روزنامه‌های تهران: چشم‌انداز جدید نظام امنیتی منطقه

صفحه اول روزنامه‌های ایران در روز پنجشنبه دوم آذر ۱۳۹۶، پوشیده شده از تصاویر نشست ساحل سوچی در روسیه و در همین ارتباط یادداشت‌های زیادی در تحلیل وقایع سوریه منتشر شده است.

معماری نظم منطقه بدون آمریکا

گزارش روزنامه جوان حاکیست که روسای جمهوری ایران، ترکیه و روسیه در سوچی چشم‌انداز جدیدی برای نظام امنیتی منطقه‌ای ترسیم کردند، نشستی که تل‌آویو و واشنگتن را نگران کرده است. روزنامه جوان مدعی شده که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل از ولادیمیر پوتین خواسته که ملاحظه امنیت آن کشور را داشته باشد و نگذارد نقش و نفوذ ایران در سوریه پس از داعش گسترش پیدا کند.

احمد کاظم‌زاده هم در یادداشتی نوشته که عربستان تعدادی از مخالفان سوری را همزمان در ریاض گردهم‌آورده و می‌خواهد از آنها برای حضور در نشست ژنو، اهرم فشار بسازد. به نظر نویسنده، این بدین مفهوم است که عربستان به‌رغم شکست‌های پی‌درپی همچنان در مسیر خلاف رودخانه شنا می‌کند و تلاش‌های روسیه و شخص آقای پوتین را در سوچی به چالش می‌گیرد که این می‌تواند واکنش مسکو را درپی داشته باشد.

جنگ و اینک صلح

گزارش روزنامه شرق حاکیست که شهر تفریحی سوچی این روزها به پایگاه دیپلماسی در روسیه بدل شده است و در این شهر در باره سرنوشت و آینده صلح در سوریه رایزنی می‌شود. به نظر نویسنده این گزارش در پی شکست‌های نظامی اخیر گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) در عراق و سوریه، تلاش‌های ایران و روسیه به همراه ترکیه، جان تازه‌ای گرفته است. به نوشته شرق، تهران برای پایان دادن به تنش‌های منطقه‌ای تلاش می‌کند؛ تنش در عراق و سوریه و برای رفع تنش در خاورمیانه و ایجاد صلح در منطقه هم از تهران تا آنتالیا، از ژنو تا آستانه و سوچی در رفت‌وآمد است.

این گزارش همچنین حاکیست که ایران و روسیه هر دو نسبت به آنچه می‌تواند باعث گسترش دامنه نفوذ غرب در خاورمیانه شود، نگران هستند. سوریه در این سال‌ها می‌توانست یکی از اصلی‌ترین بسترهای این نفوذ شود اما ایران و روسیه اجازه این کار را ندادند.

تصمیم‌سازی برای آینده سوریه

نادر کریمی جونی در روزنامه جهان صنعت نوشته که در حالی که پایان حیات سیاسی نظامی داعش در قامت یک حکومت خودخوانده و یک تشکل سیاسی نظامی به پایان رسیده، دیروز در سوچی رهبران ایران، روسیه و ترکیه که سهم اصلی در ابقای حکومت بشار اسد داشتند، براین نکته پای فشردند که مبارزه با تروریست‌ها در سوریه هنوز به پایان نرسیده است. این تاکید از یک سو می‌تواند به معنای مبارزه با باقیمانده‌های داعش و پاکسازی مناطق شهری از وجود عناصر این گروه باشد و از سوی دیگر این تاکید می‌تواند گروه‌های مسلح مخالف دولت دمشق را که از حمایت‌های مادی عربستان و معنوی ایالات متحده آمریکا بهره‌مند هستند، هدف بگیرد. به نظر نویسنده، در این صورت می‌توان پیش‌بینی کرد که گام بعدی ایران و روسیه مقابله، سرکوب و از میدان خارج کردن همین گروه‌هاست.

بازگشت حریری کوچک و چند نکته

مهدی مطهرنیا در روزنامه آرمان امروز نوشته که با توجه به موافقتی که سعد حریری با رئیس جمهوری لبنان داشته تا تعیین تکلیف حرکت‌های آینده در پست نخست وزیری باقی می‌ماند. به نظر نویسنده در اینجا ممکن است چند برداشت صورت گیرد. برداشت نخست از این قرار است که پروژه استعفای سعد حریری برای آغاز یک درگیری مستقیم میان عربستان و حزب الله لبنان و گسترش این تنش در سطح منطقه تا حدود زیادی با تاخیر روبرو شده است. از طرف دیگر آمریکایی‌ها تلاش کردند تا با بزرگ‎نمایی شلیک موشک حوثی‌ها به عربستان و ایجاد فضای عملیات گسترده رسانه‌ای در ارتباط با قراردادن حزب‌الله در گروه‌های تروریستی و موضوع تحریم‌های کاتسا، زمینه‌های ایران‌هراسی را فراهم کنند. از این حیث با وجود تمامی این مسائل صبوری صورت گرفته از سوی تهران در ارتباط با وقایع لبنان و آنچه که هم‌اکنون در منطقه وجود دارد تا حدودی زمینه‌های نوعی آرامش موقت را فراهم کرد.

بدهکاران مهر

مریم شکرانی در روزنامه شهروند نوشته که همه دار و ندارشان خرابه‌ای نارنجی رنگ است. نه زمین دارند که خودشان دست به کار ساختنش شوند و نه پس‌انداز که دوباره به مستاجری برگردند. از ابتدا خانه را با این شرط خریده‌اند که عرصه از آن دولت باشد و عیان از آن آنها و این یعنی مالک زمین، دولت است و آنها تنها بنا را خریده‌اند. از همه بدتر آن که برای همین خرابه، همین عیانی که دیگر عیان نیست، باید تا ۱۲ سال دیگر قسط بدهند. خودشان می‎گویند نه راه پس داریم و نه راه پیش.

گزارش شهروند در ادامه حاکیست که جایی در حوالی محله فولادی جلوی ساختمان‌هایی چادر زده‌اند که پاره پاره و آش و لاش به نظر می‌آیند. دیوارهای آویخته، سقف‌های ترک خورده و ستون‌های ریخته. اسکلت‌هایی که می‌گویند سرپا مانده‌اند، آخرین امید آنهاست برای آن که زودتر خانه‌شان سرپا شود اما سازه انحراف پیدا کرده و باید ساختمان از صفر ساخته شود.

زلزله اجتماعی را جدی بگیریم!

احمد صالح صفار در روزنامه اعتماد نوشته که این روزها وقایع غمبار کرمانشاه جدای از تبعات و پیامدهای متنوعی که به همراه داشت، قبل از آنکه زلزله‌ای فیزیکی در کرمانشاه باشد، به واقع یک زلزله اجتماعی در مقیاسی بزرگ به گستره ایران بود. از منظر جامعه‌شناسی مدرن، هرگاه به هر دلیلی اعتماد عمومی شهروندان یک جامعه به نهادهای رسمی و مسئول کمک‌رسانی و مدیریت بحران کاهش یابد، باید وقوع زلزله‌ای اجتماعی به سبب ایجاد گسست و شکاف میان سرمایه اجتماعی یا دولت را از قبل پیش‌بینی کرد.

به نظر نویسنده اعتماد، در جریان زلزله اخیر، شهروندان ایرانی به یک باره جلوه از میزان اعتماد عمومی خویش به دستگاه‌های رسمی را از طریق اعتمادبخشی بی‌سابقه به نهادهای غیررسمی و مردم نهاد و به ویژه مشاهیر عرصه ورزش، سینما و روشنفکران به همگان نشان دادند.