ازدواج شاهانه: مراسم قبلی چگونه بود؟

زمانی که مراسم ازدواج پرنس ویلیام با کیت میدلتون در جریان است، تمام نگاه‌ها به جزئیات و اتفاقات آن روز دوخته شده است. آیا مراسم‌های قبلی الگویی از خود به جا گذاشته‌اند و چه رسومی باید رعایت شود؟

داماد یونیفورمی نظامی و پوشیده از مدال به تن دارد. عروس لباسی پوشیده که یک طراح بریتانیایی آن را خلق کرده و در دسته گلش شاخه‌هایی از مورد قرار داده‌اند؛ شاخه‌های مورد از همان باغچه‌ای چیده شده است که برای تهیه دسته گل ملکه ویکتوریا استفاده شده بود.

این الگوی یک ازدواج سلطنتی در بریتانیاست؛ همان الگویی که طبق آن پدر پدربزرگ ویلیام، ‌پدر بزرگ او، عمو‌ها و عمه‌ها و پدر و مادرش جشن عروسی خود را برپا کردند.

ازدواج‌های اخیر، نظیر ازدواج ادوارد و سوفی یا چارلز و کاملیا، مراسمی خودمانی در ویندزور بود که از منظر معیارهای سلطنتی، فروتنانه‌ترین مراسم بودند.

تاریخچه ازدواج‌های سلطنتی

آیا این ازدواج، بازگشت به سنت‌های سلطنتی خواهد بود یا دوری جستن از آن؟

به گفته فیونا مکدونالد، نویسنده کتاب "ازدواج‌های سلطنتی: یک تاریخچه بسیار غریب"، ازدواج‌های سلطنتی در عصر مدرن، یعنی آنهایی که در نود سال گذشته برگزار شده‌اند، به طور قابل توجهی از رسوم گذشته دور افتاده‌اند.

او می‌گوید: "تا قرن نوزدهم میلادی و ابتدای قرن بیستم، الگوی مراسم حدود هزار سال تقریبا بدون تغییر مانده بود. ازدواج‌های سلطنتی معمولا به دلایل سیاسی، دودمانی و کشورگشایی صورت می‌گرفتند و داماد و عروس همواره از خاندان‌های سلطنتی بودند. ازدواج با عوام و خارج از دودمان سلطنت، کاملا استثنایی و نادر بود. معروف‌ترین نمونه از این دست، ازدواج ادوارد چهارم با الیزابت وودویل در قرن پنجم میلادی است."

این همان کاری بود که پرنس آلبرت با ازدواج با الیزابت بوز لیون (Bowes Lyon)، دختر یک نجیب‌زاده نه چندان مهم، در سال ۱۹۲۳ میلادی در کلیسای وست‌مینستر انجام داد.

آلبرت به عنوان فرزند دوم خانواده در مقایسه با برادرش ادوارد، به نوعی، آزادی عمل بیشتری داشت.

اما آن چه ادوارد انتخاب کرد، تخت و تاج سلطنت نبود. ادوارد با والیس سیمپسون ، یک زن مطلقه آمریکایی ازدواج کرد و به این ترتیب، عزل از مقام پادشاهی را به تن خرید.

پرنس آلبرت شاه شد. شاه جدید، نام جورج ششم را گرفت.

فرزند ارشد جورج ششم و همسرش، که اکنون ملکه الیزابت خوانده می‌شود، الیزابت دوم، ملکه کنونی بریتانیاست.

الیزابت دوم یازده ساله بود که پنج داماد احتمالی از چهار خانواده خارجی برای او در نظر گرفته شد. مردی که الیزابت به دام عشقش گرفتار آمد، ‌پرنس فیلیپ از یونان بود.

فیلیپت از القاب سلطنتی خود چشم‌پوشی کرد تا همسر الیزابت شود.

الیزابت که ملکه آینده بریتانیا می‌شد، در سال ۱۹۴۷ میلادی با فیلیپ، دوک ادینبورگ، در کلیسای وست‌مینستر ازدواج کرد.

کلیسایی به تمام معنا بریتانیایی

ویلیام و کیت نیز در کلیسای وست‌مینستر ازدواج می‌کنند.

سابقه اجرای مراسم ازدواج سلطنتی در کلیسای وست‌مینستر در مقایسه با تاریخ ۱۰۰۰ ساله‌اش، بسیار کوتاه است. قبل از جنگ جهانی اول، پادشاهان و ملکه‌ها، ‌پرنس‌ها و پرنسس‌ها، مراسم ازدواجشان را در محراب‌ها و قصرهای سلطنتی خصوصی برگزار می‌کردند.

وقوع جنگ باعث شد خانواده سلطنتی ترجیح دهد که از ریشه آلمانی خود فاصله بگیرد و ارتباطش با مردم بریتانیا را مستحکم‌تر کند. جورج پنجم، پدربزرگ ملکه کنونی بریتانیا، نام خانوادگی خود را که آلمانی‌ الاصل بود به ویندزور تغییر داد. خانم مکدونالد می‌گوید :" او اعضای خاندان سلطنتی بریتانیا را ترغیب کرد تا عروسی‌های شاهانه را در کلیسای وست‌مینستر برگزار کنند، ‌کلیسایی بزرگ و زیبا که یک شاه آن را بنیان گذاشته بود و برگزاری مراسم تاجگذاری در آن، به یک سنت تبدیل شده بود. اندازه بزرگ آن نیز اجازه می‌داد تعداد بیشتری مهمان در مراسم سلطنتی شرکت کنند."

