افزایش سردرگمی در مورد فرجام توافق هسته‌ای در مجلس ایران

با گذشت پنج روز از مشخص شدن تکلیف برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در کنگره آمریکا، اظهار نظرهای متناقض نمایندگان مجلس ایران در مورد شیوه برخورد با این توافق ادامه دارد.

در یکی از جدیدترین موضع گیری ها در این زمینه، امروز سه شنبه ۳۱ شهریور (۲۲ سپتامبر) محمدحسین فرهنگی، عضو هیأت رئیسه مجلس از امکان ارائه یک "طرح" سحن گفت که بر مبنای آن، "دولت مجاز به انجام تعهدات ایران، مشروط به پایبندی طرف مقابل به انجام وظایف و تعهداتش می‌شود".

در اظهارنظری متفاوت، محمد سقایی عضو شورای مرکزی فراکسیون اصولگرایان رهروان ولایت (فراکسیون اکثریت مجلس) مدعی شد که علی لاریجانی، رئیس مجلس "به دولت اعلام کرده است که برجام باید در قالب لایحه به مجلس ارسال شود".

همزمان، غلامعلی جعفرزاده ایمن آبادی، عضو دیگر شورای مرکزی فراکسیون اصولگرایان رهروان ولایت تاکید کرد که اساسا معتقد نیست که "گزارش برجام به رای گذاشته شود و به صورت قانون در بیاید"، بلکه "تنها باید به صورت گزارشی از سوی کمیسیون ویژه برجام خوانده شود".

یک روز پیش، علاء الدین بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران گفت: "آنچه مجلس باید انجام دهد، نه تصویب برجام است و نه رد آن؛ بلکه تصویب خطوط قرمز به عنوان یک ضرورت و اجازه دادن به دولت است برای عملی نمودن توافق صورت گرفته با ۱+۵."

آقای بروجردی در عین حال، با خبر دادن از اینکه عده ای از نمایندگان معتقدند برجام باید در مجلس به رأی گذاشته شود و عده ای اعتقاد دارند که صدور بیانیه در مورد آن کافی است، افزود: "فکر می کنم که سمت و سوی حرکت ما به طرف یک مصوبه قانونی برود؛ البته نه برای رد و یا تأیید برجام، بلکه برای اجازه دادن به دولت جهت اقدام برای برداشتن گام های عملی در جهت تحقق برجام."

رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در عین حال پیش بینی کرد که توافق جامع هسته ای "ظرف حداکثر یک هفته آینده از سد مجلس عبور کند".

اظهارات دیروز آقای بروجردی در حالی منتشر شد که وی پیشتر تاکید کرده بود: "دولت باید در قالب لایحه‌ای، برجام را به مجلس ارائه کند."

علی لاریجانی رئیس مجلس نیز تاکنون مواضع متفاوتی را در این زمینه اعلام کرده است.

آقای لاریجانی یک ماه و نیم پیش تاکید کرد که "ارائه لایحه دولت در این باره از نگاه سیاسی فوایدی در پی خواهد داشت".

وی پیش از آن اظهارنظر کرده بود که در مورد توافق هسته ای "شاید مجلس نظر بدهد، بهتر باشد" ولی قوه مقننه ایران در گذشته هم در موراد مهمی چون پذیرش قطعنامه ۵۹۸ نظر نداده است.

این در حالی است که او در اسفند ماه گذشته گفته بود: "قرارداد هسته‌ای نیازی به تصویب در مجلس شورای اسلامی ندارد و دولت و مجلس تحت اشراف مقام معظم رهبری با همفکری پرونده را به پیش می برند."

آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی، حدود سه هفته پیش گفت که "مصلحت نیست مجلس شورای اسلامی از موضوع بررسی برجام کنار گذاشته شود".

این اظهارات در شرایطی بیان شد که دولت حسن روحانی تاکید داشت که با توجه به بررسی برجام در شورای عالی امنیت ملی، نیازی به بررسی جداگانه آن در مجلس نیست. در عین حال، آیت الله خامنه ای نیز در اظهارات خود مشخص نمی کرد که آیا دخالت مجلس در مورد برجام به معنی ضرورت رای گیری در مورد آن در صحن علنی است یا نه.

پنجشنبه گذشته، فرصت قانونی کنگره آمریکا برای بررسی توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ بدون نتیجه به پایان رسید و به این ترتیب، اکنون در خارج از ایران مانعی قانونی برای اجرای این توافق وجود ندارد.

ده روز قبل از سپری شدن مهلت کنگره آمریکا، علی لاریجانی اعلام کرده بود که مجلس ایران "مهرماه" نظر خود در مورد برنامه جامع اقدام مشترک را اعلام خواهد کرد.