Kufsigii Xamdi: Eedeysane baxsad ahaa oo Galmudug lagu qabtay
Gabadhan ayaa la sheegay in laga soo tuuray dhismaha hoteel ku yaalla maagalada Muqdisho.
Tebin toos ah
Maamulka Koofur Galbeed: Afgooye kama qeybgeli karto tartanka cayaaraha degmooyinka Banaadir
Warsaxaafadeed ay soo saartay Wasaaradda Dhalinyarada iyo
Cayaaraha maamul-goboleedka Koofur Galbeed ayaa lagu sheegay in degmada Afgooye
ee gobolka Shabeellaha Hoose aysan ka qeyb geli karin tartanka cayaaraha degmooyinka
ee gobolka Banaadir.
Wasaaradda ayaa sheegtay inaysan jirin casuumaad rasmi ah oo
uga timid maamulka Banaadir oo ah in degmadaas ay ka qeyb gasho tartanka
cayaaraha degmooyinka.
Waxaa sidoo kale warsaxaafadeedka lagu xusay in guud ahaan degmooyinka
Koofur Galbeed aysan ka qeyb geli karin cayaaro aysan si rasmi ah ugu meteleyn
maamul-goboleedkaas.
Tartanka cayaaraha degmooyinka Banaadir oo sanad walba la
qabto ayaa lagu wadaa inuu dhowaan ka furmo magaalada Muqdisho.
Jasiirad ay weli xukunto Boqoradda Ingiriiska oo doonaysa inay noqoto Jamhuuriyad iskeed u taagan
Jasiiradda Barbados ayaa ku
dhawaaqday inay dooneyso inay noqoto jamhuuriyad iskeed u taagan ayna meesha ka
saarto in Boqorad Elizabeth ay madax ka sii ahaato jasiiradda.
"Waxaa yimid waqtigii aan dhabarka u jeedin lahayn xilligii
gumeysiga," ayay tiri dowladda jasiiraddaas.
Waxay dooneysaa inay arrintaas hirgeliso 55 sano guurada ka soo
wareegatay markii ay xornimada ka qaadatay Britain, oo ku beegan bisha November,
2021.
Khudbad ay jeedisay Ra`iisul Wasaare Mia Mottley ayay ku
sheegtay in dadka Barbados ay doonayaan madaxweyne ka soo jeeda jasiiraddaas.
Aqalka Buckingham oo arrintaasi ka jawaabaya ayaa sheegay inay
tahay mid u taalla dowladda iyo dadka Barbados. Wuxuu intaas ku daray in
arrintaasi dhowr jeer la soo jeediyay lagana dooday.
Xaqiiqooyin
ku saabsan Barbados:
Waa mid ka mid ah jasiiradaha ugu dadka
iyo barwaaqada badan ee ku yaalla Badda Caribbean-ka
Waxay xornimadeeda ka qaadatay Britain sanadkii
1966
Boqorad Elizabeth ayaa weli madax ka ah
Waxay markii hore aad ugu tiirsaneyd
dhoofinta sokorta, hadda wuxuu dakhli ka soo gala dalxiiska iyo dhaqaalaha
Ra`iisul
Wasaaraheeda waa Mia Mottley, waxaa la doortay 2018 waana haweeneydii ugu
horreysay oo xilkaas qabata
Barbados
ma aha dalkii ugu horreeyay ee uu Ingiriisku gumeysto ee ku yaalla Badda Caribbean-ka
ee noqonaya jamhuuriyad. Guyana ayaa tallaabadaas qaadday sanadkii 1970, wax ka
yar afar sano markii ay xornimada ka qaadatay Britain. Trinidad iyo Tobago ayaa
soo raacay sanadkii 1976 iyo Dominica oo jamhuuriyad noqotay sanadkii 1978.
Jirdhiska: Haweenka cayaartoyda ah qaarkood oo `aan ku qanacsaneyn jirkooda`
Xigashada Sawirka, Getty Images
Markii ay jirtay of 16
sano, Rhona Lloyd waxay ku fekertay inay iska deyso cayaarta rugby-ga.
Waxaa markaas fursad
ay ka heshay Scotland iyadoo ka mid noqotay cayaartoyda ka yar da`da 20-ka
sano, waxaa fursaddaas la socday jiim inay sameyso. Kooxdii way ku biirtay
balse ka aysan sameyn jirdhiska.
Ma jirin gabdho kale
oo iskuulka la dhigan jiray oo dheeli jiray rugby, waxaana lagu dacaayadeyn
jiray inay tahay "nin", Lloyd ma aysan dooneyn in asaaggeed ay siiso
fursad ay ugu sii maadeystaan haddii ay yeelato murqo.
