Rhanbarthau rygbi Cymru yn galw am ymchwiliad cyhoeddus

Mae'r pedwar rhanbarth yng Nghymru yn galw am ymchwiliad cyhoeddus annibynnol i'r modd maen nhw'n cael eu hariannu.

Mae'r Gleision, y Gweilch, y Scarlets a'r Dreigiau yn dadlau nad ydyn nhw'n gallu cystadlu yn ariannol gyda chlybiau cyfoethocach yn Lloegr a Ffrainc ac, o ganlyniad, eu bod yn cael trafferth dal eu gafael ar eu prif chwaraewyr.

Mae BBC Cymru'n deall fod y clybiau am i Lywodraeth Cymru edrych ar y sefyllfa.

Dyw'r undeb a'r rhanbarthau ddim yn gallu cytuno ar faterion ariannol, y nifer o chwaraewyr o Gymru sy'n gadael i fynd at dimau tramor, na chwaith pa gystadlaethau y dylai'r rhanbarthau gystadlu ynddyn nhw.

Daeth cynrychiolwyr o'r pedwar rhanbarth at ei gilydd i gwrdd ag URC ddydd Mercher i geisio datrys y ffraeo rhyngddynt.

Er i'r cyfarfod ddod i ben heb gytundeb, dywedodd Undeb Rygbi Cymru eu bod yn "obeithiol" y byddai'r rhanbarthau yn arwyddo cytundeb newydd erbyn diwedd y flwyddyn.

Os na fydd y rhanbarthau yn gwneud hynny, maent yn wynebu colli cyllid o hyd at £16.5m y flwyddyn.

Mae'r rhanbarthau hefyd yn ystyried gadael URC i chwarae mewn cystadleuaeth gyda chlybiau Lloegr y tymor nesaf.

Er nad yw'r undeb wedi ymateb eto i'r alwad am ymchwiliad cyhoeddus, bydd aelodau o glybiau cefnogwyr rhanbarthau rygbi Cymru yn cwrdd â phrif weithredwr Undeb Rygbi Cymru, Roger Lewis, ddydd Llun.

'Rhwystredigaeth'

Wrth siarad ar raglen y Post Cyntaf ddydd Llun, dywedodd cyn fewnwr Cymru, Brynmor Williams:

"Mae'r alwad yma'n dangos fod y cyfarfod wythnos ddiwetha' ddim wedi helpu o gwbl - mae 'na rwystredigaeth fawr ar ran y rhanbarthau nawr.

"Mae'n amlwg bod y berthynas yn ddifrifol ofnadwy - mae'n drueni mawr bod nhw'n methu cytuno o gwbl.

"Mae'r rhain yn gamau anobeithiol gan y rhanbarthau i geisio cael rhyw fath o ymateb. Efallai bod hi'n bryd cael y cynulliad i ddod mewn i'r ddadl.

Ychwanegodd: "Mae pawb yn pryderu'n ofnadwy am beth sy'n digwydd, y cefnogwyr a phawb. Mae'n rhaid cael rhyw fath o ymateb cyn bo hir.

"Mae'n rhaid cymharu gyda beth sy'n digwydd dros Ewrop, o ran hysbysebu ac ati. Mae pob gwlad arall yn manteisio'n well ac yn cael mwy mas na Chymru.

"Mae'r arian yn hollbwysig i gadw'r chwaraewyr yng Nghymru a sicrhau bod beth sy'n digwydd yng Nghymru o'r safon gorau posib fel bod pobl yn dod i weld y gemau.

"Mae'n poeni ni gyd y bydd rhai o'r rhanbarthau yma'n mynd mas o fusnes, ac mae chwaraewyr yn poeni am eu cytundebau hefyd.

"Mae pawb yn cysylltu Cymru gyda rygbi. Mae'n rhan o etifeddiaeth Cymru - mae'r economi gyd yn elwa o rygbi."