BBC News, አማርኛ - ዜና
ዜና
"ድርቁ፣ ረሃቡ፣ መፈናቀሉ ሳይበቃ ወደ ሌላ ዙር ጦርነት እየገባን ይመስላል"- የኤርትራ ወታደሮች ትግራይ መግባት ያሰጋቸው ነዋሪዎች
ኢትዮጵያ በኤርትራ "ወረራ እንደተፈጸመባት" አስታውቃ፣ የአሥመራ ወታደሮች አገሪቱን ለቅቀው እንዲወጡ አሳስባለች። ቢቢሲ ያነጋገራቸው የአዲግራት እና እዳጋ ሐሙስ ነዋሪዎችም የኤርትራ ወታደሮችን እንደተመለከቱ እና ስጋት እንደገባቸው ገልጸዋል።
ስለ ሰሜን ኢትዮጵያው ጦርነት መንግሥት ለምን ዝምታን መረጠ? የፖለቲካ ፓርቲዎች ምን ይላሉ?
በሰሜን ኢትዮጵያ ዳግም የተቀሰቀሰው ጦርነት ሁለት ሳምንት አልፎታል፤ የፌደራሉ መንግሥት እና አጋር ኃይሉ መቀለን እና ሌሎች የትግራይ አካባቢዎችን ተቆጣጥረዋል። ከጦርነቱ ጅማሮ አንስቶ ተሳታፊ እንደሆኑ ሲነገር የነበረው የኤርትራ ወታደሮች የኢትዮጵያን ድንበር አልፈው በብዛት ወደ ትግራይ መግባታቸው ተዘግቧል። ይህ ሁሉ እየሆነ ባለበት ጊዜ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በቅርቡ ባድረጉት ንግግርም ሆነ መንግሥታቸው ስለ ጦርነቱ እስካሁን በይፋ ያሉት ያሉት ነገር የለም፤ ለምን?
ኢትዮጵያ ኤርትራ ወረራ እንደፈጸመችባት አስታወቀች
ኢትዮጵያ በኤርትራ ወረራ እንደተፈጸመባት አስታውቃ፣ የአሥመራ ወታደሮች አገሪቱን ለቅቀው እንዲወጡ አሳሰበች። የመንግሥት ኮምንኬሽን ሚኒስትር የሆኑትን እናታለም መለሰ፣ የኤርትራ ወራደሮች ወደ ትግራይ ክልል መግባታቸውን ተናግረው፤ ሁሉም የውጭ አገር ወታደራዊ ኃይሎች የኢትዮጵያን ግዛት ለቅቀው መውጣት አለባቸው ማለታቸውን ብሉምበርግ ዘግቧል። የኤርትራ ወታደሮች ከረቡዕ ጀምሮ የኢትዮጵያን ድንበር አልፈው ወደ ትግራይ ክልል መግባታቸውን የአዲግራት ነዋሪዎች ለቢቢሲ ተናግረዋል።
ቀጥታ, የሰላም ሚኒስቴርን ጨምሮ 14 መሥሪያ ቤቶች አዳዲስ ሚኒስትሮች ተሾሙላቸው
ባለፈው ዓመት ከተካሄደው ምርጫ በኋላ አዲስ አስተዳደራቸውን ያዋቀሩት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ፤ የሰላም ሚኒስቴርን ጨምሮ ለ14 የሚኒስትር መሥሪያ ቤቶች አዳዲስ ሚኒስትሮች ሾሙ። ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩን ጨምሮ ዘጠኝ ባለሥልጣናት ደግሞ ባሉበት ኃላፊነት ይቀጥላሉ።
የኤርትራ ወታደሮች የኢትዮጵያን ድንበር አልፈው በብዛት መግባታቸውን የዐይን እማኞች ለቢቢሲ ተናገሩ
የኤርትራ ወታደሮች የኢትዮጵያን ድንበር አልፈው ወደ ትግራይ ክልል ዘልቀው መግባታቸውን እንደተመለከቱ ቢቢሲ ያነጋገራቸው የአዲግራት ከተማ ነዋሪዎች ገለጹ። ቢቢሲ ያናገራቸው ነዋሪዎች ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው የኤርትራ ወታደሮች በአዲግራት ከተማ በኩል ወደ ሌሎች የትግራይ አካባቢዎች በጭነት ተሽከርካሪዎች እና በእግራቸው ሲያቋርጡ የተመለከቱት ከዛሬ ረቡዕ ማለዳ ጀምሮ መሆኑን ተናግረዋል።
በአድዋ ከተማ በተፈፀመ የድሮን ጥቃት በርካታ ሰዎች መገደላቸውን ነዋሪዎች እና የእርዳታ ሠራተኞች ተናገሩ
