چرا بازسازی غزه بسیار کند پیش می‌رود؟

در نخستین سالگرد جنگی ۵۰ روزه با اسرائیل که هزاران ساختمان را در غزه ویران کرد حتی یک خانه مخروبه هم بازسازی نشده است.

اسرائیل و مصر با ایجاد محدودیت‌های شدید در مرز خود با نوار غزه، تلاش‌های مربوط به بازسازی و مرمت این منطقه را مختل کرده‌اند.

به گفته اسرائیل و مصر، این محدودیت‌ها برای حفظ امنیت در منطقه ضروری است.

بنا به توافق آتش‌بس که سال گذشته با وساطت سازمان ملل متحد به دست آمد واردات مصالح ساختمانی به نوار غزه باید آسان‌تر می‌شد، اما تا کنون پیشرفت در این زمینه بسیار کند بوده است.

همچنان حدود ۱۰۰ هزار فلسطینی ساکن نوار غزه بی‌خانمان هستند.

از سال ۲۰۰۷ که گروه حماس در نوار غزه به قدرت رسید این منطقه سه رویارویی بزرگ نظامی با اسرائیل داشته است. اما جنگ سال ۲۰۱۴ مرگبارترین و مخرب‌ترین رویارویی محسوب می‌شود.

بنا به آمار سازمان ملل متحد، بیش از ۲۲۰۰ فلسطینی که اغلب کودکان بودند در این جنگ کشته شدند. در سوی دیگر نبرد، ۶۷ سرباز اسرائیلی و شش غیرنظامی این کشور کشته شدند.

به گفته مقام‌های اسرائیل، هدف از حمله به نوار غزه، توقف راکت‌پرانی حماس به مناطق مسکونی اسرائیل و تخریب شبکه تونل‌های زیر زمینی این گروه در منطقه بود.

در جریان جنگ، نزدیک به ۱۷۰ هزار خانه و ۳۶۰ کارگاه و کارخانه در غزه آسیب دید یا به شکل کامل از بین رفت. همچنین تاسیسات زیربنایی این منطقه هدف قرار گرفت و هزاران هکتار مزرعه کشاورزی تخریب شد.

درخواست لغو محاصره

محدودیت‌های اسرائیل از ورود موادی با "کاربرد دوگانه" به منطقه نوار غزه جلوگیری می‌کند. این مواد شامل مصالح ساختمانی است که شبه‌نظامیان حماس می‌توانند از آن در ساخت تونل‌های تازه، تسلیحات، و انبار استفاده کنند.

برای انجام عملیات بازسازی غزه، سازمان ملل متحد در پاییز ۲۰۱۴ با دولت‌های اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطینی توافقی امضا کرد که بر اساس آن، مصالح ساختمانی مانند سیمان و میله‌های فولاد از گذرگاه "کرم شالوم" وارد منطقه شود.

بازرسان سازمان ملل کمک کردند تا روند ارزیابی خانه‌های آسیب‌دیده و مصالحی که نیاز دارند انجام شود. جزییات این ارزیابی‌ها در یک بانک اطلاعاتی کامپیوتری قرار دارد و ارتش اسرائیل بر این روند نظارت داشته است.

وزارت‌خانه‌های فلسطینی کار گزینش افراد برای دریافت مصالح ساختمانی را انجام می‌دهند. تا کنون نزدیک به ۹۰ هزار فلسطینی برای دریافت مصالح و امکانات، عمدتا برای مرمت‌های جزیی، قبول شده اند.

نیکلای ملادنوف هماهنگ‌کننده ویژه سازمان ملل در خاورمیانه می‌گوید که تاخیر در بازسازی غزه به سبب حجم خسارت‌های وارده، و کندی دریافت پول از وعده‌دهندگان خارجی است.

اختلاف‌های اخیر بین حماس و تشکیلات خودگردان، که از حمایت غرب برخوردار است، بر پیچیدگی موضوع بازسازی غزه می‌افزاید.

با این حال آقای ملادنوف امیدوار است که "در چند ماه آینده" کار بازسازی غزه بر اساس توافق آتش‌بس سازمان ملل انجام پذیرد. او می‌گوید روندی تازه باید کار تایید خانه‌سازی‌های جدید را آسان کند.

سازمان ملل و دیگر سازمان‌های امدادرسان بین‌المللی به درخواست خود برای رفع محاصره نوار غزه ادامه می‌دهند.

به گفته این سازمان‌ها، رفع حصر غزه، یگانه راه ورود مواد لازم برای بازسازی خانه‌ها، تاسیسات زیربنایی، و احیای اقتصاد محلی در این منطقه است.

یکی از سازمان‌های درگیر در پروژه‌های غیردولتی ساختمان‌سازی در غزه، "شورای پناهندگان نروژ" است.

بنا به محاسبات این شورا، فقط هفت و نیم درصد از مصالح ساختمانی لازم در حال حاضر وارد این بخش از سرزمین‌های فلسطینی می‌شود.

ونس کالبرت مدیر منطقه‌ای "شورای پناهندگان نروژ" در فلسطین می‌گوید: "اگر به روند واردات مصالح ساختمانی بر اساس مکانیسم سازمان ملل نگاه کنیم متوجه می‌شویم که بازسازی چیزی که در جنگ پارسال تخریب شد ۱۹ سال زمان می‌برد."

به گفته آقای کالبرت، "اگر خانه‌هایی را هم که در منازعات قبلی تخریب شده اند در نظر بگیریم زمان لازم برای بازسازی به ۲۲ سال می‌رسد و اگر بحران کلی کمبود مسکن در نوار غزه را حساب کنیم به ۷۶ سال زمان برای رفع این مشکل نیاز داریم."

در شرایط کنونی، بی‌خانمان‌های غزه با بستگان خود زندگی می‌کنند و یا در اقامتگاه‌های اجاره ای شلوغ اسکان یافته‌اند، اماکنی نظیر خرابه‌های ساختمانی.

برای ساکنان غزه که ۸۰ درصد آنها به کمک‌های خارجی وابسته‌اند این وضعیت استیصال با کمبود برق، آب، و شرایط دشوار اقتصادی در هم آمیخته است.

صندوق بین‌المللی پول تخمین می‌زند که نرخ بیکاری در این منطقه ۴۳ درصد و در میان جوانان ۶۰ درصد است.

بدون چشم انداز سیاسی بلندمدت برای حل مشکلات غزه، بسیاری از کارشناسان درباره بروز نا آرامی‌های اجتماعی، بی‌ثباتی و رشد خصومت‌های بیشتر هشدار می‌دهند.