Haatan, waa 23-sano-jir
waxayna haysataa 28 koob oo ay dalkeeda u qaadday, waxayna heer ka gaartay
cayaaraha iyadoo isku martay Paris ilaa Hong Kong.
"Waxay ii direen
inaan jirdhis sameeyo," ayay tiri Lloyd.
"Waxaan xusuustaa
inaan necbaa inaan sameeyo sababtoo ah waxaan u muuqaan lahaa nin oo kale.
"Waxaan is tusay haddii aan murqo yeesho
inaan soo jiidasho yeelaneyn oo aysan dumarnimo iga muuqaneyn. Waxaa igu jiray
dareen xooggan oo ah inaan dooneyn inaan nin oo kale u muuqdo.
"Ma dooneyn inaan
dadka siiyo fursad dheeraad ah oo ay sidaas iigu yeeraan. Ma aanan heysan dad
aan ku daydo oo murqo lahaa, sida haweenka orodyahannada ah."
'Hadda way fiican tahay inaad noqoto qof adag'
Labo sano
kadib, Lloyd waxay
aadday Jaamacadda Edinburgh waxayna ku biirtay kooxda rugby-ga. Waxay isla
markiiba heshay dad ay ku dayato.
Gabadhan oo haatan u
cayaarta kooxda Loughborough Lightning ayaa sheegtay in qof walba uu hadda
sameeyo jirdhiska, isla markaana ay iyadana ka heshay.
"Taasi wax la
jecleysto ayay ahayd. Waxaan xaqiiqsaday in haddii aan doonayo inaan u dheelo Scotland
aysan ahayn inaan u muuqdo sida dadka kale anigoo ka baqaya inaan sameeyo waxa
aysan dadka kale sameyn.
"Hadda inaad noqoto
qof adag waa wax fiican. Waxaan doonayaa inaan noqdo qof lagu daydo oo aan
aniga hore u helin."
'Hadalka dadka ayaa dib kuu dhigi kara'
Inkastoo ay
haatan wax is beddelayaan, haddana maaha Lloyd keligeed. Daraasad ay bishii hore sameysay
BBC-da waxaa lagu ogaaday in 78% haweenka cayaartoyda ah aysan ku faraxsaneyn
muuqaalka jirkooda.
Mareykanka oo cunaqabateyn ku soo rogay xaaska madaxweynihii hore ee Gambia
Xigashada Sawirka, Getty Images
Mareykanka ayaa cunaqabateyn dhaqaale ku soo rogay Zineb Jammeh,
xaaska madaxweynihii hore ee Gambia, Yahya Jammeh.
Zineb waxaa la
rumeysan yahay inay ka qeyb qaadatay musuqmaasuqa lagu kacay 22-kii sano ee uu
ninkeedu madaxweynaha ka ahaa dalkaas ku yaalla Galbeedka Afrika, sida ay
sheegtay waaxda arrimaha gudaha Mareykanka.
Yahya Jammeh ayaa Gambia xukumayay in ka badan 20 sano. Wuxuu u
baxsaday oo uu haatan ku nool yahay dalka Equatorial Guinea kaddib markii
dloorashada looga guuleystay sanadkii 2017.
Warbaahintii ugu horreysay Afrika oo hal bilyan oo qof ay YouTube ka daawato
Warbaahinta online-ka ah ee Tanzania laga leeyahay ee Millard
Ayo ayaa noqotay tii ugu horreysay Afrika oo ay hal bilyan oo qof ka daawato
barta YouTube-ka.
Milkiilaha bartaas -
Millard Ayo – ayaa u mahad celiyay dadka bartiisa ku xiran.
Bishii June, fannaanka u dhashay Tanzania, Diamond Platinumz ayaa noqday fannaankii ugu horreeyay Afrika ee ay daawato hal bilyan oo qof.
Macluumaadkan waxaa daabacay X. Waxaan dalbanayenaa fasaxaaga ka hor inta aan la furin, waxaa laga yaabaa inay isticmaalayaan cookies iyo farsamooyin kale. hadii aad u bahato akhri X xeerarka cokie iyo kan ku saabsan xogta gaarka ah ka hor inta aadan aqbalin. si aad u aragto xogta guji ‘aqbal oo soco’.
