Chiến lược đối phó với động đất, sóng thần
Ngày 26/1 xảy ra trận động đất ngoài khơi Vũng Tàu, cách TP Hồ Chí Minh gần 200 cây số với độ chấn 4,7 độ Richter.
Theo quan sát từ trong nước, người dân ở TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa, Vũng Tàu, Bình Thuận cảm thấy mặt đất rung nhẹ.
Người làm ở cao ốc văn phòng thấy chao đảo, hoặc choáng nhẹ.
Hai đợt dư chấn liên tục, cách nhau 30 giây cũng được nhiều người cảm nhận sau đó.
Một vài cao ốc văn phòng tại TP Hồ Chí Minh yêu cầu nhân viên sơ tán xuống đất.
Khoa học vẫn chưa có cơ chế dự báo chính xác thời điểm xảy ra động đất, và Việt Nam cần tăng cường khả năng ứng phó sau động đất, sóng thần, chuyên gia về vật lý địa cầu nói.
Khả năng báo động đất và sóng thần của Việt Nam bằng với chuẩn quốc tế, tuy nhiên khả năng ứng phó cần được chuẩn bị tốt hơn, PGS. Tiến sĩ Nguyễn Hồng Phương, Phó giám đốc Trung tâm Trung tâm Báo tin động đất và Sóng thần cho BBC Việt Ngữ hay.
Dựa trên hợp tác quốc tế, Việt Nam có đủ phương tiện kỹ thuật để báo động đất và sóng thần một cách sớm nhất, ông Phương nói.
TS Nguyễn Hồng Phương: Hiện nay VN có thể báo được động đất từ sau 3 đến 5 phút. Tất cả các máy móc thiết bị, trạm quan trắc của Việt Nam đều theo chuẩn của quốc tế và khu vực. Việt Nam có hệ thống 25 đài trạm đang vận hành. Viện Vật lý Địa cầu chịu trách nhiệm về quan trắc những đài này.
Về sóng thần, VN nằm trong mắt xích của các quốc gia tham gia hệ thống cảnh báo sớm sóng thần ở khu vực Thái Bình Dương. Và sẽ được thông báo ngay lập tức sau khi có hiểm họa về sóng thần đe dọa các bờ biển của Việt Nam từ hai trung tâm đầu não của Thái Bình Dương. Một là PTWC - Trung tâm cảnh báo sóng thần TBD của Mỹ đặt ở Hawaii. Hai là của GMA, của khí tượng thủy văn Nhật Bản. Hai trung tâm này khá hiện đại. Tất cả các động đất và sóng thần có ảnh hưởng tới Việt Nam đều được ghi nhận với chuẩn của quốc tế, được thông báo khá nhanh.
Tuy nhiên khâu ứng phó vẫn còn phải làm nhiều việc. Từ khi báo tin cho đến khi tổ chức được cứu hộ, sơ tán dân là quãng thời gian giới hạn. Hiện nay lực lượng và phương tiện, vẫn còn nhiều hạn chế.
BBC:
TS Nguyễn Hồng Phương: Chúng ta biết hệ đứt gãy này có tên trên bản đồ từ thập kỷ 1970 của thế kỷ trước, cho nên chúng ta biết động đất có thể xảy ra ở khu vực nào trên lãnh thổ và lãnh hải Việt Nam. Tuy nhiên không thể dự báo chính xác thời điểm xảy ra động đất, vì không một nước nào trên thế giới có thể dự báo được chuyện đó cả. Động đất là hiện tượng ngẫu nhiên, hoặc xảy ra bất thình lình, không một nước nào, dù mạnh hoặc giàu đến đâu có thể dự báo chính xác động đất vào thời điểm xảy ra.
Từ 2005 chuyên gia VN ghi nhận có tình trạng động đất trung bình, từ 5,1 hoặc 5,5 độ - xảy ra tương đối rõ tại vùng thềm lục địa của miền Nam Việt Nam. Chúng chỉ có độ lớn trung bình, thường cách thành phố lớn ở VN hàng trăm cây số, cho nên không gây ra thiệt hại lớn về người và của.
Biện pháp quan trọng nhất hiện nay vẫn là cảnh báo cộng đồng hiểm họa đó, hướng dẫn người ta biết cách phòng tránh khi có sự cố.
BBC:
TS Nguyễn Hồng Phương: Phòng tránh thì, như người Việt Nam vẫn nói, đừng để mất bò mới lo làm chuồng. Tức là chúng ta phải có một sự chuẩn bị sẵn để ứng phó và giảm nhẹ thiệt hại do động đất gây ra. Vì không dự báo được chính xác thời điểm cho nên chúng ta chỉ có thể phòng tránh. Biện pháp phòng tránh, ví dụ trong xây dựng cần phải tuân thủ các quy chuẩn, quy phạm về thiết kế kháng chấn cho xây nhà. Đó là điều người dân vẫn chưa giác ngộ. Rồi kiến thức về động đất sóng thần chưa được phổ biến rộng rãi trong cộng đồng, chưa được đưa vào các chương trình học từ phổ thông như ở các nước xung quanh. Tất cả những điều này chúng ta cần phải làm như một chương trình hành động quốc gia.
