Ўзбекистон ҳуқуқ ҳимоячилари альянси яна бир фаоли дўппослаб кетилди
Чирчиқ шаҳрида фаол Елена Йўлчиевага кўчада номаълум кишилар ҳужум қилиб, уни калтаклашган ва қўлидаги буюмларини ўғирлаб кетишган. Ўзбекистон ҳуқуқ ҳимоячилари альянси ушбу ҳужум ҳам ўзбекистон хавфсизлик кучлари томонидан ёлланганларнинг иши эканига ишонади. Биз Елена Йўлчиева ким экани ва унга қандай ҳужум қилингани хақида альянс фаоли Елена Урлаевадан сўрадик.
Елена Урлаева: Елена Йўлчиева ҳали декабр ойидагина инсон хуқуқлари алянсимизга қўшилди. У ташкилотимизга қўшилиш орқали ўз ўғли Равшан Йўлчиевнинг ҳимоясини давом эттириш истаги борлигини билдирди. Равшанни 1 йил аввал - 2009 йилнинг декабрида Тошкентнинг Мирзо Улуғбек тумани милициясида 12 ходими қийноқларга тутган. У ҳозир ҳам қийноқлар аломатлари билан қамоқда оғир аҳволда касал ётибди. Унинг онаси Елена Йўлчиева қийноқларга тутилган йигитларнинг оналари декабрда биргаликда ёзган мактубга имзо чеккан. Бу мактуб халқаро хамжамиятга йўналтирилган бўлиб, унда оналар ўз ўғиллари адолатсиз равишда узоқ йилларга қамалгани ва қийноқларга тутилганини тасвирлашган. Биз бу оналар билан январ ўрталарида норозилик намойишини ўтказишни режалаяпмиз.
Би-би-си: Елена Йўлчиевага қандай хужум қилинган?
Елена Урлаева: Елена Йўлчиева менга тунги соат иккида қўнғироқ қилди ва: "Икки соат аввал ноъмалум кишилар менга ҳужум қилишди, бошимга уриб, сумкамни тортиб олишди", деди. Сумкасида у ишлайдиган дўкон ва ўз хонадони калитлари бўлган. Биз дарҳол Чирчиқ милициясига қўнғироқ қилдик, аммо милиция ҳеч қандай чора кўрмади, ҳеч ким келмади. Сўнг, Еленанинг оиласи тиббий ёрдамни чақирган, улар келиб аёл касалхонага ётқизилиши кераклигини айтишди. Бироқ Елена ўғлини бориб кўриш вақти келгани ва ҳимояни давом эттиришни исташини айтиб, касалхонага ётишдан бош тортди.
Би-би-си: Демак, милиция томонидан чора кўрилмагани туфайли, сиз бу ҳужум Елена Йўлчиеванинг ҳуқуқ ҳимоячиси сифатидаги фаолиятига боғлиқ деган фикрдасиз, шундайми?
Елена Урлаева: Ҳа. Ундан ташқари бу ишлар кўп нашрларда ёритилди, Елена Ўзбекистондаги Ҳюман Райтс Вотч ташкилоти вакили билан ҳам учрашганди. Биз тайёрлаётган қийноқларлар борасидаги ҳисоботда ҳам Елена Йўлчиеванинг ўғли иши ёритилган. Шунинг учун, менимча, ҳукумат Елена Йўлчиеванинг изига тушган ва ана шундай босим усулини қўллаяпти.
Би-би-си: Бир ой аввал сизнинг Ангрендаги фаолингиз Дмитрий Тихоновга ҳам ҳужум уюштирилганди. У бир неча бор ички ишлар бошқармаси ходимларини маҳкамага тортишга уринган, аммо аризаси қабул қилинмаган. Унинг иши нима бўлди?
Елена Урлаева: Мен бу ҳужум ортидан Дмитрий Тихоновни милицияга мурожаат қилишга ундадим, аммо уни милицияга ҳужум қилгани ва безориликда айблашганидан сўнг мурожаат қилиб ўтирмади. Лекин, бугун маълум бўлдики, 7 январда Дмитрий Тихоновнинг Ички Ишлар Вазирлигига қарши берган аризаси судда кўриб чиқилади. Бу ариза Дмитрийга ОВИР томонидан берилмаётган хорижга чиқиш визаси борасида бўлади ва биз бу маҳкама ишига тайёрланаяпмиз. Дмитрийга қилинган ҳужум ҳам у иштирок этган норозилик намойишлари ва унинг ҳимоячи сифатидаги мурожаатномалари билан боғлиқ деб биламиз. Ҳукумат кимларнидир ҳужумлар учун ёллайди ва қурбон ҳимоячи мурожаат қилганида, умуман, буни тергов қилмайди. Бу қўрқитишнинг бир йўлидир.
Би-би-си: Бу қўрқитиш усулидан кўпдан бери фойдаланилади, ҳуқуқ химоячилари дўппосланиб кетилади ва милиция бу борада умуман чора кўрмайди. Бу эски усул иш бераяпти деб ўйлайсизми?
Елена Урлаева: Биласизми, баъзиларида иш беради. Агар кимнингдир иродаси кучли бўлмаса, иш беради. Мана Елена Йўлчиеванинг бутун оиласи ларзага тушган унга қилинган ҳужумдан. Аммо, мен улар билан музокаралар қиляпман ва руҳан тинчлантиришга уринаяпман. Бироқ, бу ҳужум туфайли Елена Йўлчиева ўғлини ҳимоя қилиш йўлидан ҳеч қайтмоқчи эмас.