በአድዋ በሚገኘው ሰገን ሆቴል እና አካባቢውን ዒላማ ባደረጉ አራት ዙር ጥቃቶች 11 ሰዎች ሲገደሉ በሆቴሉ እና ሌሎች የንግድ ተቋማት ላይ ከፍተኛ ውድመት እንደደረሰ ነዋሪዎች ለቢቢሲ ተናግረዋል። በዕለቱ ከሰገን ሆቴል በተጨማሪ ፓን አፍሪካን እና ሸዊት ሆቴሎችም ላይ በተመሳሳይ ጥቃት እንደደረሰባቸው የዓይን እማኞች ገልፀዋል። በተጨማሪም እሑድ ለሰኞ አጥቢያ በሽራሮ አካባቢ በሚገኝ የስደተኞች ካምፕ ላይ በተፈፀመ ሌላ ጥቃት ስምንት ሰዎች መገደላቸውን የእርዳታ ሠራተኞችን ጠቅሶ ሮይተርስ ዘግቧል።
መቀለ፣ አክሱም እና ማይጨው ባለፉት ቀናት እና አሁን ያሉበት ሁኔታ
በፌደራል መንግሥቱ እና በህወሓት መሪዎች መካከል ለወራት የዘለቀው ፍጥጫ ከሁለት ሳምንት በፊት ወደ ግጭት ከተሸጋገረ በኋላ ነገሮች ተለዋውጠዋል። የግጭቱ መቀስቀስ፣ የስልክ እና ኢንተርኔት መቋረጥ፣ የእስረኞች ማምለጥ እና ዘረፋ የክልሉን ነዋሪ ከባድ ስጋት ውስጥ ከትቶት ነበር። ነገር ግን የህወሓት ኃይሎች ከከተሞች መውጣት፣ መከላከያ እና የትግራይ ሰላም ኃይሎች መግባት እፎይታን እንደፈጠረላቸው ይናገራሉ።
ቢቢሲ አማርኛ በቲክቶክ
አስተማማኝ ዜና እና መረጃን ቅድሚያ ለማግኘት ቢቢሲ አማርኛን ቲክቶክ ላይ ይከተሉ
የቢቢሲ አማርኛ ዩቲዩብ ቻናልን ይቀላቀሉ
የሰሜን ኢትዮጵያ ቀውስ
የኢትዮ-ኤርትራ የዲፕሎማሲ ቁርሾ ባለፉት 36 ዓመታት
ኢትዮጵያ እና ኤርትራ እንደገና የዲፕሎማሲ ግንኙነታቸውን አቋርጠዋል። ይህ የቅርብ ጊዜ የዲፕሎማሲ ስብራት በሁለቱ አገራት መካከል ለአስርት ዓመታት የቆየውን ተለዋዋጭ ግንኙነት እንደገና ወደ ፊት አምጥቷል። ኢትዮጵያ እና ኤርትራ ባለፉት 36 ዓመታት ውስጥ ከቅርብ ወዳጅነት እና ትብብር እስከ ጦርነት፣ ከዚያም ወደ ረዥም የዲፕሎማሲ መራራቅና "ጦርነትም ሰላምም የሌለበት" ሁኔታ የደረሱ ሲሆን፣ በኋላም ዕርቅና የግንኙነት መሻሻል አሳይተዋል።
የአፋር ክልል የኤርትራ ወታደሮች ድንበር አልፈው በመግባት ውጊያ ከፍተዋል ሲል ከሰሰ
የአፋር ክልል መንግሥት የኤርትራ ወታደሮች የኢትዮጵያ ድንበርን አልፈው በመግባት ከህወሓት ታጣቂዎች ጎን ተሰልፈው እየተዋጉ ነው ሲል ለቢቢሲ ተናገረ። የአፋር ክልል ኮሙኒኬሽን ኃላፊ አቶ መሃመድ አሊ ለቢቢሲ በክልሉ እየተዋጉ ነው ያሏቸው የኤርትራ ወታደሮች እንዲሁም ወታደራዊ ቁሳቁሶች መማረካቸውን ጨምረው አስታውቀዋል። የኤርትራ ጦር የኢትዮጵያን ድንበር አልፎ ስለመግባቱ እና እየተደረገ ባለው ጦርነት ላይ በቀጥታ ስለመሳተፉ የፌደራል መንግሥቱ እስካሁን ድረስ ያለው ነገር የለም።
በአዲስ አበባ ትናንት እኩለ ሌሊት ላይ ፍንዳታ መሰማቱን ነዋሪዎች ተናገሩ
በአዲስ አበባ የተለያዩ አካባቢዎች የሚኖሩ እና ቢቢሲ ያነጋገራቸው ሦስት ግለሰቦች ትናንት ሌሊት ከ6 ሰዓት በኋላ ከባድ ፍንዳታ መስማታቸውን ተናገሩ። ሮይተርስ የዜና ወኪል በበኩሉ የዲፕሎማቲክ ምንጮችን ጠቅሶ በአዲስ አበባ ረቡዕ እኩለ ሌሊት ፍንዳታ መሰማቱን ዘግቧል። ቢቢሲ ያነጋገራቸው እና በጎተራ እና በቤተል አካባቢ የሚኖሩ ግለሰቦች ፍንዳታውን የሰሙት ከእኩለ ሌሊት 6፡20 በኋላ መሆኑን ተናግረዋል።
በአላማጣ እና አካባቢው በነበረው ውጊያ ነዋሪዎች ላይ ስለደረሰው ጉዳት ምን እናውቃለን?
