روزنامه های تهران: چرا دوربین ها جمع شدند؟

    • نویسنده, مسعود بهنود
    • شغل, روزنامه‌نگار
  • منتشر شده در

روزنامه های صبح امروز تهران در ادامه انعکاس جلسات برجام هسته ای در مجلس به شدت از رفتار رییس این کمیسیون و نحوه عمل او در دادن فرصت طولانی به اعضای مذاکره کننده هسته ای در دولت احمدی نژاد انتقاد کرده و نشان داده اند که وقتی نوبت به پاسخ گویی دولتمردان و مدافع برجام رسیده دوربین های رسانه ملی جمع شده است.

بازدید حسن روحانی از سپاه پاسداران و دیدار وی با فرماندهان سپاه تیتر اول بسیاری از روزنامه های امروز است که آن را نشانه پایان دوران سرد و جنگ لفظی سران دولت روحانی و سپاه دیده اند. تفسیرهایی پیرامون ابراز آمادگی محمود احمدی نژاد برای شرکت در انتخابات آینده ریاست جمهوری، و مقالاتی درباره ریشه فساد در زمان دولت پیشین از جمله دیگر مطالب این روزنامه هاست.

سپاه هراسی

تیتر و عکس صفحه اول دنیای اقتصاد
توضیح تصویر، تیتر و عکس صفحه اول دنیای اقتصاد

محمد صفری در سرمقاله روزنامه <link type="page"><caption> سیاست روز</caption><url href="http://www.siasatrooz.ir/vdciuya3.t1apu2bcct.html" platform="highweb"/></link> با عنوان سپاه هراسی نوشته: اکنون که موضوع هسته‌ای می رود تا پایان یابد، آمریکایی ها در کنار ایران‌هراسی، سیاست سپاه‌هراسی را در پیش گرفته‌اند. چند روز پیش بود که یکی از نمایندگان آمریکا در سنای این کشور عکسی از سردار جعفری فرمانده کل سپاه پاسداران را نشان می دهد و می گوید، «او (سردار جعفری) علیه ما است.»

به نوشته این روزنامه اصولگرا: چنین واکنش‌هایی نشان می دهد که آمریکایی ها با استفاده از فضای مذاکرات هسته‌ای، پروژه‌های دیگری را هم در دستور کار دارند و آن تضعیف و حذف نیرویی است که اکنون با قابلیت‌های ویژه و منحصر به فرد خود، منافع آمریکا در منطقه را به خطر انداخته است.

سرمقاله سیاست روز به این جا رسیده که: هر کشوری آرزوی داشتن چنین نیرویی را برای خود دارد چرا که ویژگیها و ساختار سپاه پاسداران به گونه‌ای است که از بدنه مردم ایران اسلامی تشکیل شد و با ریشه‌های اعتقادی خود توانسته است، از انقلاب اسلامی ایران پاسداری کند و باید در کنار اقتدار دفاعی و نظامی، در حوزه سیاسی اقتدار دیپلماسی را هم با مواضع انقلابی که در دولت‌ها تجلی می یابد، قوت بخشید.

عملکرد کمیسیون برجام مجلس

روزنامه های امروز تهران به جز دو روزنامه تندرو صبح که از مدیریت کمیسیون برجام مجلس تحسین کرده اند بقیه در مقالات و گزارش های خود به انتقاد از کمیسیون و عملکردش در جهت مخالفت با برجام پرداخته و از جمله از تصمیم جهت دار صدا و سیما انتقاد کرده اند.

علی میرباقری در سرمقاله <link type="page"><caption> ایران</caption><url href="http://iran-newspaper.com/?nid=6029&pid=1&type=0" platform="highweb"/></link> نوشته: بحث و مجادله درباره توافق هسته‌ای در کمیسیون برجام رو به پایان است اما اذهان عمومی بیش از آنکه به دنبال نتیجه کار کمیسیون باشند، در پی پاسخ به سؤالات و معماهایی هستند که در حاشیه کمیسیون بروز کرده است. از این منظر کار کمیسیون را می‌توان به دو نیمه متفاوت تقسیم کرد. نیمه‌ای که در آن گردانندگان کمیسیون که اکثراً از منتقدان توافق هستند، تریبون را در اختیار تیم هسته‌ای سابق به ریاست سعید جلیلی گذاشتند و نیمه دیگر که فرصت در اختیار تیم دولت قرار گرفت.

