روزنامه های تهران: قطعی شدن توافق ها یا آغاز مجادله؟

    • نویسنده, مسعود بهنود
    • شغل, روزنامه‌نگار
  • منتشر شده در

روزنامه های امروز صبح تهران، سه شنبه ۳۰ تیر، با عنوان های بزرگ صفحه اول خود از اهمیت مصوبه شورای امنیت سازمان ملل نوشته و آن را یک پیروزی برای دولت و تیم مذاکره کننده هسته ای دانسته اند در همین حال روزنامه های تندرو به مخالفت با این مصوبه پرداخته و در عین حال با سفر وزیر اقتصاد آلمان به تهران هم به خاطر جمله ای که در لزوم شناسایی اسراییل توسط ایران گفت مخالفت کرده اند.

سیلی که در پایتخت و مناطق شمالی کشور خسارات و کشته ها به بار آورد دیگر موضوع مهم روزنامه های امروز است که در گزارش ها و مقالات خود پرسیده اند این همه خسارت ها و نبود پیش بینی های لازم چیست و چه کسی مسوول است.

نمایش قدرتِ نرم‌ ایران، قطعنامه تاریخی

تیتر و عکس صفحه اول اعتماد
توضیح تصویر، تیتر و عکس صفحه اول اعتماد

رضا نصری در ابتدای مقاله ای در <link type="page"><caption> شرق</caption><url href="http://sharghdaily.ir/News/68553/نمایش-قدرتِ-نرم%E2%80%8C-ایران" platform="highweb"/></link> نوشته: این قطع‌نامه، در کنار فواید حقوقی‌ای که برای ایران دارد جایگاه ایران را در صحنه جهانی به‌طرز قابل‌ملاحظه‌ای ارتقا می‌بخشد. از جمله به خاطر این که به همت ایران، توافقی در صحنه جهانی میان چند عضو سازمان‌ملل به امضا رسیده که نه‌تنها با قطعنامه‌های پیشین شورای امنیت (که ایران آنها را غیرقانونی می‌داند) در تعارض است، بلکه با لغو آنها عملا بر این قطع‌نامه‌ها تقدم نیز می‌یابد.

این حقوقدان و عضو مرکز مطالعات بین الملل ژنو تاکید کرده که: به عبارت دیگر، ایران موفق شده توافقی منعقد کند که عملا اثر اصل ۱۰۳ منشور را - که در ادبیات پسااستعماری از آن به‌عنوان ابزار سلطه قدرت‌ها یاد می‌شود - بی‌اثر کند. به‌واقع، ایران – در یک مقاومت چندساله علیه سلطه این نهاد و با اتکا به راهبرد مدبرانه و هوشمندانه تیم حقوقی دکتر ظریف - راه جدیدی باز و الگوی تازه‌ای به جهان ارائه کرده است.

و سرانجام مقاله روزنامه شرق این که: گویی پیام ایران این است که از این به بعد، توافقی که براساس عدالت و موازین حقوقی بنا شده باشد، می‌تواند بر قطعنامه‌های ناعادلانه، سیاسی و غیرقانونی شورای امنیت تقدم پیدا کند!

یوسف مولایی در سرمقاله <link type="page"><caption> ایران</caption><url href="http://iran-newspaper.com/?nid=5981&pid=1&type=0" platform="highweb"/></link> روزنامه دولت نوشته: قطعنامه ۲۲۳۱ در حالی به اتفاق آرا به تأیید اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد رسید که این نهاد برای نخستین بار در تاریخ خود موافقتنامه میان چند کشور را در چارچوب یک قطعنامه الزام‌آور مورد حمایت قرار داد. در خصوص این اقدام شورای امنیت که اتفاقی بی سابقه و مبتکرانه در چارچوب قوانین این سازمان فراگیر جهانی محسوب می شود، ذکر نکاتی چند ضروری است:

این استاد حقوق بین الملل با تاکید بر این که این قطعنامه، برای همه اعضای سازمان ملل الزام‌آور است افزوده: قطعنامه جدید شورای امنیت جدا از پیامدهای حقوقی الزام آور برای کشورهای عضو از منظر سیاسی برای ایران حائز اهمیت و قابل توجه است. این قطعنامه تصمیم شش کشور به اضافه ایران است و تصمیم یک کشور مانند آمریکا به تنهایی نمی تواند این توافق را از اعتبار بیندازد.