በአላማጣ እና አካባቢው ደረሰ በተባለ የከባድ መሣሪያ ጥቃት ባለፉት ሦስት ቀናት ብቻ ቢያንስ ከ50 በላይ ሰዎች መገደላቸውን የአካባቢው ነዋሪ እና አንድ የሆስፒታል ምንጭ ለቢቢሲ ተናገሩ። በአላማጣ ከመስከረም 16 እስከ 19፣ 2019 ዓ.ም. ድረስ ከባድ ውጊያ መካሄዱን እና የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት አላማጣ ከተማን ሙሉ በሙሉ መቆጣጠሩን ነዋሪዎቹ ገልጸዋል።
ኢትዮጵያ "የውጭ ጣልቃ ገብነቶች ቢኖሩም ተቆጥባ እንደቆየች" ፕሬዝዳንት ታዬ አፅቀሥላሴ ተናገሩ
ኢትዮጵያ "የውጭ ጣልቃ ገብነቶች" ቢኖሩም እንኳን "በከፍተኛ ሁኔታ ተቆጥባ" እንደቆየች እና ከጎረቤት አገራት ጋር ያላትን ግንኙነት "እንዳሻሻለች" ፕሬዝዳንት ታዬ አፅቀሥላሴ ተናገሩ። ፕሬዝዳንቱ በኒው ዮርክ በተካሄደው የተባበሩት መንግሥታት ጠቅላላ ጉባዔ ላይ ባደረጉት ንግግር፤ ኢትዮጵያ ቀጣናዊ ትስስሯን በማጠናከር እና በሱዳን ሰላም እንዲሰፍን የሚደረጉ ጥረቶችን ብትደግፍም "የውጭ ኃይሎች ጣልቃ እየገቡ" እንደሆነ መግለጻቸውን ሮይተርስ የዜና ወኪል ዘግቧል።
በጦርነቱ ተጎድተው በኮረም፣ አላማጣ እና ሽረ ሆስፒታሎች የታከሙ ሰዎች ቁጥር 720 እንደሚደርስ ኤምኤስኤፍ ገለጸ
በሰሜን ኢትዮጵያ ዳግመኛ ጦርነት በመቀስቀሱ ምክንያት ከመስከረም 12 እስከ መስከረም 15፣ 2019 ዓ. ም. ድረስ በኮረም እና አላማጣ ሆስፒታሎች የገቡ ታካሚዎች ቁጥር በ48 ሰዓታት ውስጥ ከ180 ወደ 420 ከፍ ማለቱን ድንበር የለሽ የሐኪሞች ቡድን (ኤምኤስኤፍ) አስታወቀ። ኤምኤስኤፍ መስከረም 18፣ 2019 ዓ. ም. ባወጣው መግለጫ በጦርነት ተጎድተው ወደ ሆስፒታል የሄዱ ታካሚዎችን ቁጥር ይፋ አድርጓል።
ኢትዮጵያ በአሥመራ የሚገኘውን ኤምባሲዋን ለመዝጋት መወሰኗን አስታወቀች
ኢትዮጵያ በኤርትራ መዲና አሥመራ የሚገኘውን ኤምባሲዋን ለመዝጋት መወሰኗን እና 10 የኤርትራ ዲፕሎማቶች በ48 ሰዓታት ውስጥ አገሪቷን ለቅቀው እንዲወጡ ትዕዛዝ መስጠቷን አስታወቀች። የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ዛሬ ሐሙስ መስከረም 21/2019 ዓ.ም. ባወጣው መግለጫ ይህንን እርምጃ የወሰደው ኤርትራ "ቀጥተኛ እና ተዘዋዋሪ" በሆነ መንገድ ለምትፈፅመው "የጠብ ጫሪነት እና የትንኮሳ" ድርጊቶች ምላሽ ለመስጠት እንደሆነ ገልጿል። እርምጃውን ተከትሎ ኤርትራም ምላሽ ሰጥታለች።
ግብፅ እና ኢትዮጵያ አንዳቸው የሌላኛቸውን ዲፕሎማት ለማስወጣት ወሰኑ