به نوشته این مقاله: کمیسیون برجام مجلس از روز نخست به صحنه مواجهه مخالفان و مدافعان تبدیل شد. این اتفاق یعنی رویارویی دو طیف با وجود آنکه در عرف کارهای مجلس بویژه مجالس اصولگرایان سابقه نداشت اما هیچ یک از اعضای تیم دیپلماسی روحانی به آن معترض نشدند. در حالی که تیم هسته‌ای می‌توانستند به استناد سنت مدیران هسته‌ای پیشین از کشیده شدن این موضوع حساس و نسبتاً امنیتی به سطح جامعه ممانعت به عمل آورد. اما دیپلمات‌های روحانی این راه‌ را نرفتند.

سرمقاله روزنامه دولت به این جا رسیده که: همه چیز قابل انتظار به نظر می‌آمد اما در پایان اولین جلسه کمیسیون اتفاقی غیرمنتظره ماهیت این مواجهه را به کلی عوض کرد. این اتفاق نه در بهارستان و صحن کمیسیون بلکه در آنتن پخش صدا و سیما رخ داد. یعنی درست در شرایطی که افکار عمومی باید با شنیدن سخن موافقان و مخالفان و سنجش منطق طرفین به قضاوت می‌نشستند، یکباره آنتن جام جم به روی صدای نمایندگان دولت و مدافعان بسته شد. نخستین بار یک عضو کمیسیون برجام مجلس از خطر چرخش نگاه صدا و سیما خبر داد.

<link type="page"><caption> اعتماد</caption><url href="http://www.etemadnewspaper.ir" platform="highweb"/></link> در سرمقاله خود نوشته: یكی از نكات جالب ذهنیت نفتی برخی مخالفان توافق است. یکی شان گفت «با همه انتقاداتی كه به احمدی نژاد وارد است، اما او با یک حرف در مورد هولوكاست ۲۰ دلار قیمت نفت را افزایش داد؛ با سخنرانی در آمریكا ۲۰ دلار دیگر قیمت نفت را افزایش داد؛ اما ثمره كار شما كه كاهش قیمت نفت شد.» گویی سیاست خارجی یعنی سخنان نسنجیده گفتن و گران كردن نفت و سپس پای درآمدهای نفتی نشستن و خوردن است!

به نوشته این مقاله یكی دیگر از مخالفان برجام، اشكال جدی در برجام نمی بیند، آن را منشأ كاهش قیمت نفت می داند. در حالی كه اساسا برجام با هدف اثرگذاری و تعیین قیمت نفت تنظیم نشده است، مگر زمان آنان كه نفت به ١٤٠ دلار در هر بشكه رسید، چه گلی بر سر اقتصاد كشور گذاشتند كه دولتی دیگر نتواند آن را با نفت ٤٠ دلار بگذارد؟

در نهایت سرمقاله اعتماد نوشته: نكته بسیار مهم دیگر ذهنیت نادرست انتقادكنندگان از عوامل موثر بر شكل‌گیری توافق وین است. آنان گمان می كنند كه این توافق محصول مذاكرات گروه مذاكره‌كننده است لذا در همه سخنان خود، سعی در نقد گروه مذاكره‌كننده و برجام و نیز اثبات خود دارند. در حالی كه مذاكره‌كنندگان جزو كوچكی هر چند مهم از این توافق هستند، جزو اصلی آن اراده مردم و حكومت و انتخابات ١٣٩٢ و سایر سیاست‌های منطقه‌ای ایران است.

