه صورت پيش خواهد رفت. قطعا تشخيص اين موضوع كه روند عمليات نظامي بعد از بازپس‌گيري كنترل كركوك، ادامه پيدا كند يا نه، موضوعي است كه دولت مركزي عراق براي آن تصميم مي‌گيرد و بستگي به شرايط پس از آن دارد.

ضرورت واقع بینی مقامات اقلیم

حسن کاظمی قمی در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: دولت عراق بارها از مقامات اقلیم کردستان خواسته ‌بود، اقدام به خروج پیشمرگ‌ها از کرکوک کند و حتی در این خصوص ضرب الاجلی ۴۸ ساعته نیز تعیین و ۲۴ ساعت نیز این ضرب‌الاجل را تمدید کرد. پس از آنکه رایزنی‌ها و هشدارها در خروج پیشمرگ‌ها از کرکوک نتیجه نداد، دولت مرکزی نیروهای ارتش و امنیتی ویژه خود را راهی شمال غرب و جنوب کرکوک کرد تا مناطق تعیین شده در این استان از جمله برخی از پادگان‌های نظامی و چاه‌های نفت را آزاد کنند.

سفیر پیشین ایران در عراق تاکید کرده: اعلام شد، مسعود بارزانی رهبر اقلیم کردستان از پیشمرگ‌های کرد «پ.ک.ک» خواسته نیروهای خود را در جنوب کرکوک مستقر کنند. چنین اقدامی چنانچه صحت داشته باشد، گونه‌ای اشغالگری قطعی و نقض قوانین مصرح در قانون اساسی عراق است. طبیعی است که چنین اقدامی از سوی مقامات اقلیم مورد پذیرش دولت عراق قرار نگرفته و در این راستا نیز بغداد چنانچه مجبور شود، در مسیر قانونی با چنین اقداماتی مقابله خواهد کرد.

مقاله روزنامه ایران با توصیه به واقع بینی به مقامات اقلیم نوشته: اقدامات و رایزنی‌های دولت فدرال چند روز گذشته برای حل مسالمت‌آمیز بحران رخ داده در کرکوک، پس این احتمال وجود دارد که درگیری‌ها و مقاومت‌های بیشتری را در این استان نفت خیز رخ دهد. بغداد بارها اعلام کرده قصد درگیری نظامی با کردها را ندارد و حوادث و رویدادهای حاضر نیز در راستای اجرای قانون اساسی حفظ امنیت شهروندان عراقی از جمله شهروندان کرد انجام می‌گیرد.

فلسفه سیاسی رییس جمهور

صبح نو در سرمقاله خود درباره برنامه دولت روحانی نوشته روحانی اساساً دوران بدون برجام را فرض نمی‌کند و بر همین اساس، او برنامه‌ای برای چنین دورانی ندارد. ممکن است بخواهید از فلسفه سیاسی روحانی سؤال کنید. بخش مهمی از فلسفه سیاسی وی معطوف به غرب گرایی برای حل مشکلات داخلی است. استراتژی اصلی رییس جمهور غرب گرایی است، تاکتیک اما متفاوت است. گاهی در این غرب گرایی، آمریکا در اولویت قرار می‌گیرد و اروپا دنباله و زیر مجموعه آمریکا فرض می‌شود؛ همانطور که در دوران اوباما و انعقاد برجام شد.

به نوشته این روزنامه نزدیک به نواصولگرایان: فلسفه سیاسی دولت مبتنی بر غرب گرایی است؛ مهم‌ترین چهره این فلسفه سیاسی هم آقای ظریف است. ظریف کارگزار و حتی از تئوریسین‌های فلسفه سیاسی غرب گرایی است. در این فلسفه حل مشکلات داخلی کشور از تفاهم با غرب می‌گذرد. در این فلسفه، ایران باید بخشی از نظام بین‌الملل شود و طبیعتاً آرمان‌های خود را تبدیل به واقع گرایی کند. حالا برجام توسط ترامپ نقض شده است و اما در مقابل روحانی دوران بدون برجام را تصور نمی‌کند.

صبح نو گمانه زنی کرده که دولت روحانی دو راه حل پیش رو دارد مذاکره مجدد که تقریباً نام دیگر به تفاهم نرسیدن با ترامپ است. ادامه برجام با اروپا اما تنها راه حل پیش روی روحانی است چرا که ختم برجام یعنی پایان گفتمان روحانی. پس این گونه است که تیم روحانی پس از سخنرانی ترامپ بیشتر روی حس ناسیونالیستی ایرانیان و اینکه اقدام جدید صورت نگرفته، مانور می‌کنند و احتمالاً بعدها خواهند گفت که بیرون رفتن آمریکا از برجام، منافع ما را از برجام تهدید نمی‌کند.