ኢትዮጵያ የግብፅ ዲፕሎማት አሕመድ ሞሐራን አሕመድ ሶሊማን በ48 ሰዓታት ውስጥ ከአገር እንዲወጡ ስትወስን ግብፅ በበኩሏ የአጸፋ እርምጃ መውሰዷን አስታውቃለች። የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ ዲፕሎማቱ ከአገር እንዲወጡ የተወሰነው "ዲፕሎማሲያዊ ጥሰት" በመፈጸማቸው መሆኑን አመልክቷል። ግብፅም በካይሮ ያሉት የኢትዮጵያ ዲፕሎማት በ48 ሰዓታት ውስጥ ከአገር እንዲወጡ አሳስባለች።
የህወሓት ሊቀ መንበር ደብረፅዮን እየተካሄደ ስላለው ጦርነት ምን ተናገሩ?
የህወሓት ሊቀ መንበር የሆኑት ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ከባለፈው ሳምንት ጀምሮ በተለያዩ ቦታዎች አዲስ ጦርነት መጀመሩን ተናግረዋል። የትግራይ ሕዝብ "የፖለቲካ ልዩነቶቹን ወደ ጎን ትቶ ለኅልውናው እንዲቆምም" አሳስበዋል። ደብረፅዮን ትናንት መስከረም 21/2019 ዓ. ም. በሰጡት መግለጫ፤ በውጊያው ያለውን ወታደራዊ ሁኔታ ሲያብራሩ የትግራይ ጦር "በተለያዩ አካባቢዎች እየተዋጋ መሆኑን" ገልጸዋል።
ኤርትራ ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን ሁሉንም የዲፕሎማሲ ግንኙነቶች ማቋረጧን አስታወቀች
ኢትዮጵያ በኤርትራ መዲና አሥመራ የሚገኘውን ኤምባሲዋን ለመዝጋት መወሰኗን እና 10 የኤርትራ ዲፕሎማቶች ከአገሪቱ እንዲለቁ ትዕዛዝ መስጠቷን ተከትሎ፤ ኤርትራ ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን ሁሉንም የዲፕሎማሲ ግንኙነቶች ማቋረጧን አስታወቀች። ኢትዮጵያ ኤርትራን "በጠብ ጫሪነት እና የትንኮሳ" ድርጊቶች ስትከስ ኤርትራ በምላሹ፤ ኢትዮጵያ "እነዚህን ያልተገቡ የጠብ አጫሪነት ድርጊቶች ምክንያታዊ ለማድረግ ኤርትራን ከስሳለች" ብላለች።
የአፍሪካ ኅብረት ኮሚሸን ሊቀ መንበር የሰሜን ኢትዮጵያው ግጭት በአፋጣኝ እንዲቆም ጠየቁ
የአፍሪካ ኅብረት ኮሚሽን ሊቀ መንበር ማሕሙድ አሊ ዩሱፍ በሰሜን ኢትዮጵያ የተቀሰቀሰው ውጥረት እና ወታደራዊ መካረር "እጅግ እንዳሳሰባቸው" ገለጹ። ግጭቱ "በአፋጣኝ እንዲቆምም" አሳስበዋል። ዛሬ ረቡዕ መስከረም 13/2019 ዓ. ም. ማምሻውን ባወጡት መግለጫ፤ የመቀለ፣ የአክሱም እና ሽረ አውሮፕላን ማረፊያዎች በቁጥጥር ሥር መዋላቸው፣ ህወሓት የፌደራል መንግሥት ሠራተኞችን መያዙ እና የሕዝብ አገልግሎት መስጫዎች መቋረጣቸው እንዳሰጋቸው አስታውቀዋል።
የኢንተርኔት ዳታን በመቆጠብ የቢቢሲ አማርኛ ድረ ገጽን በቀላሉ ማንበብ ይፈልጋሉ?