خانم مکدونالد اضافه می‌کند : ‌"در طول قرن بیستم، اجرای رژه بزرگ خیابانی تقریبا جزو لاینفک تمام ازدواج‌های سلطنتی در بریتانیا بوده است. همچنین برای این مراسم آذین‌بندی خیابان‌ها و گاهی جشن‌های خیابانی مرسوم بوده است. مشارکت مردم عادی در این برنامه‌ها، این احساس را در بسیاری ایجاد می‌کند که آنها نیز در مراسم و جشن‌های سلطنتی سهم دارند."

مکان مراسم و حس ملی جشن، بدون شک ازدواج الیزابت و فیلیپ را به یک ازدواج سلطنتی مدرن تبدیل کرد:

• عروس پیراهنی پوشید که نمادهای وطن‌پرستی آن را تزئین کرده بود. پیراهن از جنس ابریشم چینی بود؛ دو سال بعد از جنگ جهانی دوم، دوختن پیراهن عروسی برای ملکه آینده بریتانیا، از ابریشم ژاپنی یا ایتالیایی (از کشورهای عضو متفقین)، قابل تصور نبود.

• داماد، یونیفورم نیروی دریایی برتن داشت؛ مدال‌هایی که به آن آویخته شده بود حاکی از خدمات موثر او در دوران جنگ بود.

• عروس، دسته گلش را، که از گل‌های فصل و شاخه‌های ظریف مورد تهیه شده بود، بر مزار سرباز گمنام گذاشت، درست همان گونه که مادرش این کار را کرده بود.

• عروس و داماد از بالکن قصر باکینگهام برای کسانی که برای خوش‌آمد گویی آمده بودند، دست تکان دادند.

• سپس در یک ضیافت شام با غذاهایی به سبک فرانسوی، که به افتخار آنها برگزار شده بود، شرکت کردند.

• مراسم ازدواج سلطنتی برای اولین بار به طور مستقیم از رادیو برای شنوندگان در سراسر جهان پخش شد.

اما پخش مستقیم مراسم از رادیو برای جهانیان، تنها مورد بی‌سابقه در تاریخ مراسم عروسی سلطنتی نبود. در مراسم عروسی الیزابت و فیلیپ، ‌دوربین خبرنگاران اجازه یافت وارد کلیسا وست‌مینستر شود. گرچه در فیلم عروسی تنها پشت زوج خوشبخت، که در مقابل محراب کلیسا زانو زده بودند، دیده می‌شد.

ضیافت‌ها در عروسی‌های سلطنتی

ضیافت‌ها در عروسی‌های سلطنتی همواره نشانه ثروت و قدرت بوده‌اند. غذاهایی که به اشکال متنوع تزئین شده‌اند و اشیای تزئینی، مثلا به شکل طاووس‌های در حال پرواز، همواره زینت‌بخش میزهای عروسی در دوران قرون وسطی بوده‌اند.

اما مهم‌ترین چیز در یک مهمانی عروسی مدرن کیک است.

وقتی ویکتوریا در سال ۱۸۴۰ میلادی ازدواج کرد، وزن کیک مراسم بالغ بر ۱۵۰ کیلوگرم بود. در حالی که در ازدواج پرنس آلبرت و الیزابت بوز لیون (Bowes Lyon)، در سال ۱۹۲۳ میلادی، ‌کیک حدود ۳ متر ارتفاع داشت. ملکه الیزابت، با دست خود قطعاتی از کیک را به سرتاسر قلمرو پادشاهی فرستاد تا طرفدارانش را از راهی چنین عجیب با خود مرتبط نگاه دارد.

ازدواج‌های سلطنتی در نیمه دوم قرن نوزدهم و زمانی که رسانه‌های جمعی، نظیر روزنامه‌ها فراگیر‌تر شدند، شکلی عمومی‌تر به خود گرفت.

به گفته خانم مکدونالد هنگامی که خطوط تلگراف قابل اطمینانی در سراسر این قلمرو برپا شد، مراسم سلطنتی بریتانیا نیز به عنوان خبر به آن سوی اقیانوس اطلس و در سراسر امپراطوری مخابره شد.

در سال ۱۹۲۳ میلادی، اسقف اعظم کانتربوری، پخش مستقیم مراسم ازدواج پرنس آلبرت را از رادیو لغو کرد، چون می‌ترسید مردها در حالی به مراسم گوش کنند که در میخانه نشسته باشند و کلاه‌هایشان را به نشان احترام بر نداشته باشند. به همین دلیل از مراسم ازدواج یک فیلم صامت در سینما‌های سراسر دنیا نمایش داده شد.

اولین پخش مستقیم تلویزیونی مراسم ازدواج سلطنتی، مراسم عروسی پرنسس مارگارت (خواهر ملکه کنونی بریتانیا) با لرد اسنودون درسال ۱۹۶۰ میلادی بود. اما ۲۱ سال بعد یعنی زمان ازدواج پرنس چارلز با خانم دیانا اسپنسر تماشاگران تلویزیونی توانستند مراسم عقد و مبادله حلقه را به طور مستقیم ببینند.

خانم مکدونالد می‌گوید‌: "ازدواج ادوارد و سوفی و نیز ‌چارلز و کامیلیا که ملغمه‌ای از مراسم کهن و تازه ازدواج سلطنتی بود، پوشش تلویزیونی داشت؛ ‌مراسمی که خودمانی‌تر بود و شکوه کمتری داشت."

بعید است که تاریخ، مراسم ازدواج ویلیام با کیت (۲۹ آوریل ۲۰۱۱) را خودمانی توصیف کند. شاید بهترین توصیف برای این مراسم "عروسی پادشاه و ملکه آینده بریتانیا" باشد.