Wikileaks Остонада Ҳиллари Клинтоннинг 'юзини ерга қаратадиган бўлди'

АҚШ Давлат котибининг Марказий Осиёга сафарига Wikileaksда фош этилган ёзишмалар соя солмоқда.

Қозоғистон пойтахти Остонадаги саммит чоғи Хиллари Клинтон хоним дунёнинг бир неча ғазабнок раҳбарлари билан юзма-юз келиши ва жавоб бериши керак.

АҚШ Давлат департаментининг бир кун олдин фош этилган 250 мингга яқин ҳужжатларида кўплаб сиёсий раҳбарлар номлари келтирилган.

'Қовоғида қор ёғилган Остона'

Ҳиллари Клинтон бошчилигидаги АҚШ ҳайъатини элтаётган учоқ бугун совуқ Остонага қўнди.

АҚШ дипломатларининг махфий мактублари сизиб чиқишидан бир кун ўтиб Клинтон хонимни қовоғидан қор ёғилган мезбонлар қарши олишди.

Қозоғистондаги Оврўпода Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилоти саммитига қатнашаётган раҳбарларнинг кўпи АҚШлик дипломатларнинг махфий ёзишмаларида ҳақоратли сўзлар билан таърифланган.

Ҳиллари Клинтон зиммасида жуда қалтис вазифа турибди.

Аввалига мезбон Қозоқ раҳбарияти кўнглини топиш.

Клинтон хоним кун тартибидан Президент Нурсултон Назарбоев ва Ташқи Ишлар вазири Қанат Саудабоев билан учрашувлар ўрин олган.

Иккала мезбон ҳам Викиликс саҳифасида чоп этилган АҚШлик дипломатларнинг ёзишмаларида тилга олинган.

Ҳужжатларда Қозоғистон Президентининг бўш вақтини асосан Бирлашган Араб Амирликларидаги гўшасида ўтказиши, унинг бош вазири эса тунги тарабхонаю ичкиликни хуш кўриши таъкидланган.

Ҳужжатларда, шунингдек, Президентнинг миллиардер куёви Тимур Қулибоевнинг молиявий кирдикорлари ҳақида батафсил сўз боради.

Wikileaks веб саҳифасида жаноб Қулибоев ўзининг туғилган кунида бир кеча куйлаши учун машҳур юлдуз Элтон Жонга 2007 йилда 1 миллион доллар сарфлагани қайд этилган.

Клинтон хоним БМТ Бош котиби Бан Ки Мун билан бўлажак учрашуви чоғида ҳам бир оғир муаммога тўқнаш келади.

Wikileaksга кўра, Ҳиллари Клинтон 2009 йилда ўзининг юқори дипломатларига БМТ Бош Котиби ва БМТ Хавфсизлик Кенгашининг доимий аъзолари бўлган - Россия, Британия, Хитой ва Франса элчилари ортидан айғоқчилик қилишни топширган.

Бу ҳолатни Белгия Ташқи ишлар вазири "дипломатик ишни очиқча айғоқчилик билан аралаштириб юбориш", дея кескин қоралади.

Wikileaks ҳужжатларида Афғонистон Президенти Ҳомид Карзай ҳам жиддий танқид қилинган.

Ҳомид Карзай бир Америкалик дипломат томонидан "кучсиз ва восвосга учраган" дея таърифланган.

АҚШлик дипломатларнинг яширин мактубларида, шунингдек, АҚШнинг Афғонистондаги коррупциядан жиддий хавотирда экани очиқланган. Остона саммитига борган раҳбарлардан яна бири - Франса Президенти Николя Саркози. У "жиззаки ва авторитар" дея тилга олинади.

Олмон канцлери Ангела Меркел эса, "ўта эҳтиёткор" дея баҳоланган.

Остонада юзи қизарадиган биргина Клинтон хоним эмас. Озарбайжон Президенти Илҳом Алиевнинг ҳам Туркия ва унинг раҳбарлари ҳақида совуқ гапларни айтгани ошкор бўлди.

Туркия Президенти Абдуллоҳ Гул: "Бу изоҳлар "Туркия ва Озарбайжон алоқаларига ҳеч қанақасига таъсир кўрсатмайди", - деган эса-да, Туркия раҳбарияти Озарбайжон Президентидан анчайин норози эканлигини сезиш мумкин.

Wikileaks яна минглаб ҳужжатларни ошкор этишга тайёргарлик кўраётган экан, Остона саммитида кўнгилни хира қиладиган қатор суҳбатларнинг бўлиб ўтиши турган гап.