وقتی دست ها به علامت پیروزی بالا رفت

کارتون حسین صوفی، شرق
توضیح تصویر، کارتون حسین صوفی، شرق

زینب اسماعیلی در ابتدای گزارشی در <link type="page"><caption> شرق</caption><url href="http://sharghdaily.ir/News/73641/وقتی-دست%E2%80%8Cها-بالا-رفت-" platform="highweb"/></link> نوشته: این روزها، به اندازه تیم هسته‌ای فعلی، جلیلی رئیس تیم مذاکره‌کننده سابق را هم در تلویزیون می‌بینیم. او به دعوت اعضای کمیسیون برجام مجلس، به مونولوگ انتقاد از توافق وین نشسته و از دستاوردهای خود در شش سال مذاکرات هسته‌ای می‌گوید. برخی در نبود حافظه تاریخی و در دسترس‌نبودن منابع اطلاعاتی اصلی، تلاش می‌کنند بسیاری از وقایع رخ‌داده را به گونه‌ای دیگرگون نشان دهند.

نویسنده با این مقدمه به سراغ پرونده هشت ساله بحران هسته ای در دولت گذشته رفته و نوشته برخلاف گفته مقامات سابق از هیچ یک از مذاکرات از جمله مذاکرات آلماتی هیچ بیانیه و تفاهم نامه ای وجود ندارد جز بیانیه تهران که در اردیبهشت سال ۸۹ با حضور روسای دولت برزیل و ترکیه امضا شد و مطالب آن «هزارو ٢٠٠ کیلوگرم سوخت اورانیوم کمتر غنی‌‌شده به‌صورت امانت به ترکیه منتقل می‌شود، در مقابل گروه وین متعهد می‌شود ١٢٠ کیلوگرم سوخت مورد نیاز رآکتور تهران را به ایران تحویل دهد». گروه وین مرکب از کشورهای روسیه، فرانسه، آمریکا و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بود.

گزارش شرق با اشاره به این که رسانه ها و امام جمعه ها و از جمله دبیر شورای نگهبان چگونه این تفاهم را پیروزی بزرگ شناختند نوشته: کمتر از یک‌ماه بعد از این بیانیه ششمین و سخت‌ترین قطع‌نامه شورای امنیت علیه ایران تصویب شد؛ قطع‌نامه ١٩٢٩ که اجازه بازرسی تمام محموله‌های هوایی و دریایی (حتی در دریاهای آزاد) به مقصد ایران و از مقصد ایران را صادر می‌کرد.

واشنگتن از بیانیه تهران حمایت نکرد و این توافق عملا از پای‌بست ویران شد. تهدید ترکیه توسط آمریکا، کافی بود برای ویران‌شدن توافقی که از ابتدا بر مبنای واقعیت بنا نشده بود.

این هم شد برجام؟

پیمان مقدم در ستون طنز روزنامه <link type="page"><caption> ایران</caption><url href="http://iran-newspaper.com/?nid=6029&pid=24&type=0" platform="highweb"/></link> نوشته: عموجان دلواپس ما اعتراض دارند. معتقدند این همه برجام برجام می‌کنید پس کو دنبه اش؟ گفتیم باز چه شده که چنین خشمگین هستید؟ مجوز کنسرت شهرام ناظری در تبریز که به سلامتی لغو شد، فیلم رستاخیز هم که هنوز بلاتکلیف است، سایه پررنگ کابینه هاله نور هم که بر همه امور مستدام است و برای مدیریت سایر اماکن در دسترس دنیا در حال آماده‌سازی است، به فرموده روزنامه فخیمه توپخانه هم که هیچ سرمایه‌گذار عاقلی برای سرمایه‌گذاری در ایران پا پیش نمی‌گذارد... مشکل جدیدی پیش آمده؟

عموجان فرمودند: «دلار یک شبه ۳۰۰ تومن گران شد. شاخص بورس سقوط کرد. این چه وضع مدیریت مملکت است؟ دوغ شتر ۱۰۰۰ تومان و روغن کوسه هم ۲۰۰۰ تومان افزایش قیمت داشته است. خب اگر این جوری است دیگر برجام می‌خواهیم چه کنیم؟ در ضمن در صفحه ۱۳ برجام هم یک ویرگول محل مناقشه است که ما نمی‌فهمیم برای چه آنجا ویرگول گذاشته‌اند. اصلاً این همه ویرگول و نقطه مشکوک است و باید مشخص شود که مگر گوشکوب چه ایرادی دارد؟» (منظورشان از گوشکوب علامت «!» است نه آن گوشکوبی که شما فکرش را می‌کنید)