به نوشته سرمقاله ایران: در صورتی که کشوری مانند آمریکا که این موافقتنامه را امضا کرده و بعد هم تایید شورای امنیت را دریافت کرده، آن را اجرایی نکند، به اعتبار بین المللی و پرستیژ سیاسی خود لطمه وارد می کند و هزینه های سنگینی را در دیپلماسی جهان متحمل خواهد شد.

مصطفی عابدی در سرمقاله <link type="page"><caption> شهروند</caption><url href="http://shahrvand-newspaper.ir/News/Main/37793/اثرات-خارجي-توافق-هسته%E2%80%8Cاي-(2)" platform="highweb"/></link> نوشته: وقتی سیاست تغییر نظام هر کشوری از دستورکار ایالات متحده خارج شود، به‌طور طبیعی ثبات و امنیت را در آن کشور و منطقه نوید می‌دهد. ریشه ناامنی‌ها همین دستورکار تغییر نظام است. امنیت پدیده‌ای قابل سرایت است، همچنان که ناامنی چنین است. چرا کشورها نسبت به ناامنی در اطرف مرزهای خود حساس هستند؟ چون به خوبی می‌دانند که این ناامنی به سرعت به درون کشور آنان هم سرایت خواهد کرد.

نویسنده پیش بینی کرده که با این توافق زمینه برای فرآیند امن شدن منطقه شتاب و سرعت بیشتری پیدا کند، یا حداقل این‌که از سرعت ناامنی موجود در آن کاسته یا متوقف شود. اولین نمونه آن را می‌توان در افغانستان دید. ملاعمر رهبر طالبان که در پیام‌ سال‌های گذشته خود، همواره بر مبارزه مسلحانه برای آزادی افغانستان تأکید می‌کرد، و هیچ راه دیگری را جز توسل به جنگ را مشروع نمی‌دانست، در پیام امسال خود گفته است که: این حق شرعی ماست که از تمام راه‌های مشروع استفاده کنیم، که اشاره مستقیم به راه‌های سیاسی و گفت‌وگوست.

سرمقاله شهروند در عین حال تاکید کرده: عامل دیگری هم به افزایش امنیت منطقه‌ای کمک خواهد کرد و آن اقتصاد است. یکی از عوامل مهم ناامنی منطقه‌ای اوضاع فاجعه‌بار اقتصادی و نمودهای آن از جمله بیکاری، فقر و هرگونه گشایشی در وضع اقتصادی منطقه به‌ویژه در کشورهای ناامن به بالا رفتن سطح امنیت آنها کمک می‌کند.

و خلاصه این که: در صورت اجرای دقیق توافق روابط ایران و غرب نه‌تنها به وضعیت‌ سال ١٣٨٣ و قبل بازخواهد گشت بلکه این ظرفیت را دارد که این روابط بهتر از آن زمان شود. دلیل اصلی این ادعا این است که در گذشته مذکور روابط غرب به ویژه اروپا با ایران بیشتر از خلال منافع دوجانبه شکل می‌گرفت.

شورای امنیت ماشه را چکاند

تیتر و عکس صفحه ابتکار
توضیح تصویر، تیتر و عکس صفحه ابتکار

حسین شریعتمداری امروز هم در مخالفت با مذاکرات هسته ای نوشته است. در حالی که <link type="page"><caption> کیهان</caption><url href="http://kayhan.ir/fa/news/50334/شورای-امنیت-ماشه-را-چکاند-نوبت-ایران-است" platform="highweb"/></link> در تیتر اول خود ادعا کرد که شورای امنیت سازمان ملل ماشه را چکاند، نوبت ایران است فهرستی از مواردی را به دست داده که باید مجلس مسوولیت تاریخی خود را به عهده گیرد و مانع از تصویبش شود.