از حمایت اروپا ذوق زده نشویم

صلاح الدین هرسنی در مقاله ای در جهان صنعت احتمال داده همراهی اروپا با برجام در کوتاه‌مدت حفظ شود اما در دراز‌مدت تابعی از نوع رفتار‌های ایران در منطقه و همچنین رفتار‌هایی است که قرار است آمریکا در روابط خود با تروئیکای اروپایی انجام دهد. آن‌گونه که شواهد نشان می‌دهند، علت اصلی همراهی و ماندن اروپا در کنار برجام و حفظ آن، همان وجود شخص ترامپ و رفتار‌های هنجار‌گریز و سیاست‌های سختگیرانه‌اش در قبال برجام است و چه‌بسا اگر به جای ترامپ شخص دیگری مانند باراک اوباما یا هیلاری کلینتون در کاخ سفید حضور داشت، این همراهی کمرنگ و شکننده و حتی با مواضع آنها همسو می‌شد.

به عبارت دیگر مخالفت با ترامپ و تلاش برای انزوای او به جهت آن همه رفتار‌ خارج از قاعده، دلیل اصلی همراهی و ماندن اروپا در کنار برجام است. اصرار ایران بر تداوم برنامه‌های موشکی و اصرار بر ادامه رفتار‌های ثبت‌زدا و همچنین تلاش برای تعیین‌کنندگی نقش در منطقه، ماندن این سه کشور را در کنار برجام مشکل می‌کند. احتمال این همراهی از اعلام مواضعی که مرکل، ماکرون و ترزا می در دوران اخیر در‌باره رفتار‌های ایران کرده‌اند، به خوبی پیداست.

نویسنده برای تاکید بر استدلال خود نوشته: این سه کشور مناسبات اقتصادی و تجاری با آمریکا دارند. به واقع ترس تروئیکای اروپایی از تنبیه و مجازات آمریکا بابت همراهی نکردن‌شان با ترامپ می‌تواند دلیل همسویی این سه کشور با آمریکا در برجام و ایران شود. حال در شرایطی که رفتار ترامپ موجب نزدیکی و همسویی اروپا به ایران شده است، ذوق‌زدگی کنونی مسوولان از رفتارهای حمایت‌گرانه اروپا باید جای خود را به منطق و عملگرایی بدهد.

کارتون احمدرضا سهرابی، اعتماد
توضیح تصویر، کارتون احمدرضا سهرابی، اعتماد

فرانسه جایگزین آمریکا نیست

فریدون مجلسی در مقاله ای در آفتاب یزد نوشته: شاید بسیاری بپندارند که با اقدامات اخیر دونالد ترامپ و آمریکا دولت روحانی به کل به دنبال تغییر کدخدایی است که از آن حرف میزد. حمایت این روزهای اروپا از برجام و حملهشان به اظهارات دونالــد ترامپ به این معنا بود که ظاهرا ایران و اروپا بیشــتر از همیشــه به هم نزدیک شــده اند و مراودات اخیر با فرانسه بدین معناست که اروپا جایگزین آمریکا و ماکرون جایگزین اوباما شــده است. اما باید گفــت لفظ جایگزینی اساســا در این موضوع بی معناست.

نویسنده مقاله تاکید کرده: اوباما به دلیل عقلا نیت وانسانیت اش روابــط معقولتری را دنبال کــرد ، هر چند او خشونتهایی نیز از خود به جای گذاشت. اینکه خانم موگرینی بلا فاصله بعداز سخنرانی اخیر ترامپ از روحانی پیشدســتی کرد و به حمایت از برجام برخاست بدین معناســت که خود اروپاییها دل خوشــی از ترامپ ندارند و ســر مســائل مختلفی که با این کشور داشتند به دنبال یک بهانه بودند و سخنان خارج از عرف و غیرحرفه ای ترامپ این بهانه را به دست آنها داد.

مقاله آفتاب یزد بدان جا رسیده که با تمامی این ها تصور ماکرون به جای اوباما و فرانسه به جای آمریکا محلی ندارد قبل ازاین باید دید که آیا واقعا شرکتهای فرانسوی بدون آمریکا در ایران می توانند کار کنند؟ البته بعد از اختلا ف نظرهای پیمان آتلانتیک بین اروپا و آمریکا، اروپا از جمله فرانسه بدشان نمیآید تا از ایران استفاده ابزاری کنند؛ و این استفاده ابزاری به سود ایران است.

بمب صوتی برجام

حسین شریعتمداری در یادداشت روز کیهان با اشاره به گفته های ترامپ رییس جمهور آمریکا، برجام را یک بمب صوتی توصیف کرده که مانند نارنجک دودزاست و ترس از آن ساده لوحانه است.