طنزنویس ایران نوشته: خب خیلی هم خوب است که دوستان دلواپس قیمت دلار و بالارفتن یک شبه آن هستند. چون روزگاری نه چندان دور بود که دلار ساعت به ساعت در حال نوسان‌های خداتومانی بود و این همه جلز و ولز دوستان را شاهد نبودیم. همان‌طور که تحریم از پی تحریم می‌آمد و تیم مذاکره‌کننده قبلی یک تک پا تشریف نمی‌بردند مجلس تا درباره نحوه مدیریت و انبوهی دستاوردهای شان صحبت بفرمایند.

منشا اصلی فساد

الهه بیگی در سرمقاله <link type="page"><caption> جهان صنعت</caption><url href="http://jahanesanat.ir/index.php?year=1394&month=06&day=25&category=1&" platform="highweb"/></link> با اشاره به افشای هر روزه تخلفات مالی و مفاسد اقتصادی میلیاردی که در دولت گذشته رخ داده و پای چند تن از دولتمردان سابق هم در میان آمده نوشته: اما منشای اصلی فساد و رانتخواری در همه جای دنیا، نبود شفافیت و دولتی بودن اقتصاد است چرا که اقتصادی که در آن دولت دخالت زیادی داشته باشد و حجم بزرگی از اقتصاد در اختیار نهادهای دولتی باشد ناخودآگاه زمینه‌های ایجاد تخلفات اقتصادی ایجاد می‌شود.

نویسنده اظهار نظر کرده که: در سال‌های گذشته تشدید تحریم‌ها و دخالت بیش از حد دولت احمدی‌نژاد در اقتصاد سبب شد تا بدنه اصلی دولت به شدت فربه شده و به دلیل سیاست‌های اقتصادی نادرست اقتصاد ایران ناکارآمد شود که خود سبب شد تا زمینه‌های تخلف افزایش یابد و زندانیان میلیاردر با رانت در شرایط نابسامان اقتصادی اختلاس‌های میلیاردی شدند.

مقاله جهان صنعت با اشاره به چند پرونده بانکی و بیمه ای که از فساد حکایت می کند نوشته مادامی که بسترهای لازم برای ایجاد فساد در بدنه اقتصادی کشور به چشم می‌خورد نباید انتظار داشت تا با تغییر دولت‌ها، فساد و رانتخواری ریشه‌کن شود. در هر نظامی که دولت نقش عمده داشته باشد و شفافیت و بوروکراسی عریض و طویل اداری در بدنه اقتصادی حکمفرما باشد طبیعی است که فساد رشد کند.

همین روزنامه در مقاله ای به قلم نادر کریمی جونی از بیماری های مرسوم جوامع گفته که در ایران رانتخواری و سوءاستفاده‌های مالی است. پس از وقوع انقلاب اسلامی اگرچه انتظار آن بود که به واسطه رویکردهای معنوی میزان تخلف و سوءاستفاده‌های دولتی به صفر برسد اما وقتی سازوکارهای بیماری در جامعه وجود دارد، بیمار شدن جامعه و نهادها و اشخاص آن چندان دور از انتظار نیست.

به نوشته <link type="page"><caption> جهان صنعت</caption><url href="http://jahanesanat.ir/index.php?year=1394&month=06&day=25&category=1&#" platform="highweb"/></link> به ویژه در دولت پیشین به زعم ایراد شعارهای جنجالی و ادعاهای گزاف، رفتار و تمهیدات مناسب برای نظارت بر سازمان‌ها و افراد مسوول اندیشیده نشده و به واسطه وجود افراد نه‌چندان سالم، سوءاستفاده‌های زیادی صورت گرفته بود. آن تجربه نشان داد که اصولا وقتی رانت وجود دارد، خود به خود رانتخوار پدید می‌آید و هنگامی که روزنه‌ای وجود دارد در هر محیطی حتی وقتی مدیران ادعای پاکی دارند، سوءاستفاده شکل می‌گیرد.