- زیرساخت تحریم‌های غیرقانونی علیه ایران را حفظ کرده است - قطعنامه‌های قبلی را نه تنها لغو نکرده است، بلکه آنها را در داخل یک قطعنامه تجمیع کرده است - محدود کردن قدرت دفاعی کشور را هدف قرار داده است - جایگاه نهادهای قانونی و ساختارهای حقوقی جمهوری اسلامی ایران را نادیده گرفته است - علیرغم مذاکرات هسته‌ای ۱۲ ساله و دست خالی دشمنان ایران در ارائه حتی یک سند درخصوص استفاده غیرصلح آمیز از انرژی هسته‌ای در کشورمان، برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران را تهدیدی علیه صلح و امنیت جهانی و منطقه‌ای معرفی کرده است.

کیهان در عین حال سفر نخستین وزیر اروپایی به تهران برای عقد قراردادهای اقتصادی را هم به شدت محکوم کرده چرا که وزیر اقتصاد آلمان سخنی از لزوم شناسایی اسراییل توسط جمهوری اسلامی به زبان آورده و یا به نوشته کیهان «مبادلات اقتصادی با ایران را موکول به شناسایی اسراییل کرده».

این روزنامه تندرو به دنبال این خبر نوشته: نظر می‌رسد مقامات کشورمان با رسیدن به توافق وین، همه گذشته ظالمانه کشورهای اروپایی را فراموش کرده‌اند و بی‌توجه به رفتارهای مداخله‌جویانه فرش قرمز بازار بکر ایران را زیر پای آنها پهن کرده اند. حال آنکه کمترین درایت سیاسی و اقتصادی اینگونه اقتضا می‌کند که مقامات دولتی، امتیاز بازار هفتاد میلیونی ایران را به ارزانی و آسانی به دشمنان دیروز و امروز ملت پیشکش نکنند بلکه در یک فرآیند رقابتی و حساب شده، بهترین شرکای تجاری و بازرگانی را برای مردم کشورشان انتخاب کنند.

مقصود کیهان چیست

داوود حشمتی در مقاله ای در <link type="page"><caption> قانون</caption><url href="http://ghanoondaily.ir/News/55051/آيا-لازم-است-نگران-مخالفت-كنگره-بود؟" platform="highweb"/></link> به سرمقاله دیروز کیهان اشاره کرده که فقط چند ساعت قبل از تصویب قطعنامه در شورای امنیت روی میز روزنامه فروش ها بود و اگر مقصود مدیرش تاثیرگذاری در روند کار بود باید نظر خود را به دست مسوولان می رساند اما این اتفاق نیفتاد و او تنها به هشدار در ساعات پایانی تصویب این قطعنامه بسنده کرد.

به نوشته این روزنامه ظاهرا کیهان قصد دارد که نمایندگان مجلس را وادار کند تا خودی نشان دهند و از حالت «بی‌اثری» خارج شوند درحالی که مجلس در زمینه مسئله هسته‌ای از دیرباز اختیار چندانی نداشته و ندارد. این به عملکرد خود نمایندگان باز می‌گردد. از طرفی وقتی حسین شریعتمداری معتقد است این قطعنامه امری فراتر از دولت‌ها دارد و قوانین داخلی کشورها نمی‌توانند روی آن تاثیر بگذارند معنایش این است که اگر مجلس ایران آن را رد کند، بی‌نتیجه خواهد بود.

در بخش دیگری از مقاله قانون آمده: اگر کیهان این بخش را درست گفته باشد، می‌توان آن را خبر خوبی تلقی کرد. خبر خوب به این معنا که نباید نگران مخالفت کنگره آمریکا بود. می‌توان درباره روند آینده توافق حدس زد که مجلس ایران همچنان دچار سردرگمی باقی خواهد ماند و در ساعات آخر تصمیم گرفته می‌شود که مجلس چه واکنشی از خود نشان دهد. اما در آمریکا، جمهوریخواهان کنگره این توافق را رد می‌کنند ولی اثری ندارد چون اوباما وتو می کند.