የቢቢሲ አማርኛን ድረ ገጽ በቀላሉ በመክፈት ዜና እና ታሪኮችን በጽሑፍ ብቻ ያንብቡ!
የቢቢሲ አማርኛ ዩቲዩብ ቪድዮዎች
ቪዲዮ, “ከትብብሩ ጀርባ ኤርትራ፣ ግብፅ እና ሱዳን አሉበት” ጃዋር መሐመድ
ሰባት የተቃዋሚ ኃይሎች የፈጠሩትን ትብብር አስመልክቶ ቢቢሲ ከፖለቲከኛው ጃዋር መሐመድ ጋር ቃለ መጠይቅ አድርጓል። በቃለ መጠይቁ ትብብሩ ሦስት ውጤቶች ሊኖሩት እንደሚችሉ ተናግረዋል። ከዚህም ባለፈ ኤርትራ፣ ግብፅ እና ሱዳን ከትበብሩ ጀርባ እንዳሉ ተናግረዋል።
ቪዲዮ, ሰው ሰራሽ አስተውሎት (ኤአይ) ሊያጠፋን ይችላል?
ሰው ሠራሽ አስተውሎት (ኤአይ) በተለያዩ ዘርፎች ላይ ውሎ ከፍተኛ ጥቅምን አስገኝቷል። በዚህም ውስብስብ ነገሮችን ከማቅለል አልፎ በርካታ ተግባራትን በቀላሉ ለመፈጸም አስችሏል። ይህ ደግሞ በተለያዩ መስኮች የሰዎችን ሥራ እየወሰደ እንደሆነ ሲገልጽ ቆይቶ አሁን ደግሞ የሰውን ልጅ ሊያጠፋ ይችላል የሚል ስጋት እየተሰማ ነው
ቪዲዮ, አነጋጋሪ የሆነው የቻይናው ፕሬዝዳንት የካይሮ ጉብኝት
የቻይናው ፕሬዝዳንት ካይሮን በጎበኙበት ወቅት ግብፅ በአባይ እና በቀይ ባሕር ላይ የምታራምዳቸውን አቋሞች የሚደግፍ የጋራ መግለጫ ሁለቱ አገራት አውጥተዋል። የዓለማችን አንዷ ኃያል አገር ቻይና ይህንን አቋም ማንጸባረቋ ለኢትዮጵያ ምን ማለት ነው?
ቪዲዮ, ግብፅ ትቀላቀለዋለች እየተባለ ያለው ቱርክ፣ ሳዑዲ እና ፓኪስታን የመሠረቱት 'የሙስሊም ኔቶ'
ቱርክ፣ ሳዑዲ አረቢያ እና ፓኪስታን 'የመካ ስምምነት'ን ከፈረሙ ከአንድ ሳምንት በላይ ሆኗቸዋል። አንዳንድ ተንታኞች አገራቱ የተፈራረሙትን የመከላከያ ስምምነት "የሱኒ ስምምነት" ወይም "የሙስሊም ኔቶ" ሲሉ ጠርተውታል። አንዳንዶች እንደ ኢራን እና እስራኤል ላሉ አገራት የተላለፈ መልዕክት አድርገው አቅርበውታል። ሌሎች ደግሞ ይህ ስምምነት አገራቱ ለደኅንነት ዋስትና በዩናይትድ ስቴትስ ላይ ያላቸውን ጥገኝነት ለመቀነስ ያላቸውን ፍላጎት የሚያንፀባርቅ ነው ይላሉ። ነገር ግን ሙሉው ስምምነት ለሕዝብ ይፋ ባለመሆኑ እየተሰሙ ያሉት መላምቶች ብቻ ናቸው።
ቪዲዮ, “ጦርነት ከተጀመረ መንግሥታት ይለወጣሉ፤ ድንበሮች ይቀየራሉ”
ቢቢሲ በኢትዮጵያ እና በቀጣናዊ ወቅታዊ ጉዳዮች ላይ በኬንያ የኢትዮጵያ አምባሳደር ባጫ ደበሌ ጋር ቃለ መጠይቅ አድርጓል። የኢትዮጵያ አሁናዊ ሁኔታ፣ ከህወሓት ጋር ያለው ውዝግብ፣ የባሕር በር ጥያቄ እና የቀጠናዊ የጦርነት ስጋቶች በቃለ መጠይቁ ተዳሰዋል። በተለይም በአፍሪካ ቀንድ ቀጣናዊ ጦርነት ከተጀመረ ውጤቱ መሠረታዊ ለውጥን የሚያስከትል ሊሆን እንደሚችል ተናግረዋል።
ቪዲዮ, ኢትዮጵያዊው የማይክሮሶፍት ባለሙያ ስለኤአይ ጥቅም እና ጉዳት ምን ይላሉ?