به نوشته این مقاله: دو سال پس از به قدرت رسیدن روحانی و همکارانش، مجددا زمزمه‌هایی از بروز فساد و به ویژه اختلاس و رانتخواری از سوی کارگزاران دولت تدبیر و امید شنیده می‌شود. اما رویدادها و اطلاعات نشان می دهد اگر قرار بود تغییر دولت و حتی رویکرد و سیاست‌های آن به فساد پایان دهد، علی‌القاعده با تغییر دولت احمدی‌نژاد به روحانی باید فساد، فاسدان و زمینه‌های فساد برچیده می‌شد. اما رفع فساد به شعار و رویکرد کاری ندارد. مهم آن است که زمینه‌های پیدایش فساد رفع گردد.

چرا كشورهای منطقه، مهاجران را نمیپذیرند؟

مهاجران سرگردان در مرزها - کارتون علی دیواندری، اعتماد
توضیح تصویر، مهاجران سرگردان در مرزها - کارتون علی دیواندری، اعتماد

مصطفی عابدی در سرمقاله <link type="page"><caption> شهروند</caption><url href="http://shahrvand-newspaper.ir/news:nomobile/main/43502/چرا-كشورهای-منطقه-مهاجران-را-نمی%E2%80%8Cپذیرند؟" platform="highweb"/></link> با طرح این سووال نوشته به نظر میرسد كه نپذیرفتن مهاجران در کشورهای منطقه از جمله کشورهای مسلمان و پذیرفته شدنشان در اروپا، بیش از این‌كه اخلاقی و انسانی باشد، اجتماعی است بخش مهمی از مخالفت با مهاجران و پناهندگان از طرف طبقات پایینی است كه گمان میكنند، پناهندگان بازار كار آنان را خراب و آنان را بیكار كرده‌اند. این مسأله را در حوادث چند ماه گذشته آفریقای جنوبی میتوان دید، حتی در ایران هم به وضوح قابل مشاهده است.

نویسنده مقاله سپس پرسیده خوب اگر این منطق را بپذیریم، پس چرا عربستان، قطر و كویت که وضع اقتصادی خوبی دارند، آمادگی مناسبی برای جذب نیروی كار ندارند؟ آن هم نیرویی كه عرب‌زبان است؟ پاسخ این است كه مسأله اقتصادی یك وجه ماجراست. وجه فرهنگی و سیاسی موضوع نیز مهم است. هر جامعه‌ای كه ضعیف باشد، از حضور پناهنده و مهاجر ناراحت میشود. قدرتمندترین كشور از این نظر ایالات متحده است كه در عمل هر كس با هر فرهنگ و نگرشی كه آن‌جا برود، در دل فرهنگ متنوع آن‌جا حل می شود.

مقاله شهروند سپس به علت دیگری اشاره کرده: پس از ٤‌ سال جنگ و تشدید آن، پناهندگان امید خود را برای بازگشت کوتاه‌مدت به کشورشان از دست داده‌اند و در پی استقرار دایمی هستند، از این نظر علاقه‌ای یا امکانی برای ماندن در کشورهایی مثل ترکیه، لبنان و اردن ندارند؛ درحالی‌که این کشورها بیشترین افراد را در کمپ‌های پناهندگان پذیرفته‌اند.

جهان ایلان را فراموش می كند

صالح نیكبخت در مقاله ای در <link type="page"><caption> اعتماد</caption><url href="http://www.etemadnewspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=248&PageNO=16" platform="highweb"/></link> نوشته: تسهیلاتی كه امروز كشورهای مختلف اروپا برای مهاجرین فراهم كرده‌اند، همگی بعد از ماجرای تلخ غرق سرنشینان آن قایق پلاستیكی بود. قایقی كه افراد خانواده عبدالله الكردی از كردهای سوریه درآن نشسته‌بودند، خانواده‌ای كه برای حفاظت از جان فرزندان‌شان قصد داشتند جایی بروند كه امنیت باشد. غافل از اینكه قایقی كه با آن بر موج‌های دریای مدیترانه سوار شده بودند، ناامن بود و واژگون شد.

