Sudan'ın Darfur bölgesinde savaştan kaçanlar 10 yılı aşkın bir süredir kamplarda yaşıyor.
Fotoğraf altı yazısı, Sudan'ın batısındaki Darfur'da on yılı aşkın bir süre önce çıkan savaş 2 milyona yakın Darfurluyu da evlerinden etti. Cafod yardım kuruluşu için çekilen bu fotoğraflarda üç kamptaki değişim görülüyor. Bu fotoğraftaki Hamisa, "Bu fotoğrafın çekildiği günü hatırlamıyorum, o zamanlar daha çok saçım varmış" diyor.
Fotoğraf altı yazısı, Hamisa, 2003 yılında sırtında torunuyla saldırıdan kaçtığı anı şöyle anlatıyor: "'Pat pat' diye silah sesleri geldiğinde dağlara saklandık. Daha sonra köye dönüp ölenlerin gömülmesine yardım ettim." Hamisa, 4 günde ulaştıkları kamp için de şu ifadeleri kullanıyor: "11 yıl burada kalacağımı, köyümü hiçbir zaman göremeyeceğimi düşünmezdim. Şimdi bana baktığınızda yaşlı bir kadın görüyorsunuz, yaşlı olduğum için aklıma geleni söylerim. Dünya liderlerinden, çocuklarımız hatırına bu topraklara barışı geri getirmelerini istiyorum."
Fotoğraf altı yazısı, Sudanlılar genellikle çiftçilik yaparak geçimlerini sağlıyor. Evlerini terk etmek zorunda kalanlar ise, tarlalarını, tohumlarını ve hayvanlarını kaybediyor. Kamptakiler de yıllardır gıda yardımıyla hayatta kalıyor. Bu fotoğrafta da 15 hektarlık bir kooperatif görülüyor.
Fotoğraf altı yazısı, Darfur'da yaklaşık 70 bin kişinin kaldığı 27'den fazla kamp var. Zalingei yakınlarında çekilen bu fotoğraflar, 9 yılda yaşanan değişimi gösteriyor.
Fotoğraf altı yazısı, Kampta, tuğla gibi temel ihtiyaç ürünleri satan çok sayıda baraka var. 1000 tuğla yapmak yaklaşık 2 gün alıyor ve bu tuğlalar 40 Sudan sterlinine, yani 7 dolara satılıyor. Sudan'da günlük yevmiye 2 Sudan sterlini kadar.
Fotoğraf altı yazısı, Yeşil kıyafetiyle görülen Amina, 7 yıl önce bu kuyu kazılırken çalışanlara gıda getirmek için buraya gelirmiş. O günü şöyle anlatıyor: "Kampta kendi suyumuza sahip olduğumuz gün, en güzel gündü. Önceden patikalardan geçip su almaya giderdik, ama yörüklerin saldırmasından korkuyorduk."
Fotoğraf altı yazısı, Amina, "Burada 10 yıldır yaşıyoruz ama hala birçok zorlukla karşılaşıyoruz. Ama en azından su çıkarma endişemiz yok" diyor. Amina'nın şimdi 9 yaşında olan ve okula giden oğlu da kampta doğmuş. Amina okuma yazma bilmiyor, şehir içindeki 'büyük evlerde' ütü yaparak ve çamaşır yıkayarak para kazanıyor.
Fotoğraf altı yazısı, Kamplarda iş bulmak zor olabiliyor. Yusuf bekar geldiği kampta para kazanmak için ekmek yapmayı öğrenmiş. Şimdi evli ve üç çocuğu var. "Evlendikten sonra başka kampa geçtim. Ekmek yapamıyordum ben de tuğla yapmayı öğrendim. Zor iş ama çocuğuma bakmak zorundayım. Darfur hala güvenli değil. Ama çocuğumu köye götüremem."
Fotoğraf altı yazısı, Hassa Hissa Kampı'nda çekilen bu fotoğrafta, 7 yaşındaki torunuyla görülen Haja, "Kamp çok küçüktü biz de taşındık" diyor. Köyüne geri dönmek isteyen Haja, komşularıyla ve köydeki arkadaşlarıyla irtibatını kaybetmiş. O günleri, "Benim köyümde çocuklar için tarlalar, hayvanlar, süt vardı" sözleriyle anlatıyor.
Fotoğraf altı yazısı, Haja'nın hayatı yedi yılın ardından çok fazla değişmemiş. Yeni hayatını şöyle anlatıyor: "Kızım kentte günlük işlere bakarken ben de çocuklarla ilgileniyorum. Bulaşıkları yıkıyorum veya kıyafetleri ütülüyorum."
Fotoğraf altı yazısı, Rawia, köyünü elinde küçük bir bidonu ve kıyafetine sardığı az miktardaki gıdayla terk etmiş. Ailesine köyü terk ettikten ancak birkaç gün sonra kavuşabilen Rawia, "Annem yakın bir zamanda vefat etti. Onu buraya, kampa gömdük. Hala çatışma haberleri geldiği için onu köyümüze gömemedik. Bunun ağırlığı hala yüreğimde" diyor.
Fotoğraf altı yazısı, Hükümet ve milis gruplar arasındaki çatışmalar devam ediyor. Kampa da yürüyerek, eşek ve kiralık araçlarla gelenlerin sayısı artıyor. BM'ye göre 2014 yılının ilk çeyreğinde evlerini terk edenlerin sayısı 390 bini buldu. Bu rakam, savaşın çıktığı 2004'ten bu yana, bir yıl içinde kaydedilen en yüksek rakam olarak biliniyor.
Fotoğraf altı yazısı, Darfur'da 2011'deki barış girişimleri başarısız oldu. BM ve Afrika Birliği güçleri bölgeye daha çok zırhlı araç konuşlandırdı. Kamptan çıkmaya korkan Darfurlular da yeni iş alanları arayışına giriyor.
Fotoğraf altı yazısı, Kamp içinde gelenekler de sürdürülüyor. Bu fotoğrafta da kına yapan bir Darfurlu görülüyor. Özellikle düğünler için yapılan bu hazırlıklara katılan kadınlardan biri, "Kamplarda hayat zor, ama konu ayaklarımız olunca tüm sorunlarımızı unutuyoruz" diyor.
Fotoğraf altı yazısı, Topluluk liderleri, kamplarda otoritenin korunacağına inanıyor, fakat yeterli iş imkanının olmamasıyla gençlerin giderek daha çok politikleştiği ve milis gruplara katılmaya daha meyilli olacakları endişesi hakim. Bu nedenle gençler futbol ve voleybol gibi aktivitelere çekilmek isteniyor. Fotoğraflar: Paul Jeffrey ve Annie Bungeroth