علی محقق در سرمقاله <link type="page"><caption> ابتکار</caption><url href="http://www.ebtekarnews.com/12406-قطعنامه-شورای-امنیت-و-باب-تازه-دلواپسی-ها!.html" platform="highweb"/></link> با اشاره به تمسخر گروه دلواپسان از ترم برد - برد که برای مذاکرات هسته ای نشانه گذاری شد نوشته: تردیدی نیست که اثبات رسمی حق مسلم فعالیت صلح آمیز هسته ای ایران، لغو شش قطعنامه تحریمی سازمان ملل و دهها تحریم آمریکا و اتحادیه اروپا و ادامه فعالیت همه تاسیسات هسته ای ایران یک برد قطعی و تردید ناپذیر است.

واقعیت این است که ایران در جریان این مذاکرات هیچ چیزی را از دست نداد؛ جز چیزهایی که داشتن شان ضرورتی نداشته است. به عنوان مثال ایران توافق کرد که فعالیت بخشی از ده ها هزار سانتریفیوژ تاسیسات غنی سازی نظنز را متوقف کند. سانتریفیوژهایی که ایران متوقف کرده از نوع نسل IR۱ و اولین سری از سانتریفیوژهای ساخت ایران است که با توجه به پیشرفت های تکنولوژیکی ایران در این صنعت و تولید سه تا چهار نسل بعد این دستگاه ها عملا و با توجه به بازدهی این دستگاه ها قرار بود خود به خود راکد و از خط تولید خارج شوند.

سرمقاله ابتکار در نهایت معتقد است فرض غربی ها این بود که ایران در آستانه دستیابی به سلاح اتمی است اما ایران همواره هم ثابت کرده و هم اعلام کرده است که مخالف سلاح اتمی و سلاح های کشتار جمعی است و آنها را حرام می داند. لذا برد طرف غربی صرفا با توجه به نوع نگاه و فرضیاتی که برای خود دارند برد محسوب می شود و چه اشکال دارد که ما هم در عالم دیپلماسی به آنها بگوییم بله شما هم مثل ما «برد» کرده‌ اید!؟

بوروکراسی دلواپسی

آیدین سیار سریع در صفحه طنز <link type="page"><caption> بی قانون</caption><url href="http://ghanoondaily.ir/News/55128/بوروکراسی-دلواپسی--" platform="highweb"/></link> نوشته: سال‌هاست در کشور با پدیده دلنگران خیابانی روبه رو هستیم. دلواپس خیابانی کسی است که برای اعتراض به وضع موجود به خیابان می‌آید. ولی قضیه برای ما معمولی‌ها متفاوت است. ما چون همه می‌دانند که عناصر خشونت طلبی هستیم و معمولا بعد از ظهرها که از روزنامه بیرون می‌آییم برای تمدد اعصاب سه چهار نفر را ترور می‌کنیم و مکان‌های عمومی را به رگبار می‌بندیم زیاد به ما اعتماد نمی‌کنند.

نویسنده به طعنه نوشته: حق هم دارند واقعا. مثلا اگر ما (عناصر خشونت طلب) تجمع چهار نفره‌ای روبه‌روی دفتر مدیرمسئول برگزار کنیم و بگوییم آقاجان حقوق تیرماه ما را پرداخت کن چند هلی کوپتر و نفربر زره پوش از ۶ جهت محاصره‌مان می‌کنند و کماندوهایی با انعطاف بدنی زیاد از بالای ساختمان روی سرمان فرود می‌آیند و ما هم تسلیم قانون (مدیر مسئولش) می‌شویم و بعد از مدتی هم اظهار ندامت می‌کنیم.

طنز بی قانون با اشاره به تازه ترین سخن داریوش مهرجویی که گفته فیلمسازان به جای ارشاد مجوزشان را از کف خیابان بگیرند نوشته: حرف درست را آقای مهرجویی زد. به نظرم خود ارشاد هم الان در رودربایستی مانده و مطمئنا خودش هم حال و حوصله صدور مجوز و دردسرهای بعدش را ندارد. حتما خود آقای وزیر هم موافقت می‌کند. چند تا میز در خیابان می‌گذاریم و یکسری دلنگران هم می‌نشانیم پشت این میزها که مجوزها را صادر کنند.