مدیر کیهان ادعا کرده که دولت روحانی به مشکلات مردم بی توجه بوده و همه حواس خود را به برجام داده در حالی که به آسانی می‌توان تصور کرد که اگر با قاچاق سالانه چند ده‌میلیارد دلار مقابله شود و از ورود بی‌رویه کالا به کشور خودداری کنیم، نزدیک به ۱۰۵ هزار میلیارد تومان معوقات بانکی از مفت‌خورها گرفته شده و به مراکز تولید تزریق شود - گفتنی است این مبلغ از معوقات‌بانکی سه برابر دلارهای آزاد شده در برجام است -

به پیشنهاد نماینده ولی فقیه در کیهان: باید طرح‌های عمرانی که متخصصان داخلی کارآمدی بالای خود را در انجام آن بارها نشان داده‌اند به بیگانگان سپرده نشود، برای نقدینگی بیش از ۱۳۰۰ هزار میلیارد تومان که مرحوم هاشمی معتقد بود فقط با چند ده درصد آن می‌توان کشور را اداره کرد، چاره‌اندیشی شود، این تلقی که ایرانی‌ها فقط در پختن آبگوشت بزباش و خورشت قرمه‌سبزی تخصص دارند! و یا باید از خارج مدیر وارد کنیم، کنار گذاشته شود، کترینگ راه‌آهن را به اتریشی‌ها ندهیم و ساخت فلان بزرگراه را به ایتالیایی‌ها نسپاریم، شهرهای بزرگ و کوچک را به پارکینگ متراکم خودروهای خارجی تبدیل نکنیم و... نه فقط بسیاری از مشکلات اقتصادی برطرف خواهد شد بلکه زمینه باج‌خواهی به بهانه برجام را هم از دسترس آمریکا خارج کرده‌ایم.

نگرانی از تصویر سپاه

عبدالجواد موسوی در بخشی از ستون خود در اعتماد با اشاره به این که بزرگان نگران تصوير سپاه پاسداران در اذهان عمومي هستند نوشته: این نگراني بجايي است. آن هم در زمانه‌اي كه لشكر جهل و جنون از هر سو هجوم آورده و گرداگرد ما را ناامني فراگرفته، بايد هم نگران بود كه مبادا با ملكوك كردن چهره يك نيروي مقتدر نظامي زمينه براي تعرض به اين آب و خاك فراهم شود. اما اين نگراني همان قدر كه بجاست و قابل درك، همان قدر هم چندان وجهي ندارد.

هرگاه سپاه پاسداران به وظايف ذاتي خود عمل كرده بلافاصله از سوي مردم با قدرداني و سپاس درخوري مواجه شده. در ماجراي حمله تروريستي به مجلس و پس از آن واكنش سپاه پاسداران به نيروهاي داعش، مردم با احترام زايدالوصفي سپاهيان را قدر نهادند و بر صدر نشاندند.‌ اي كاش آن عمل ستايش برانگيز با هواهاي نفساني عده‌اي درهم نمي‌آميخت و نزاع بر سر اينكه چه كسي سهم بيشتري در سركوب داعش داشت جايش را به وحدت ملي مي‌داد تا حلاوت سركوب دشمن دوچندان شود.

منظور اينكه اگر نگراني‌اي هم هست، بايد اين نگراني متوجه كساني باشد كه در تمامي صحنه‌هاي سرنوشت ساز كشور به فكر گروكشي و انتقام‌گيري سياسي هستند. در همين ماجراي خزعبل گويي ترامپ بازهم مردم نشان دادند منافع ملي را بهتر از هر كس ديگري تشخيص مي‌دهند اما…

کارتون مهدی عزیزی، قانون
توضیح تصویر، کارتون مهدی عزیزی، قانون

مشق ها را فوت آبیم

شهرام شهيد‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ي در صفحه طنز شهروند بعد از سخنرانی ترامپ در این باره یک نظرخواهی انجام داده. خانم ٢٦ساله، خانه‌دار، هنگام خروج از ثبت‌احوال گفته: ببخشید من خیلی وضعیتم برای مصاحبه مناسب نیست. اعصاب‌معصاب نمیذارن برای آدم که. شما بگو من حق ندارم اسم بچه‌مو بذارم تیمور لنگ؟ حالا تیمور هیچی. بذارم چنگیزخان. حالا هم ببخشید عجله دارم. می‌خوام برم به کمپین حمایت از خلیج همیشه فارس بپیوندم. چه معنی میده اسم بیگانه بذارن رو خلیجمون؟

مرد، ٤٢ ساله، همه کاره و چی داداش، حوالی پاسارگاد: اگر می‌دانستم ترامپ فلان‌فلان شده این‌طور می‌خواهد خلیج‌فارس را زیر سوال ببرد و حس وطن‌دوستی ما را ببرد زیر سوال، هرگز شهرم را ترک نمی‌کردم بیایم پاسارگاد. حالا هم بگذار هفت آبان و روز کوروش بگذرد و من موفق شوم به آرامگاه کوروش حمله کنم بعد یک خلیج ع. ر. ب. ی نشان ترامپ بدهم که هفت تا خلیج از هفت نقطه بدنش بزند بیرون و او به همه‌شان بگوید خلیج‌فارس.

