آمادگی برای حمله‌ای دیگر؟ گزارش‌ها از تحرکات تازه نظامی آمریکا در برابر ایران

در حالی که جنگ ایران و تبعات اقتصادی آن به یکی از موضوعات اصلی در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تبدیل شده، رسانه‌ها به انتشار تحلیل و گزارش و بررسی‌های تازه از این جنگ و آنچه پیش روی واشنگتن است ادامه می‌دهند. نظرسنجی‌ها در آمریکا اقتصاد و جنگ را در کانون توجه رای‌دهندگان نشان می‌دهند و به نظر می‌رسد حتی فضای پر هیجان انتخاباتی نیز از توجه به این موضوع نکاسته‌ است.

روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی اختصاصی به نقل از مقام‌های آگاه گفته است آمریکا از طریق کانال‌های نظامی و دیپلماتیک خود به چند کشور حاشیه خلیج فارس خبر داده که برای دور دیگری از حمله «کوتاه و شدید» علیه ایران، پس از انتخابات میان دوره‌ای آمریکا، آماده باشند.

بر اساس این گزارش، این تحول تازه در کنار تغییرات اخیر در آرایش نظامی آمریکا در منطقه، نشانه‌های رو به افزایشی از آمادگی آمریکا و اسراییل برای حمله‌ای سنگین علیه ایران هستند.

بر این اساس، آمریکا یک سامانه پدافند موشکی پاتریوت را از تگزاس به اسرائیل منتقل خواهد کرد. این کشور همچنین به‌تازگی نیروهای خود را از برخی پایگاه‌های آسیب‌پذیر در منطقه جابه‌جا کرده، بخشی از ذخایر مهماتی خود را بازسازی کرده و یک ناوگروه هواپیمابر دیگر به همراه یک واحد اعزامی تفنگداران دریایی را برای پیوستن به حدود ۲۰ شناور جنگی مستقر در منطقه آماده کرده است.

برخی مقام‌های مطلع از «آماده شدن جنگنده‌های آمریکایی برای حمله» خبر داده‌اند و برخی دیگر تاکید کرده‌اند «رئيس جمهور هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته اما به یک حمله وسیع علیه زیرساخت‌ها و تاسیسات هسته‌ای ایران، بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای تمایل دارد.»

با این حال، شماری از کارشناسان هشدار داده‌اند که بیش از ۲۰ هزار حمله‌ای که آمریکا در ایران انجام داده هنوز رفتار تهران را تغییر نداده، و حملات بیشتر نیز ممکن است انگیزه این کشور را برای توسعه برنامه موشکی و هسته‌ای خود بیشتر کند.

دنی سیترونویچ، مقام اطلاعاتی سابق اسرائيل به این روزنامه گفته است « یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات اسرائیل و ایالات متحده این تصور است که دور دیگری از حملات علیه ایران، از جمله حمله به زیرساخت‌های حیاتی یا حذف مقام‌های ارشد آن، می‌تواند به نوعی موجب سقوط نظام این کشور شود.»

بهنام طالب‌لو مدیر ارشد برنامه ایران در اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسی‌» گفته است اگر تهدید فزاینده‌ای مثل بازسازی توان موشکی ایران وجود دارد رئيس جمهوری آمریکا باید استدلال خود در قبال آن علنی و با جزئیات برای افکار عمومی روشن کند و گرنه درشرایط فعلی آمریکا با حفظ تحریم‌ها و محاصره، دست بالا را دارد و باید به همین مسیر ادامه دهد.»

وال‌استریت ژورنال به ارزیابی‌های اطلاعاتی درباره توان باقی‌مانده ایران هم پرداخته و یادآوری کرده که تهران نیز از طریق کانال‌های علنی و محرمانه هشدار داده هرگونه حمله جدید با پاسخ شدید علیه اهداف اقتصادی و غیرنظامی در سراسر منطقه روبه‌رو خواهد شد؛ تهدیدی که به گفته گزارش در شرایطی مطرح می‌شود که آمریکا و متحدان عربش هنوز درگیر جبران کمبود سامانه‌های پدافندی و موشک‌های رهگیر مصرف‌شده در ماه‌های گذشته هستند.

وضعیت «نه جنگ و نه صلح» تا کجا پیش می‌رود؟

دو محقق ارشد موسسه رند در مقاله‌ای در فارین پالیسی موضعی مشابه با نظر کارشناسان طرف گفتگوی وال استریت ژورنال را منتشر کرده‌اند. رند یک سازمان پژوهشی برجسته در حوزه سیاست‌گذاری آمریکاست که ارتباطات عمیق و دیرینه‌‌ای با نهادهای دفاعی و دولتی این کشور دارد و از صداهای تأثیرگذار در واشنگتن در زمینه مسائل امنیت ملی و سیاست عمومی شناخته می‌شود.

این مقاله در نشریه فارین پالیسی با عنوان «کم‌هزینه‌ترین گزینه بد آمریکا در قبال ایران» استدلال می‌کند که با وجود هزینه‌های سنگین جنگ، واشنگتن نباید به سمت تشدید درگیری برود ولی رویکردی که شکل عقب‌نشینی داشته باشد نیز به ضرر آمریکا خواهد بود.

