توصیه مشروط کمیسیون اروپا به لغو روادید ورود شهروندان ترکیه به حوزه شنگن

کمیسیون اروپا از لغو روادید ورود شهروندان ترکیه به کشورهای حوزه شنگن حمایت می‌کند.

روز چهارشنبه، ١٥ اردیبهشت (٤ مه)، کمیسیون اروپا، نهاد اجرایی اتحادیه اروپا، نظر خود را پیرامون لغو روادید ورود شهروندان ترکیه به کشورهای عضو پیمان شنگن اعلام خواهد کرد و انتظار می‌رود به طور مشروط، از این اقدام حمایت کند. به این ترتیب، حدود هشتاد میلیون شهروند ترکیه عملا از همان امتیازات شهروندان کشورهای عضو شنگن در سفر به این کشورها برخوردار می‌شوند.

لغو روادید برای شهروندان ترکیه بخشی از توافق بین اتحادیه اروپا و آن کشور برای جلوگیری از هجوم پناهجویانی است که طی ماه‌های گذشته، راهی کشورهای عضو اتحادیه اروپا شدند. این توافقنامه در ماه مارس بین اتحادیه اروپا و ترکیه منعقد شد و طبق آن، ترکیه پذیرفت برای جلوگیری از سفر دریایی پناهجویان از خاک ترکیه به مقصد یونان اقدامات لازم را به عمل آورد. در این سفر دریایی، پناهجویان با عبور از دریای اژه عبور خود را به خاک یونان می‌رسانند تا از آنجا عازم سایر کشورهای عضو شنگن شوند.

در حال حاضر، چند صد هزار شهروند سوریه از جنگ داخلی آن کشور به ترکیه گریخته‌اند که بعضی از آنها در صدد مهاجرت غیرقانونی به اتحادیه اروپا هستند. علاوه بر این، شهروندانی از سایر کشورها، از جمله پناهجویان افغان و ایرانی نیز در ترکیه به سر می‌برند و در صدد ورود به اروپا هستند.

برخی از کارشناسان با اشاره به نگرانی در مورد رویکرد دولت اسلامگرای ترکیه نسبت به وضعیت حقوق بشر در آن کشور، قانونی بودن این توافقنامه را زیر سئوال برده‌اند اما دولت ترکیه گفته است که اگر لغو روادید به اجرا در نیاید، توافق ماه مارس را نادیده خواهد گرفت و اقدامی در جهت جلوگیری از عزیمت پناهجویان به اتحادیه اروپا به عمل نخواهد آورد.

توصیه کمیسیون اروپا به اجرایی شدن این توافقنامه باید توسط کشورهای عضو اتحادیه اروپا تصویب شود.

این کمیسیون در عین حال، تصویب توافقنامه را به برخی اقدامات دولت ترکیه مشروط کرده است. به گفته کارشناسان اتحادیه اروپا، در حال حاضر ترکیه از ٧٢ امتیاز لازم برای برخورداری از حقوقی مشابه کشورهای عضو شنگن، ٦٤ امتیاز را به دست آورده و لازم است قبل از اجرایی شدن توافقنامه در ماه ژوئن، به حد نصاب لازم برسد. برای این منظور، یک رشته اقدامات از صدور گذرنامه‌های جدید تا بهبود وضعیت حقوق بشر لازم است.

از زمان امضای توافقنامه، دولت ترکیه یک لوایحی را برای برآوردن شرایط اتحادیه اروپا در پارلمان مطرح کرده که بررسی بعضی از آنها با درگیری بین نمایندگان همراه بوده است.

از جمله جنبه‌های بحث برانگیز توافقنامه، الزام دولت ترکیه به "اقدام متقابل" است که مستلزم آن خواهد بود روادید ورود شهروندان قبرس را نیز لغو کند. قبرس از کشورهای عضو شنگن است اما بین آن کشور و ترکیه اختلاف ارضی قدیمی وجود دارد. ترکیه از جمهوری ترک نشین "قبرس شمالی" حمایت می‌کند که فقط از سوی ترکیه مورد شناسایی قرار گرفته است.

دولت قبرس تقسیم این جزیره و "جمهوری قبرس شمالی" را غیرقانونی می‌داند.

همزمان با بررسی پیشنهاد کمیسیون اروپا، کشورهای عضو در روز چهارشنبه درخواست آلمان، فرانسه، سوئد، اتریش و آلمان برای تمدید دوره "کنترل مرزی" را بررسی خواهد کرد. کنترل مرزی در زمان هجوم پناهجویان و به عنوان اقدامی امنیتی به اجرا گذاشته شد و به این ترتیب، تعهد به لغو هرگونه نظارت مرزی بر رفت و آمد بین ٢٦ کشور عضو شنگن را به حالت تعلیق درآورد.