Türkiye ve Brezilya'dan BM'ye mektup: İran'a yeni yaptırım uygulanmasın

Hafta başında İran ile uranyum takası konusunda bir anlaşma yapan Türkiye ve Brezilya, BM Güvenlik Konseyi'ne ortaklaşa bir mektup göndererek ülkeye yeni yaptırım uygulanmamasını istedi.

Mektubun iki ülkenin dışişleri bakanları Celso Amorim ve Ahmet Davutoğlu tarafından imzalandığı açıklandı.

Mektupta, "Brezilya ve Türkiye müzakerelere bir fırsat verilmesi ve meseleye barışçı çözüm sağlanmasını baltalayacak adımlardan kaçınılmasının zamanının geldiğine inanmaktadır" denildi.

İki ülkenin önde gelen yetkilileri daha önce de girişimi kamuoyu önünde eleştirmişti.

İran yönetimi, nükleer programı konusunda yeni yaptırımlar getirilmesine yönelik girişimlere tepki gösterdi.

İran'a sıkılaştırılmış dördüncü bir yaptırım paketi getirilmesine yönelik bir karar tasarısı dün BM Güvenlik Konseyi'ne sunulmuştu.

ABD tarafından sunulan karar tasarısına Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi de destek veriyor.

İran tepki gösteriyor

Cumhurbaşkanı Ahmedinejad'ın danışmanlarından Mucteba Haşimi Samari, yeni karar çıkarma girişimlerini gayrimeşru olarak niteledi.

İran'ın Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi de dünya güçlerinin bu adımla kendi itibarlarını yok ettiğini savundu. Salihi, yeni yaptırımların ters tepeceğini belirtti.

Aynı zamanda İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı olan Salihi, "Yeni bir karar tasarısı sunmaya çalışarak üstün gelemeyecekler. Kendi itibarlarını sarsıyorlar" dedi.

Ülkesinin Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'na anlaşmayla ilgili bir mektup gönderme hazırlığının sürdüğünü kaydeden Salihi, İran ajansı Fars'a açıklamasında "bu taslak Batı'nın son girişimi olacak" dedi.

İranlı yetkiliye göre, "İlk kez dünyanın gelişmekte olan ülkelerinin kendi haklarını büyük güçlere dayanmaksızın dünya sahnesinde savunabildiğini görüyorlar; bu da onlar için çok zor."

Türkiye ve Brezilya uzun süredir nükleer program konusunda alternatif bir çözüme varılması için çaba sarfediyor.

İran'la anlaşmaya varılmasına önemli rol oynayan Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Tahran yönetiminin sorunu çözümlemeye yönelik siyasi iradesini uranyum takası anlaşmasıyla ortaya koyduğunu söyledi ve ''İran'a yaptırım uygulama zamanı değil'' dedi.

Davutoğlu Reuters'e verdiği demeçte, İran'ın kimsenin beklemediği kadar büyük bir esneklik gösterdiğini belirterek, bu yeni esnekliğin yeni bir diplomatik adım için bir fırsat olduğunu söyledi.

Brezilya'nın Birleşmiş Milletler'deki Büyükelçisi Maria Luiza Ribeiro ise, ülkesinin İran konusundaki yaptırım tasarısını tartışmayacağını söyledi.

Tahran'da Brezilya ve Türkiye'nin arabuluculuğuyla varılan nükleer yakıt takası anlaşmasına atıf yapan Brezilyalı diplomat, İran'ın nükleer programına ilişkin durumun pazartesi gününden beri değiştiğini belirtti.

Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim de, İran'a zaman tanınması gerektiğini söyledi.

Amorim, ''İran'ın uranyum zenginleştirmesini önlemenin en büyük garantisi bu anlaşmayı uygulamaktır'' dedi ve bu anlaşmayı dikkate almamanın barışçı çözümün de reddedilmesi olacağını vurguladı.

Hedef İran'a kısıtlamaları artırmak

10 sayfalık tasarı, İran'ın nükleer ya da füze programıyla ilgili yük taşıdıklarından şüphelenilen gemilerin durdurulup aranmasını öngörüyor.

Tasarı ayrıca tank, savaş uçakları, saldırı helikopterleri ve savaş gemisi gibi ağır silahların satılmasına yasak getirilmesi hükmü içeriyor.

Mevcut bankacılık kısıtlamalarının daha da sıkılaştırılması, İran'da deniz taşımacılığına yönelik daha sıkı önlemler ve İran'ın yurtdışında bazı hassas nükleer faaliyetlere yatırım yapmasının yasaklanması da öngörülüyor.

Devrim Muhafızları'na ve onların denetimindeki şirketlere yönelik ek yaptırımlar da söz konusu. Ancak enerji sektörüne yönelik yaptırım önerileri Rusya ve Çin'in tepkisi üzerine taslaktan çıkarıldı.

Tasarı güvenlik konseyinin veto hakkı olan üyeleri Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa'nın desteğini almış durumda.

Çin'in BM'deki büyükelçisi Li Baodong, yaptırımların İran'la normal ticareti etkilemeyeceğini söyledi.