Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan: 'Đừng vì xử phạt mà bần cùng hóa người dân'

Trong khi Bộ Công an đề xuất tăng mạnh mức phạt hành chính, Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan cho rằng cần đánh giá thực chất hiệu quả của việc tăng mức phạt tiền, thay vì mặc định mức phạt càng cao thì tính răn đe càng lớn.

"Tôi nghĩ việc này phải được nghiên cứu trên cơ sở thực tế thu nhập, chứ đừng vì xử phạt mà bần cùng hóa người dân", bà Lan phát biểu trước Quốc hội khi đóng góp ý kiến cho dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Theo vị đại biểu đoàn TP HCM, chính sách xử phạt cần được xem xét trong tương quan với thu nhập và điều kiện kinh tế của người dân, tránh để các chế tài trở thành gánh nặng quá lớn hoặc khiến người vi phạm mất phương tiện mưu sinh.

Bà Lan đề nghị cân nhắc kỹ về đề xuất nâng mức phạt tối đa của cơ quan soạn thảo là Bộ Công an.

Trước đó, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an, đã trình Quốc hội dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) với nhiều thay đổi đáng chú ý về mức xử phạt, trình tự xử lý, biện pháp cưỡng chế.

Một trong những nội dung nổi bật của dự thảo là đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức trong một số lĩnh vực.

Đồng thời, tướng Quang đề xuất thời hiệu xử phạt ở một số lĩnh vực cũng được kéo dài lên 2 hoặc 3 năm.

Các lĩnh vực bị áp dụng các mức này bao gồm bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, khám bệnh, chữa bệnh.

Bộ Công an cũng đề xuất có thể xử phạt không cần lập biên bản đối với các hành vi vi phạm được phát hiện thông qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.

Theo dự luật, cơ quan chức năng có thể áp dụng tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở, cơ sở sản xuất kinh doanh; ngừng cung cấp điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký hoặc cấp giấy phép điều khiển phương tiện.

Dự luật còn đề xuất ngừng cung cấp dịch vụ internet, viễn thông, hạ tầng số hoặc áp dụng các biện pháp kỹ thuật để chặn truy cập đối với trường hợp cần thiết.

Thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho rằng việc nâng mức phạt có thể tăng tính răn đe, nhưng nếu mức phạt quá cao sẽ không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của người dân và doanh nghiệp, từ đó làm giảm hiệu quả thực thi.

Ông Hiếu đề nghị Bộ Công an nghiên cứu thêm các giải pháp căn cơ hơn như tăng cường các biện pháp khắc phục hậu quả, tước giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động nhằm nâng cao tính phòng ngừa và hiệu quả chấp hành pháp luật.

Bên cạnh đó, việc tiếp tục tăng xử phạt hành chính, đặc biệt là lĩnh vực giao thông, đã gặp phải phản ứng của một số đại biểu.

Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan cho rằng tăng mức phạt có thể góp phần lập lại trật tự, song cần tính đến khả năng chi trả của người dân.

Bà Lan, hiện là giám đốc Sở An toàn Thực phẩm TP HCM, nói rằng có những trường hợp tiền phạt cao hơn giá trị của xe, dẫn đến việc người vi phạm chấp nhận bỏ xe, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế và phát sinh các hệ lụy xã hội.

Chính vì thế, bà Lan việc xử phạt cần bảo đảm tính răn đe nhưng không đẩy người dân vào hoàn cảnh khó khăn.

Việc tăng mạnh số tiền xử phạt, cũng như áp dụng các biện pháp khác cũng khiến Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (đoàn TP HCM) lên tiếng, nói rằng các chế tài cần vừa bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước vừa hạn chế nguy cơ tạo phản ứng trong xã hội.

Liên quan đến các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, bà Phạm Khánh Phong Lan cho rằng mục tiêu chính là buộc người vi phạm chấp hành pháp luật chứ không phải làm mất hoàn toàn khả năng sản xuất, kinh doanh hoặc sinh hoạt của họ.

Theo Đại biểu Lan, các biện pháp như cắt điện, nước, Internet hay dừng đăng kiểm cần được cân nhắc thận trọng.