ዓለማችንን በማይታመን ፍጥነት እየለወጠ ያለውን ሰው ሠራሽ አስተውሎት (ኤአይ) በአግባቡ መገንዘብ ምርጫ ሳይሆን ግዴታ እየሆነ የመጣ ይመስላል። ስለ ሰው ሠራሽ አስተውሎት የተዛቡ ምልከታዎች ምንድን ናቸው? ለወደፊቱ የኤአይ ዓለም እንዴት እራሳችንን ማዘጋጀት እንችላለን? የሚሉና ተያያዥ ጥያቄዎችን በተመለከተ ኢትዮጵያዊው የማይክሮሶፍት ባለሙያ ዶ/ር ግርማው አበበ ታደሰ ምላሽ ሰጥቷል።
ቢቢሲ አማርኛን በዋትስአፕ ላይ ያግኙ
አነጋጋሪ ጉዳይ
ትብብር የመሠረቱት ታጣቂ ቡድኖች አንድ የሚያደርጋቸው እና የሚያለያያቸው ምንድን ነው?
ሰባት ታጣቂ ቡድኖች "ትብብር ለኅልውና" የተሰኘ ጥምረት መመሥረታቸውን እሁድ መስከረም 10/2019 ዓ.ም. አስታውቀዋል። ይህንን ትብብር ከመሠረቱት የትጥቅ ቡድኖች መካከል የተወሰኑት በአንድ ወቅት በጠላትነት የሚተያዩ እና እርስ በርስ የተዋጉ ነበሩ። እነዚህ ትብብር መሥርተናል የሚሉት ታጣቂ ቡድኖች ባለፉት ዓመታት በጠላትነት የሚተያዩ አንዳንድ ጊዜም ግጭት ውስጥ የገቡ ነበሩ። ቡድኖቹን ምን አንድ ያደርጋቸዋል? በምንስ ይለያያሉ?
በሰሜን ኢትዮጵያ ዳግም ስለተቀሰቀሰው ግጭት እስካሁን የምናውቀው
የትግራይ የእርስ በርስ ጦርነት በፕሪቶርያ ስምምነት ከተገታ ወዲህ ከረቡዕ መስከረም 13 አንስቶ ግጭት በሰሜን ኢትዮጵያ ዳግመኛ ተቀስቅሷል። ረቡዕ ዕለት ግጭቱ ስለ መጀመሩ ይፋዊ መረጃ ቢወጣም ማክሰኞ ዕለት በትግራይ አላማጣ ከተማ ተከታታይ የድሮን እና የአውሮፕላን ጥቃቶች መፈጸማቸው ተዘግቧል። ግጭቱ ይፋ መሆኑን ተከትሎ የተለያዩ ወገኖች አቋማቸውን እያንጸባረቁ ነው። ስለ ግጭቱ አስካሁን የምናውቀው ምንድን ነው?
በሰሜን ኢትዮጵያ በፌደራል ኃይሎች እና በትግራይ ታጣቂዎች መካከል ግጭት መቀስቀሱ ተገለጸ
ለወራት በውጥረት ውስጥ በቆየው የትግራይ ክልል ውስጥ ግጭት መቀስቀሱን የህወሓት እና የፌደራል መንግሥቱ ባለሥልጣናት ገለጹ። በትግራይ ኃይሎች እና በፌደራል መንግሥቱ ሠራዊት መካከል ጦርነት መቀስቀሱ የተገለጸው ረቡዕ መስከረም 13/2019 ዓ. ም. ማለዳ የትግራይ ኃይሎች መቀለ የሚገኘውን አውሮፕላን ማረፊያ ተቆጣጥረው በረራዎች መቋረጣቸው ከተነገረ በኋላ ነው።
የትግራይ ኃይሎች የመቀለ አውሮፕላን ማረፊያን "መቆጣጠራቸው" ከተሰማ በኋላ ወደ ክልሉ የሚደረጉ በረራዎች ተቋረጡ
የትግራይ ኃይሎች ዛሬ ማለዳ በክልሉ ዋና ከተማ መቀለ የሚገኘውን አሉላ አባ ነጋ አውሮፕላን ማረፊያን መቆጣጠራቸው ከተሰማ በኋላ ወደ ትግራይ በረራዎች ተቋረጡ። የኢትዮጵያ አየር መንገድ ዛሬ ረቡዕ ረፋድ ላይ በይፋዊ የፌስቡክ ገጹ ላይ ባወጣው መግለጫ በትግራይ ክልል የሚያደርገውን በረራ "ለጊዜው መቋረጡን" አስታውቋል።
ባለፉት 30 ዓመታት በኢትዮጵያ የተፈጠሩ ተጠቃሽ አምስት የፖለቲካ ጥምረቶች ከምን ደረሱ?