سیل، تهدید جدید تهران

تیتر و عکس صفحه اول شهروند
توضیح تصویر، تیتر و عکس صفحه اول شهروند

<link type="page"><caption> شهروند</caption><url href="http://shahrvand-newspaper.ir/News/Main/37814/سیل،-تهدید-جدید-تهران-در-آینده%E2%80%8Cای-نه-چندان-دور-" platform="highweb"/></link> که خبر سیل تهران را مهم تر از مصوبه شورای امنیت سازمان ملل دیده و در تیتر اول خود نقل کرده در گزارش اصلی نوشته: سال‌های سال، هر گاه صحبت از سیل پایتخت می‌شد، نگاه‌ها به گذشته‌ای دور می‌رفت. مرداد ماهی که در اوج گرما، سیلابی تند، مناطق شمالی تهران را با خود برد و دو ماهی میدان تجریش را به تعطیلی کشاند. حادثه‌ای طبیعی که آمار دقیقی از تلفات و خسارات آن داده نشد اما تخته سنگ بزرگ میدان تجریش یادگارش بود.

این گزارش به یاد آورده: از آن روزها و سیلی که چهارم مرداد ماه ‌سال ٦٦، از دربند و گلابدره آغاز و در سایر مناطق تهران جاری شد، ٢٨‌ سال می‌گذرد. در این ٢٨‌ سال سیلاب مشابهی اتفاق نیفتاد و حادثه تابستان ٦٦ یگانه اتفاقی بود که نام سیل پایتخت را با خود همراه کرد. پس از آن، پایتخت هم مانند سایر مناطق کشور هر روز تشنه و تشنه‌تر می‌شد، تشنگی تهران و منابع آبی آن‌ که هر روز سطحش پایین‌تر می‌رفت، هیچ جای نگرانی برای تکرار اتفاقی که ٢٨‌سال پیش رخ داد، نگذاشته بود.

گزارش اصلی شهروند می افزاید: حال آنکه، سایه سیل هر روز در حال بزرگ شدن بود؛ در آن روزهایی که حریم مسیل‌ها و رودخانه‌ های شهر، یکی پس از دیگری می‌شکستند و در اطراف حریمی که دیگر جزیی از بافت مسکونی شهری شده بود، ساخت‌وساز می‌شد. با پایین رفتن سطح آبی که از کانال‌های آب پایتخت می‌گذشت، نیاز به وجود آنها کم و کمتر شد و حتی روی کانال‌های آب، رودخانه یا مسیل‌های داخل شهر هم از ساخت‌و‌سازهای شهری در امان نماند. مسیر کانال‌های آب به مراکز خرید تبدیل شد و دیگر کاربری گذشته از آنها گرفته شد.

غزاله پورخاکی در گزارشی در <link type="page"><caption> ابتکار</caption><url href="http://www.ebtekarnews.com/12329-گاف-سازمان-ها-در-مهار-حوادث-غیرمترقبه.html" platform="highweb"/></link> به عنوان گاف سازمان ها در مهار حوادث غیرمترقبه نوشته: این اولین بار نیست و آخرین بارش هم نخواهد بود. از طوفان سال گذشته که در کلام امروزی ها به آن می گویند حادثه غیر مترقبه تا طوفانی که این روزها می آید و می رود حدودا یک سال گذشته است. اما این حوادث غیرمترقبه از این دست، دست بردار از سر ما و شهر ما نیستند. حوادثی که به دنبالش مصدومیت و کشته شدن بسیاری را به دنبال خواهد داشت.

به نوشته این گزارش: طوفان چه با سرعت ۸۰ کیلومتر، چه کمتر و چه بیشتر، تفاوتی در بطن ماجرایش ندارد. برایمان همان حادثه – به قول مسئولان امر- مترقبه می ماند. در این میان البته می توان راهکارهایی را پیدا کرد که بتوان کمی تا قسمتی از بروز بلایای این حوادث جلوگیری کرد.