نویسندگان این مقاله با بررسی سه گزینه پیش روی دولت ترامپ یعنی تشدید جنگ، خروج از درگیری یا ادامه راهبرد فعلی، گزینه سوم را واقع‌بینانه‌تر می‌دانند. آنها می‌گویند جنگ ایران تاکنون صدها زخمی، ده‌ها میلیارد دلار هزینه، کاهش ذخایر تسلیحاتی و افزایش قیمت انرژی برای آمریکا به همراه داشته و هنوز نشانه‌ای از پایان آن دیده نمی‌شود. از نگاه آنها بازگشت به جنگ تمام‌عیار یا اشغال بخشی از خاک ایران هزینه‌های انسانی، نظامی و اقتصادی بیشتری به آمریکا تحمیل می‌کند درحالی‌که حفظ محاصره اقتصادی و ادامه فشارهای مالی بر تهران در کنار پاسخ نظامی محدود به حملات تهران از یک سو و پیگیری مذاکرات برای بازگشایی تنگه هرمز و مهار برنامه هسته‌ای ایران از سوی دیگر کماکان بهترین رویکرد پیش روی کاخ سفید است.

فارین پالیسی همچنین هشدار می‌دهد که خروج یکجانبه آمریکا از جنگ، اگر به معنای پایان محاصره اقتصادی ایران باشد، دست بالا را به ایران خواهد داد چرا که «رفع محاصره دریایی منابع مالی بیشتری را در اختیار تهران و نیروهای نیابتی آن قرارمی‌دهد و نفوذ منطقه‌ای ایران را تقویت کند».

یکی از یادداشت نویسان شبکه بلومبرگ هم به نقل از مقام‌های ارشد حوزه انرژی جهانی گفته است رهبران حوزه انرژی در جهان به طور فزاینده‌ای خود را برای احتمال ادامه وضعیت فرسایشی «نه جنگ نه صلح» میان ایران و آمریکا آماده می‌کنند.

بلومبرگ می‌نویسد بازار نفت آینده جنگ ایران را بعد از نا‌امیدی از توافق سریع یا رویارویی سنگین و نتیجه‌بخش حالا یک سناریوی سوم را بیش‌از پیش جدی می‌بیند: تثبیت یک بن‌بست فرسایشی میان تهران و واشنگتن. بی‌نتیجه ماندن تلاش‌ها برای رسیدن به توافقی دیپلماتیک و عدم عقب نشینی ایران در برابر فشارهای نظامی و اقتصادی به گفته این یادداشت نویس منجر به آن شده که چهره‌های مطرح در بازار نفت، دست کم فعلا درپس پرده خود را برای این سناریوی سوم آماده کنند.

صورتحساب جنگ واشنگتن از ۴۷ میلیارد دلار گذشت

با گزارش تازه سنتکام، فرماندهی مرکزی ایالات متحده به کنگره درباره هزینه‌های جنگ، رسانه‌های آمریکا خبر داده‌اند که صورتحساب جنگ با ایران تا نیمه ماه اکتبر از ۴۷ میلیارد دلار گذشته است. براساس گزارش سی‌بی‌اس و نیویورک تایمز بیش از ۶۰ درصد این مبلغ صرف عملیات بمب‌ها، موشک‌ها و سایر مهمات شده است. نیویورک تایمز نوشته است با وجود اینکه در شش هفته گذشته عملیات نظامی مجددی علیه ایران انجام نشده در همین بازه زمانی پنتاگون ۳ و نیم میلیارد دلار هزینه اضافه متحمل شده است.

فهرست هزینه‌های تازه جنگ که به دست کنگره و رسانه‌های آمریکا رسیده جزئيات غیرمحرمانه‌ای است که سنتکام گزارش کرده اما هزینه تعمیر یا جایگزینی تأسیسات نظامی آمریکا را که در حملات ایران آسیب دیده شامل نمی‌شود.

بر این اساس از آغاز جنگ ایران در ۲۸ فوریه، ارتش آمریکا معادل ۲۹ میلیارد دلار مهمات مصرف کرده، ۶/۱ میلیارد دلار برای جایگزینی ده‌ها هواپیمای رزمی آسیب‌دیده یا منهدم‌شده و سایر تسلیحات و تجهیزات هزینه کرده و در عین حال بیش از نیم میلیارد دلار صرف جابه‌جایی و پشتیبانی از چند هزار نیروی ویژه مستقر در منطقه کرده است.

هزینه استقرار بیش از ده‌ها ناو جنگی، از جمله چندین ناو هواپیمابر، ۱/۵ میلیارد دلار بوده و حفظ و پشتیبانی نیروهای ارتش آمریکا در منطقه نیز۲.۱ میلیارد دلار هزینه داشته است.

یکی از مقام‌های کنگره به روزنامه نیویورک تایمز گفته است ارتش آمریکا بیش از۲۴ میلیون دلار برای «خدمات پزشکی داخلی» به نیروهای نظامی آمریکایی هزینه کرده است. بر اساس آمار پنتاگون دست کم ۸۰۰ سرباز آمریکایی در این جنگ زخمی شده‌اند.

مقام‌های کنگره به رسانه‌های آمریکا گفته‌اند که ارقام اعلام‌شده احتمالاً کمتر از هزینه واقعی جنگ هستند و مثلا شامل ۱/۵ میلیارد دلار هزینه سوخت و سایر مخارجی که دولت ترامپ برای آن بودجه تکمیلی درخواست کرده نمی‌شود. پنتاگون از کنگره ۷۰ میلیارد دلار بودجه اضطراری نظامی درخواست کرده تا هزینه‌های جنگ ایران را پوشش دهد.