مرد، ٤٧ ساله، دیپلمات، احمدآباد مستوفی: بر همگان واجب است که تاریخ را خوب بخوانند؛ مثلا بدانند که در تاریخ به وضوح آمده که دکتر مصدق هیچ نقشی در ملی شدن صنعت نفت نداشته و همین مصدق که اتفاقا در شعری هم سروده «به چه دلهره از باغچه همسايه سيب را دزديدم» خیال کرده دولت هم سیب همسایه است و آن را دزدیده. همین مصدق یکی از عوامل کودتا ضد دولت خودش هم بوده. بله، اگر آمریکایی‌ها تو مدرسه چیزی یاد نمی‌گیرند ما خوب مشق‌هامون را فوت آبیم!

بحران آب داریم یا نداریم

رضا اردكانيان در مقاله ای در اعتماد نوشته: صداي هشدارها درباره محدوديت‌هاي منابع آب در ايران، اگرچه در دوران جديد بيش از پنج دهه است كه بلند شده، اما كم‌آبي همزاد تمدن ايراني بوده و صداي اين هشدار را كه در كوره قنات‌ها پيچيده است، همواره مي‌توان شنيد. كم‌آبي در سرزميني نيمه‌خشك، پديده جديدي نيست؛ آنچه جديد است ضرورت انتخاب شيوه‌اي از مديريت منابع آب است كه سبب پايداري بيشتر سرزمين شده و مشكلات اكنون كشور را مرتفع سازد.

این استاد دانشگاه معتقد است: انصاف حكم مي‌كند به دستاوردهاي مديريت منابع آب اذعان كنيم، اما مساله امروز ما فقط برشمردن موفقيت‌ها و دفاع از آنها نيست. مردم ايران شايسته هر دستاورد و موفقيتي هستند و امروز بايد درباره كاستي‌هايي كه بايد رفع شوند با ايشان سخن گفته شود. نقصان‌ در فهم عرصه گسترده و به هم پيوسته مديريت منابع آب، كشور را به نقطه خطيري كشانده و ما را چاره‌اي جز فهم ورود به عرصه تغيير بسياري از روندها نمانده است.

کارتون طراوت نیکی، قانون
توضیح تصویر، کارتون طراوت نیکی، قانون

در ادامه مقاله اعتماد آمده: ما به دركي مشترك و تحول بزرگي نيازمنديم كه به تدريج سبب ايجاد و تثبيت شيوه‌هاي پايدار مديريت منابع آب شود. جامعه ايران در چهار دهه گذشته تحول جمعيت‌شناختي گسترده‌اي را از نظر افزايش تعداد جمعيت و همچنين تغيير سبك زندگي و نظام ذهني شهروندانش تجربه كرده است. جمعيت بيشتر و سبك زندگي مصرف‌محورتر نسبت به گذشته، نيازهاي آبي جامعه ايران را افزايش داده است. لذا هر تغييري در نظام مديريت نابع آب ايران بايد تحولات بروز يافته و روندهاي آتي آن را لحاظ كند.

اما یک روز بعد از سخنان تازه عیسی کلانتری معاون رییس جمهور درباره ورشکستگی آب در کشور زهرا چیذری در مقاله ای در روزنامه جوان ادعا کرده که چنین بحرانی وجود ندارد و این تبلیغات دولت روحانی است تا ضعف مدیریت خود در زمینه آب را بپوشاند.

این روزنامه نزدیک به سپاه پاسداران اظهار نظر ده ها کارشناس حوزه محیط زیست را نادیده گرفته و با استناد به یکی از گفته های یکی از مدیران سازمان محیط زیست را شاهد آورده که برای ابراز مخالفت با محصولات تراریخته گفته است ایران با بحران آب روبرو نیست. اين بحران مديريتي است، نه بحران آبي و انگار پشت پرده نمايش بحران آب به افزايش واردات محصولات كشاورزي و كشت تراريخته‌ها بي‌ارتباط نيست.

به نوشته جوان: وقتي اظهارات اين كارشناسان را در كنار بحران‌سازي رئيس سازمان حفاظت محيط‌زيست قرار گیرد آشکار می شود كه با باور عميق كلانتري به كشت تراريخته‌ها بي‌ارتباط نيست؛ ‌گويي بحران آب دستمايه‌اي است براي آنكه كشت اين محصولات را توجيه كند و دلسوزی واقعی برای بحران آب کشور دیده نمی‌شود. هر چند كارشناسان حوزه كشاورزي هم معتقدند كشت محصولات تراريخته به هيچ عنوان مصرف آب را كاهش نمي‌دهد.