บรมราชาภิเษก : ทำไมคนรุ่นใหม่ควรดูพระราชพิธีบรมราชาภิเษก

เรื่องโดย แพรวรดา บุญชู ภาพ-วิดีโอโดย ภานุมาศ สงวนวงษ์

พระราชพิธีบรมราชาภิเษกที่มีขึ้นระหว่างวันที่ 4-6 พ.ค.2562 เป็นโอกาสที่คนรุ่นใหม่จะได้มีส่วนร่วมและศึกษาโบราณราชประเพณีที่เว้นว่างมานานเกือบ 7 ทศวรรษ เพื่อเรียนรู้มรดกจากอดีต และเก็บไว้ถ่ายทอดต่อให้รุ่นถัดไป

บีบีซีไทยชวนนักศึกษาและอาจารย์ด้านโบราณคดีมาพูดคุยกันว่า พิธีนี้มีความสำคัญและมีความหมายต่อคนรุ่นใหม่อย่างไร

ทำไมคนรุ่นใหม่ควรชมพระราชพิธีฯ

"อยากให้คนรุ่นใหม่ชมการถ่ายทอดสดพระราชพิธีบรมราชาภิเษก เพราะเป็นพระราชพิธีที่ไม่ได้จัดมาแล้ว 70 ปี ตั้งแต่ครั้งในหลวงรัชกาลที่ 9 เพราะพระราชพิธีนี้แสดงถึงขนบธรรมเนียมประเพณีความมีอารยธรรมของเรา" อธิพัฒน์ ไพบูลย์ นักศึกษาปริญญาโท คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร กล่าวกับบีบีซีไทย

นักศึกษาวัย 23 ปี ซึ่งได้รับทุนจากมูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ และอาจได้รับทุนศึกษาต่อในระดับปริญญาเอกในประเทศอินเดีย อธิบายเพิ่มเติมจากประสบการณ์ที่เขาได้ร่ำเรียนมาว่า พิธีนี้ทำให้คนทั้งประเทศมารวมกัน ในสมัยโบราณ เมื่อมีการประกอบพิธีบรมราชาภิเษกกษัตริย์ เหล่าประเทศราชหรือคณะทูตานุทูตจากประเทศอื่น จะต้องเดินทางเข้ามารวมกันในพิธีเพื่อแสดงความจงรักภักดีต่อกษัตริย์รัชกาลใหม่

อธิพัฒน์กล่าวเพิ่มเติมว่า แม้ว่าปัจจุบัน สังคมโลกดำเนินไปด้วยเทคโนโลยีล้ำสมัย แต่โบราณราชประเพณีนี้ยังมีความหมายต่อความรู้สึกของประชาชน เพราะสถาบันกษัตริย์เป็นสถาบันที่มีความหมายและความสำคัญในสังคมไทย

"พิธีบรมราชาภิเษกนับว่าเป็นพิธีที่สำคัญที่สุดในพระราชพิธีทั้งหมดของกลุ่มพระราชพิธีที่ทำขึ้นโดยพระราชสำนักไทย" อธิพัฒน์กล่าว

"เป็นยอดของพิธีกรรมต่าง ๆ ในพระราชสำนักแล้ว"

นักศึกษาโบราณคดีผู้นี้เสริมว่า ประโยชน์ที่จะได้รับอย่างแน่นอน คือ การช่วยกันรักษาขนบธรรมเนียมของประเทศไม่ให้สูญหาย เพราะในอนาคตนั้นไม่อาจแน่ชัดได้ว่า พิธีและขนบธรรมเนียมต่าง ๆ ของไทยจะสูญหายไปมากน้อยเพียงใด

"อยากให้ช่วยกันเก็บไว้ก่อน ก่อนที่วันหนึ่งไม่มีแล้วจะมานึกถึงว่าทำไมตอนนั้นฉันไม่เก็บเอาไว้"

เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ไม่บ่อยครั้ง

ผศ.ดร.พัสวีสิริ เปรมกุลนันท์ อาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี ม.ศิลปากร เล่าให้บีบีซีไทยฟังว่า ประเทศไทยรับวัฒนธรรมจากภายนอกอย่างอินเดียมาใช้ แล้วนำมาปรับให้เหมาะสมกับสภาพสังคมจนกลายเป็นประเพณีและวัฒนธรรมของสยาม ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวไม่เหมือนใคร

"สิ่งของเครื่องใช้ (ในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษก) และขั้นตอนประเพณีต่าง ๆ เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ" ผศ.ดร.พัสวีสิริ กล่าว

"เป็นสิ่งที่บรรพชนคนไทยสร้างสรรค์ไว้ตั้งแต่อดีต แล้วเราก็ยังรักษาสืบเนื่องและใช้จนปัจจุบัน มันเป็นความภาคภูมิใจนะของคนไทย เป็นมรดกทางภูมิปัญญาที่ทำให้เห็นว่าเรามีรากเหง้ามานานเพียงใด"

อาจารย์ผู้คลุกคลีกับลูกศิษย์ที่เป็นคนรุ่นใหม่มาหลายต่อหลายรุ่น ก็ยังอยากชักชวนให้เด็ก ๆ ร่วมติดตามรับชมพระราชพิธีบรมราชาภิเษกในครั้งนี้เช่นกัน

"อยากให้เยาวชนคนรุ่นใหม่ติดตามพระราชพิธีนี้ด้วยความรู้สึกว่าเราต้องการศึกษา" เธอบอกพร้อมกับรอยยิ้ม "อยากเห็นคนรุ่นใหม่ที่จะอธิบายได้ว่าพระราชพิธีนี้เขาทำอะไรกัน ทำไปเพื่ออะไร เราเป็นเจ้าของของวัฒนธรรมนี้เอง เราน่าจะเป็นคนให้คำตอบกับคนอื่น ๆ ได้"