نویسنده گزارش با سووال مسئول کیست افزوده: مسئولیت اعلان این امر کیست؟ انگشت اشاره به راحتی به سمت سازمان هواشناسی نشانه می رود. سازمانی که مسئولیت اعلام بدی و خوبی و درجه هوا و ... را برعهده دارد مطمئنا باید این پدیده طبیعی را نیز به خوبی پیش بینی کند. خسارت های زیادی که به استان های تهران و البرز و مازندران وارد می آید را چه کسی عهده دار خواهد بود؟

رامین رادنیا در مقاله ای در <link type="page"><caption> قانون</caption><url href="http://ghanoondaily.ir/News/55050/اطلاع-رساني-به-موقع-خسارات-حوادث-را-كم-مي-كند" platform="highweb"/></link> خواستار آن شده که موضوع هشدار و اطلاع‌رسانی در حوادث مورد توجه جدی قرار بگیرد و افزوده: بسیاری از حوادث طبیعی نشانه‌هایی دارد که آن نشانه‌ها به نوعی می‌تواند به آگاه‌سازی جامعه و ارتقای آمادگی دستگاه‌ها و نیروهای عملیاتی کمک کند. هم باعث آمادگی مردم می‌شود و هم آمادگی سازمان‌ها.

مقاله قانون به این جا رسیده که: در ساختار مدیریت بحران چنین هشداری دیده شده است. ولی این ساختار زمانی درست و کامل عمل می‌کند که اطلاعات درستی از پیش‌بینی‌ها به دست آید. در صورتی که در اطلاعیه سازمان هواشناسی طوفان را پیش‌بینی نکرده بود. فقط وزش شدید باد هشدار داده شده بود که در چرخه اطلاع‌رسانی ارزش کمتری دارد. براساس هر اطلاعیه‌ای نمی‌شود هر روز هشدار جدی به مردم داد.

صف طویل گردشگران خارجی

کارتون ساسان خادم، قانون
توضیح تصویر، کارتون ساسان خادم، قانون

شهرام شهیدی در ستون طنز <link type="page"><caption> شهروند</caption><url href="http://shahrvand-newspaper.ir/News/Main/37780/صف-طویل-توالت%E2%80%8Cهای-عمومی-کی-ثبت-جهانی-می%E2%80%8Cشود؟-" platform="highweb"/></link> از قول یک خبرگزاری نوشته ۲۰ میلیون گردشگر خارجی در صف ایران هستند اظهار نظر چند نفر را درباره این خبر گمانه زنی کرده از جمله بنده خدایی که گفته: وقتی توافق شد و قرار شد تحریم‌ها را بردارند، موج پشت موج است که وارد کشور می‌شود. در این تعطیلات چندروزه موج هوای بارانی و طوفانی چنان کشور را فرا گرفت که ما به هر چه توافق و موج ناشی از آن است بدبین شدیم. البته برخی دوستان دلواپس در دلشان هم شده به موج وارده دشنام دادند. لابد بعدش هم نوبت موج ورود دلار به کشور است و صف شدن مازراتی و پورشه. بعد هم حمله توریست‌های خارجی به نقاط دیدنی.

نویسنده بعد از نقل چند نظر از قول یک تور لیدر داخلی نوشته: ابتدا تور عبور از خیابان برای رسیدن به اتوبوس گردشگری که یکی از خطرناک‌ترین تورهای برگزار شده در جهان است و آدرنالین خون را تا سه برابر افزایش می‌دهد. معمولا در حین عبور از عرض خیابان ولی عصر یا شریعتی نیمی از توریست‌ها مفقود یا مصدوم می‌شوند. در گام دوم تور عبور از سیلاب‌های تابستانی را داریم. توریست‌های عزیز می‌توانند با توسل به هر وسیله ممکن از سیلاب خیابانی عبور و با فرهنگ فولکلور سرزمین ما آشنا شوند. بعد از آن نوبت بازدید از صف توالت عمومی‌های بین راهی است. در این بازدید توریست موردنظر یا از دل‌درد ناشی از لیست انتظار به خود پیچیده و یا بر اثر استشمام بوی فولکلوری که می‌تواند ثبت جهانی شود از هوش می‌رود. در هر دو صورت گذرش می‌افتد به بخش درمانی کشور که درواقع مرحله بعدی تور گردشگری است.