ባለፉት ሦስት አሥርት ዓመታት ውስጥ በኢትዮጵያ የፖለቲካ መድረክ ላይ በርካታ ኃይሎች በአንድ የሚያስተሳስሯቸውን ወታደራዊ እና ፖለቲካዊ ትስስሮችን ፈጥረው ተንቀሳቅሰዋል። ከእነዚህም መካከል አገሪቱን በአዲስ መልክ ያዋቀረው እና ለረዥም ጊዜ ያስተዳደረው ኢሕአዴግ እና ከተቃዋሚዎች መካከል የበርካቶችን ድጋፍ አግኝቶ የነበረው ቅንጅት ተጠቃሾች ናቸው። እነዚህ እና ሌሎች ባለፉት አሥርታት የታዩ ስብስቦች ለምን ተመሠረቱ? ምንስ አስገኙ? ፍጻሜያቸውስ ምን ሆነ?
ጥምረት መመሥረታቸውን ስላስታወቁት ታጣቂ ቡድኖች ምን እናውቃለን?
በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ የሚመራውን መንግሥት ከሥልጣን ማስወገድ ዓላማው ያደረገ ነው የተበላው "ትብብር ለኅልውና" የተሰኘ ጥምረት መመሥረቱ ይፋ ሆኗል። ይህ ስብስብ በኢትዮጵያ የብሔር ፖለቲካ ውስጥ አንጋፋ ከሆኑት ጀምሮ ዓመታት የሚቆጠር ታሪክ ያላቸው ቡድኖች፣ እንዲሁም በጠላትነት ይተያዩ የነበሩ ቡድኖች ያሉበት ነው። በትግራይ፣ በአማራ፣ በአፋር፣ በኦሮሚያ፣ በሶማሊ እና በቤኒሻንጉል ክልሎች ውስጥ መሠረታቸውን ያደረጉት እነዚህ ታጣቂ ቡድኖች ታሪካዊ ዳራ ምን ይመስላል?
ስለትብብሩ እና ስለ ቀጣይ የኢትዮጵያ ዕጣ ፈንታ ታዋቂዎቹ ፖለቲከኞች ጃዋር እና ልደቱ ምን ይላሉ?
አቶ ልደቱ አያሌው እና አቶ ጃዋር መሐመድ በሰባት ታጣቂ ኃይሎች የተመሠረተውን ፀረ-መንግሥት ትብብር በተመለከተ የተለያየ አቋም አላቸው። ሁለቱም ፖለቲከኞች የትብብሩን ምሥረታ አስፈላጊነት በተለያየ አገላለፅ ቢያምኑበትም በሂደቱ፣ በትብብሩ አባላት የእርስ በርስ ግንኙነት እና በቀጣይ ውጤቱ ላይ ግን ልዩነቶችን አንፀባርቀዋል። ቢቢሲ ሁለቱን ፖለቲከኞች ትብብሩን በተመለከተ አስተያየታቸውን እንዲሰጡት ጠይቋል የጠይቋቸዋል።
ፕሬዝዳንት ኢሳያስ ለ25 ዓመታት ያሰሯቸው የትግል ጓዶቻቸው የት ናቸው? ጥያቄያቸውስ ምን ነበር?
ኤርትራ ነጻ አገር ከሆነች ጀምሮ እየመሯት የሚገኙት ፕሬዝዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ፤ የፖለቲካ ለውጦችን እንዲያካሂዱ በይፋ ጥያቄ ያቀረቡት ከፍተኛ ባለሥልጣናትን በቁጥጥር ስር አውለዋው ደብዛቸው ከጠፋ 25 ዓመታት ተቆጥረዋል። ቡድን 15 የሚባሉት ባለሥልጣናት ያቀረቡት ጥያቄ ምን ነበረ? ፕሬዝዳንት ኢሳያስ ለሩብ ክፍለ ዘመን ያሉበት ስላልታወቁ የትግል ጓዶቻቸው ምን ይላሉ?