Digniin: BBC macluumaadka ku qoran bog kale masuul kama ahan
Dhammaadka X boggan
'Lacagta cusub ee Itoobiya oo diyaar ah'
Xigashada Sawirka, Prime Minister's office
Bankiga Qaranka Itoobiya ayaa sheegay in lacagta cusub oo
cadadkeedu yahay 2.9bn oo lacagta Birr ee dalkaas ($80m; £62m) la soo daabacay
isla markaana diyaar ah, sida laga soo xigtay website-ka Borkena.
Dadka doonaya inay beddeshaan lacagtii hore waxaa laga
doonayaa inay bankiga tagaan iyagoo wata aqoonsigooda.
Madaxa bankiga, Yinager Dessie, ayaa sheegay in 3.7bn birr ay
ku baxday daabacaadda lacagta cusub.
Waxaa sidoo kale la adkeeyay ammaanka si looga hortago soo
saaridda lacag been abuur ah.
Coronavirus: Kenya iyo Tanzania oo ka heshiiyay xurguftii dhex martay
Article Information
Author, Rhoda Odhiambo
Role, BBC Africa Health, Nairobi
Xigashada Sawirka, Airteamimages
Qoraalka sawirka, Tanzania ayaa afar ka tirsan diyaaradaha Kenya ka mamnuucday dalkeeda markii ay xiisaddu sii kululaatay
Dowladda Kenya ayaa dalka ay deriska yihiin ee Tanzania ku
dartay liiska dalalka laga dhaafay inay muwaadiniintooda is karantiilaan marka
ay ka soo degaan dalka.
Tallaabadan ayaa loo arkaa mid lagu muransan yahay maaddaama Tanzania
aysan muddo bilooyin ah shaacin kiisas cusub oo Covid-19 ah.
Labadan dal ee Bariga
Afrika ku yaalla ayaa waxaa ka dhaxeeyay xurguf diblomaasiyadeed tan iyo bishii
May markaas oo ay Kenya ka mamnuucday darawallada gawaarida xamuulka ee Tanzania
inay soo galaan dalkeeda.
Dowladda Kenya ayaa in muddo ah ka walaacsaneyd in Tanzania
aysan daacad ka ahayn sida ay ula tacaashay xanuunka safmarka ah. Bishii June, Madaxweyne
Magufuli ayaa ku dhawaaqay in Tanzania "ay xor ka tahay coronavirus" isagoo
sheegay inay taas mahaddeeda leedahay ducooyinka dadweynaha dalkaas.
Balse waxay u muuqataa in xiisadda labada dal ka dhaxaysay ay
haatan qaboobeyso.
Dalalka kale ee ay Kenya ka saartay liiska is karantiilka
qasabka ah waxaa ka mid a Koofur Afrika, Mareykanka, Hindiya, Mexico iyo Spain –
oo ka mid ah dalalka laga soo sheegayo kiisaska ugu badan ee Covid-19.
Dowladda Kenya ayaase ka dooneysa dhammaan dadka dalka imaanaya
inay sitaan shahaado caafimaad oo muujineysa inay ka badqabaan Covid-19.
Rakaabka uu heerkulkoodu ka sarreeyo 37.5 ayaa la karantiili doonaa.
Kenya waxaa ilaa iyo haatan laga soo sheegay 36,000 oo kiisaska Covid-19
ah iyo 600 oo dhimasho ah.
Kufsigii Xamdi: Eedeysane baxsad ahaa oo Galmudug lagu qabtay
Xigashada Sawirka, .
Booliiska Galmudug ayaa xalay xilli dambe howlgal ay ka fuliyeen
magaalada Cadaado ee gobolka Galgaduud waxay ku soo qabteen eedeeysane lagu
tuhmayo inuu ku lug lahaa kiiska Xamdi Maxamed Faarax oo maalmo kahor kufsi iyo
dil loogu geystay magaalada Muqdisho.
Wiilkan oo da`diisa lagu sheegay 24 jir, ayay booliisku sheegeen
inuu ka soo baxsaday magaalada Muqdisho.
Taliye ku xigeenka Booliiska Soomaaliya, Zakiya Xuseen ayaa
shacabka Galmudug uga mahad celisay sida ay ula shaqeeyeen booliiska.
Booliiska Soomaaliya ayaa shalay sheegay in 11 qof ay u soo
qabteen kiiska Xamdi, isla markaana baaritaanka uu marayo heer wanaagsan.
Xamdi
oo jirtay 20 sano ayaa Jimcihii la soo dhaafay laga soo tuuray dhismaha hoteel ku
yaalla magaalada Muqdisho, halkaas oo la sheegay in kufsina loogu geystay.
Waxay ka mid ahayd ardaydii imtixaanka dugsiga sare sannadkan ka baxday.