به نوشته این حقوقدان: به این ترتیب مرگ ایلان، این قهرمان سه ساله موجب نجات مهاجرانی شد كه از مدت‌ها پیش كشورهای اروپای غربی و شمالی مانع مهاجرت آنها شده‌بودند. اما خبرها هر روز میآیند و میروند، با آمدن هر خبر، خبر قبلی رنگ میبازد و به دست فراموشی سپرده میشود. به جز انتشار اولیه عكس‌ها و آثاری كه بر افكار عمومی تاثیر گذاشت و باعث شد تا جهانی از محبت و انسانیت را ببینیم، باید بپرسیم كه این اتفاق از كجا شروع شد؟ چه كسانی مسببان اصلی آن بودند؟

مقاله اعتماد با این سووال به پایان رسیده: اگر به جای پیدا شدن جسد ایلان، كودك كرد كوبانی، جسد یك كودك از ملیت دیگر در ساحل پیدا میشد، باز هم اتفاق همین بود؟ مثلا اگر این حادثه در اروپا یا امریكا رخ‌داده بود، آیا رسانه‌های عمومی باز هم به این زودی آن را فراموش میكردند یا خیر؟ اینها سوالاتی است كه باید پرسیده شود، به جواب برسیم و درباره آنها تصمیم بگیریم. نه اینكه قصه این كودك را بخوانیم، چند روزی عزاداری كنیم و بعد به دست فراموشی بسپاریم. وظیفه افكارعمومی است كه در این موارد پرسشگر باشند و ساده نگذرند.

خودکشی تحریریه

کارتون جواد تکجو، قانون
توضیح تصویر، کارتون جواد تکجو، قانون

آید‌ین سیارسریع در صفحه طنز <link type="page"><caption> بی قانون</caption><url href="http://ghanoondaily.ir/News/60065/زلزله-به-ژاپن-پناهنده-شد-" platform="highweb"/></link> نوشته: در مورد خانم فوتبالیستی که همسرش اجازه خروج او برای مسابقات فوتبال را به خارج از کشور نداد با خانم لاله افتخاری از نمایندگان مجلس مصاحبه‌ای شده، ایشان که از مدافعان جدی، چغر و مستحکم حقوق زنان هستند. فرمودند: اصلا زن بدون اذن شوهر از خانه هم نمی‌تواند خارج شود.

به نوشته این طنزنویس: روایات مختلفی از واکنش خبرنگاری که این مصاحبه رو تدارک می‌دیده گزارش شده. یک روایت می‌گوید خبرنگار گفته یا خدا و تلفن رو قطع کرده. یک روایت می‌گوید خبرنگار گفته ببخشید مثل این که اشتباه شده و فرار کرده. روایت دیگر هم حاکی از خودکشی دسته جمعی تحریریه است. که البته هیچکدام تاکنون تایید نشده است. در هر صورت وظیفه ما اطلاع رسانی بود و حرف دیگری نداریم.

روزنامه طنز بی قانون سپس خبر از یک جهانگرد چینی داده که در سواحل محمود آباد دوچرخه اش سرقت شده و مردم و مسوولان یک دوچرخه تازه برایش خریده اند ولی او گفته نمی تواند بپذیرد چون این از دوچرخه خودش بهتر است و او پولی ندارد تا مابه التفاوت را بپردازد.

به نوشته طنزنویس: دوربین‌های مداربسته کلانتری محمودآباد نشان می‌دهند که دو نفر بعد از شنیدن این جمله هاراگیری کردند، سه نفر به اتاقی رفته و به کارهای بدشان فکر کردند و چهار نفر با هجوم به سرویس بهداشتی، های های اشک ریختند و عده کثیری هم خندیدند و با لهجه شیرین مازنی پرسیدند: مردی خِلِه؟