ከየፈርጁ
በአዲስ አበባ ተማሪዎችን ከፍተኛ ክፍያ ከሚጠይቁት ትምህርት ቤቶች መካከል ሦስቱ
በአዲስ አበባ የሚገኙ አንዳንድ ዓለም አቀፍ ትምህርት ቤቶች ለአንድ ተማሪ በዓመት ከሚያስከፍሉት ክፍያ አንጻር ከፍተኛ የሚባሉ ዋጋዎችን ያስቀምጣሉ። በአውሮፓውያኑ 2026/27 የትምህርት ዘመን የወጡ የክፍያ መረጃዎች እነዚህ ትምህርት ቤቶች በዓመት እስከ 37 ሺህ ዶላር በላይ ወይም ወደ ስድስት ሚሊዮን የሚጠጋ ብር እንደሚያስከፍሉ ያመለክታሉ። ትምህርት ቤቶቹ እንደ ተማሪው ዜግነት፣ የክፍል ደረጃ እና የክፍያ ዓይነት የተለያየ ተመንም አላቸው።
ሙዚቃ በሱቅ፣ በወጥ ቤት፣ በወፍጮ ቤት፣ በጋራዥ. . . የሚያጫውቱት ዲጄዎች
ዲጄ ሲባል መጀመሪያ የሚመጣልን ምሥል ምናልባትም የዳንስ ወለል ላይ ወዝ ወዝ የሚሉ ሰዎች እና ብልጭ ድርግም የሚል መብራት ይሆናል። እነዚህ ዲጄዎች ግን ማንኛውንም ቦታ ለሙዚቃቸው መዳረሻ ማድረግ የሚችሉ ናቸው። ጋራዥ፣ ቴአትር ቤት፣ ፀጉር ቤት፣ መጻሕፍት መደብር፣ ልብስ ሰፊ ቤት፣ ግንባታው ያልተጠናቀቀ 40/60፣ ሸክላ ሠሪ ቤት፣ ወፍጮ ቤት፣ ውይይት ታክሲ. . . የማይገቡበት የለም።
አጃኢብ!
እስከ ግማሽ ሚሊዮን ብር የሚወጣባቸው ግዙፍ የሽምግልና አበባዎች ፡ የአበባ አብዮት ወይስ የባህል ለውጥ?
ከጋብቻ በፊት የሚደረገው የሽምግልና ሥነ ሥርዓት ከፍተኛ ድግስ እና ገንዘብ የሚፈስበት እየሆነ መጥቷል። ከሚዘጋጀው ድል ያለ ድግስ ባሻገር በመቶ ሺዎች ብር የሚያስወጡ ቄንጠኛ ግዙፍ የአበባ ‘እቅፎች’ ደግሞ የሽምግልናው ሥርዓት አካል ሆነዋል። በተለይ የሚቀርበው የአበባ ስጦታ መነጋገሪያ ሆኗል። የሽምግልና ሥነ ሥርዓት የሰርግን ቦታ እየተካ ነው? ግዙፉ የአበባ ስጦታስ ከየት የመጣ ልማድ ነው?
የተመለሱ ጥያቄዎች
የአዲስ ዓመት አከባበር ሥርዓቶች በተለያዩ የዓለም አገራት
በዓለም ላይ ያሉ የተለያዩ አገራት ሕዝቦች አዲስ ዓመታቸውን የሚያከብሩት በተለያየ ጊዜ ነው። በርካታ የምዕራባውያን እና ከእነሱ ጋር ትስስር ያላቸው አገራት ጥር ወር ላይ አዲስ ዓመታቸውን የሚጀምሩ ሲሆን፣ አንዳንድ የእስያ አገራት ደግሞ ከዚህ የተለየ የአዲስ ዓመት አከባበር አላቸው። በተለያዩ የዓለማችን ክፍል የሚገኙ አገራት አዲስ ኣመትን እንዴት ያከብሩታል?
ቪዲዮ, ባለፓስፖርቶቹ የሰውን በሽታ የሚለዩት አይጦች, ርዝመት 1,28
ባለፓስፖርቶቹ የሰውን በሽታ የሚለዩት አይጦች
ቪዲዮ, የቦዲ ቢዩልደሮችን ልብ ቀጥ እያደረገ ያለው ነገር ምንድን ነው?, ርዝመት 1,24
የቦዲ ቢዩልደሮችን ልብ ቀጥ እያደረገ ያለው ነገር ምንድን ነው?
